Matyu 13
PNG1 Moanɨ mamɨ ranɨ-sɨmboanɨ Sisas ai worɨ ra hɨnɨÅgɨre haya kurɨhoe-mayo ranɨ hɨmborɨkɨmɨ hu mamaru. 2 Nindou afɨndɨ ahambo wakɨmarɨhorɨ ranai afɨndɨwambo fondɨ tɨre koamarandamboyu Sisas ai botambe kefuai nɨmaru ane asu nindou afɨndɨ ranai gudihɨ hoekɨmɨ burɨmayei. 3 Ranɨyu asu ai afɨndɨ kafoefe hoafɨ ranambo aheimbo hoafɨmayu. Ranɨyu ai aheimbo yare hoafɨyuhü yahuya, “Nindou mamɨ ai mamɨmbo sesɨ ahurɨ bubumbo ahandɨ nümbürɨna mahu. 4 Ai hu sesɨ ahurɨ ra buburandane bɨdɨfɨrɨ ai nafɨnɨ pütapɨmayoa ndu ai tüküyahi fufumarɨhüsi. 5 Bɨdɨfɨrɨ hɨfɨ akɨdou yaÅgɨrɨ nɨÅgo-ambe nɨmoei yahafɨ safambe pütapɨyo. Hɨfɨ ranai ragu hanɨ-koate nɨÅgo-ambe. Hɨfɨ ranai ragu han-koate-wambo sesɨ ahurɨ ranai nɨmai tütükɨmayo. 6 Asu hüfɨhamɨndɨ ai peyowohüyo ranambo ahurɨ hapoadümbo maforo ranahambo sore-soremarandɨ. Sapo ahasɨharɨ ai ragu hɨfambe hanɨ hanɨ ra-koateyo hayambo-wambo ranɨyo asu ai muÅgu yapatɨparɨmayo. 7 Asu bɨdɨfɨrɨ ahurɨ ranai tɨhoarɨ-tɨhoarümbɨ wofambe pütapɨyo haya, asu tɨhoarɨ ranambo gabudandühɨ moaruwaimbo-mareanda hɨsɨ-koatemayo. 8 Asu ahurɨ bɨdɨfɨrɨ ai hɨfɨ aboedambe safɨ pütapɨyowohü ai aboedɨ hɨsɨmayo. Nɨmɨndɨ mamɨ ranahandambo bɨdɨfɨrɨ ai 100 hɨsɨyo, bɨdɨfɨrɨ ai 60 hɨsɨyo, asu bɨdɨfɨrɨ ai 30 hɨsɨyo marandɨ,” mehu. 9 Sisas ai hoafɨ moendɨfembo yahumbo hoafɨyuhü yahuya, “Hɨmboambeimbɨndeihɨ ana, hɨmborɨmbeyei-amboane” mehundürɨ. 10 Ranɨyomo asu Sisasɨmbo süÅgururü-rundeimbɨ ai Sisas sowana sɨfomo ahambo düdururühɨ yahomoya, “Nɨmboyafɨ se nindou ranaheimbo wataporɨmborarühɨ kafoefe hoafɨmefɨndüra?” mehomondo-amboyu. 11 Asu sɨmborɨ Sisas ai ahamumbo hoafɨyupurühɨ yahuya, “God Ågɨnɨndɨ hɨfandarandɨ ranahandɨ hoafɨ dɨbo eÅgoro ahandɨ nɨmɨndɨ ranahambo sɨhamumboyo masayo, Åga asu nindou ranaheimbo moai sayo. 12 Nindou düdi ai bɨdɨfɨrɨ moatükunɨ asɨhendɨ ana, asu God ai ahambo bɨdɨfɨrɨ moatükunɨ ranɨwamɨ dagadombui. Rananɨmbo asu ai ranɨ-moatükunɨ ndearɨndümbui. Åga asu nindou düdi ai ranɨ-koateayu ana God ai nɨne-moatükunɨ sapo akɨdou masɨhendɨ ra muÅgu hɨhɨnde ndemündümbui. 13 Ranɨmboane asu ro aheimbo kafoefe hoafɨnambo wataporɨmbo-marɨhandürɨ. Sapo nindou ranai hoeirɨhindühaneisɨ, Åga asu ai Ågɨrɨ ndondɨhi hoeindɨhindɨ. Ai hɨmborɨyeihaneisɨ, Åga asu ai Ågɨrɨ nɨnɨ-moatükunɨmboyo hoafayo ranahambo ndondɨhi hɨmborɨndei fɨfɨrɨndɨhindɨ. 14 Nindou ranaheimboyo Godɨndɨ hoafɨ hoafɨyu-randeimbɨ nindou Aisaia hoafɨmayu hoafɨ ra hapoana anɨhondü tükümefeyo. Hoafɨ ranai yare hoafɨyowohü yahoya, ‘Se hoafɨ ranahambo afɨndɨmbo hɨmborɨndeimboyei, Åga asu se Ågɨrɨ fɨfɨrɨndɨhindɨ. Se afɨndɨmbo hɨmboapondeimboyei, Åga Ågɨrɨ hoeindɨhindɨ. 15 Sapo nindou ranai ahei hohoanɨmo ra tapɨhamɨyondürɨ, asu ai ahei hɨmboambe ra güre papɨreandürɨ asu ahei hɨmboarɨ ra tütümondeandürɨ hayambo wambo. Åga asu refe-koatembeyei-mbonana ahei hɨmboarɨnambo hoeirɨhi, ahei hɨmboambenambo hɨmborɨyeihɨ hohoanɨmo ra fɨfɨrɨhi mburɨhümbo asu wambo sowana sɨneihɨ ro dɨdɨboado-rɨheandüranɨ aboedɨyei,’ Aisaia 6:9-10 mehu. 16 Åga asu moanɨ seana hɨhɨfɨ-hɨhɨfɨndɨmo. Sɨhamundɨ hɨmboarɨ ranai ana hoeireandühɨ türüfoareandühane. Asu sɨhamundɨ hɨmboambe ranai-amboanɨ nɨnɨ hoafɨyo ranahambo hɨmborɨyowohü fɨfɨreandühane. 17 Ro sɨhamumbo anɨhondümbo-anahɨ nda hoafehapurɨ. Horombo Godɨndɨ hoafɨ hoafɨyomo-rundeimbɨ nindou afɨndɨ asu mbumundɨ nindou afɨndɨ ai nɨne-moatükunɨ se hoeiarundɨ ranahambo hoeifembo masei, Åga asu ai moai hoeirɨhindɨ. Asu se nɨne-moatükunɨ hoafɨ hɨmborayei ranɨ hoafɨ ra hɨmborɨmbo masei, Åga asu ai moai hɨmborɨyei." 18 “Se ndühɨ hɨmborɨndei. Nindou sesɨ ahurɨ bubumarandɨ kafoefe hoafɨ ranahandɨ nɨmɨndɨ ra türüboadɨhindɨ. 19 Nindou sapo God Ågɨnɨndɨ hɨfandarandɨ ranahambo hɨmborɨyei hehi asu ndofe türüfoefe-koateayei nindou ranana sapo sesɨ ahurɨ nafɨnɨ pütapɨmayo nahurai-ane. Nɨne-moatükunɨ ahei Ågusüfoambe sesɨ ahurɨ nou bubumayo ra moaruwai nendɨ-mayu Satan ranai tüküfi kosamündühani. 20 Sapo sesɨ ahurɨ nɨmoeiwamɨ pütapɨmayo ranana nindou sapo hoafɨ hɨmborɨyu sɨmboanɨ ai nɨmai hɨhɨfɨ-hɨhɨfɨyuhü masemündu nahurai-ane. 21 Åga ai ahurɨ ahasɨharɨ-koate nahurai hoafɨ ranai moai ahandɨ Ågusüfoambe Ågɨnɨndɨ nɨmarondowohü ai moai gedambo Ågɨnɨndɨ nüÅgu. Ranɨmboane nindou ranai afɨndɨ hohoanɨmoyo asu papɨ hoafɨyo ranai Aboedɨ Hoafɨ ra süÅgufembo tükündɨfendoanɨ asu ai ahandɨ anɨhondümbofe hohoanɨmo ra nɨmai hɨnɨÅgɨmareandɨ. 22 Sesɨ ahurɨ tɨhoarɨ tɨhoarɨyoweimbɨ wofambe pütapɨmayo ranana, sapo nindou ai hoafɨ ra hɨmborɨyu haya mɨtanaramündu nahurai-ani. Hɨfɨnɨndɨ moatükunɨ ranahambo afɨndɨ hohoanɨmoyuhü asu napo afɨndɨ sɨhefembo ranahambo Ågusüfo pareandühɨ ranɨ-moatükunɨ ranai Godɨndɨ hoafɨ ranahambo gabudɨmareandɨ, asu ahurɨ ranai Ågɨrɨ hɨsɨndo. 23 Åga asu sesɨ ahurɨ hɨfɨ aboedambe bubumayoa aboedɨ tükümefeyo ranana, sapo nindou düdi ai hoafɨ ra hɨmborɨyu haya asu ai hoafɨ ranahambo fɨfɨreandühɨ tümafoareandɨ nahurai-ane. Ranɨyo ai hɨsɨ aboedɨ hɨsɨmayo. Bɨdɨfɨrɨ ai 100 hɨsɨmayo, bɨdɨfɨrɨ ai 60 hɨsɨmayo asu bɨdɨfɨrɨ ai 30 hɨsɨmayo,” mehu. 24 Sisas ai aheimbo Ågorü kafoefe hoafɨ hoafɨyuhü yahuya, “God Ågɨnɨndɨ hɨfandarandɨ ranana nindou ai aboedɨ sesɨ ahurɨ ahandɨ nümbürambe bubuarandɨ nahurai-ane. 25 Mamɨmbo nɨmbokoanɨ muÅguambo nindou ai apusɨyei-ane, hürütümbɨ nindou moaruwai ranai tüküfi wohɨ ahurɨ ra nindou sapo wit ahurɨ bubumarandɨ ranambe bubura hɨnɨÅgɨre haya ndamefiyu. 26 Wit maÅgɨrɨ ranai tütükɨyowohüyo asu hɨsɨ ranai ndeara tüküfe-tüküfe marandɨ. Ranɨyo asu ranɨ mbusümo wohɨ ahurɨ amboanɨ tükümefeyo. 27 Nümbürɨ aharambürɨ-mayu ranahandɨ ratüpurɨyomo-rundeimbɨ-memo ranai nindou ahambo-so tüküyafu hoafɨyomondühɨya, ‘Nindou adükarɨ, se sapo sesɨ ahurɨ ra moaruwaiyopoanɨ, Åga aboedɨyo sɨhafɨ nümbürambe bubumarandɨsɨ. Asu dagüda wohɨ ra tüküfemboyo furayo rana?’ mehomondamboyu. 28 Asu nindoumayu ranai sɨmborɨ ahamumbo hoafɨyuhüya, ‘Nindou hürütümbɨ ai dɨbo tüküfi wohɨ ahurɨ ra bubumarandane furayo,’ mehu-amboemo. Asu ai sɨmborɨ ahambo düdurüwurühɨ yahomoya, ‘Ro wohɨ ra ho wohɨrɨhefembo se hohoanɨmoyafai?’ mehomondamboyu. 29 Asu sɨmborɨ ai ahamumbo hoafɨyuhüya, ‘Yowanɨ refepoanɨ! Se wohɨ dɨgoundühɨ wit maÅgɨrɨ ra wohɨ bɨtapɨndu fɨrɨbadɨgoumboemo, Åga ambe. 30 Wohɨ ranai moanɨ rande wit bɨtapɨnde mamɨ tütükɨndo Ågombo asu sesɨ ra yimuÅgurɨyɨmɨnd-ambe fɨrɨbadhefemboane. Ra-sɨmboanɨ ro nindou yimuÅgurɨndümo-rundeimbɨ ranahamumbo wohɨ ra boatei wohɨ dɨgau mbundu hüputüpundu haiambe fufusɨndundühɨ, asu moanɨ wit safɨ ranɨ yaÅgɨrɨ gururɨndu wandɨ sesɨ sɨhefe worambe kurɨndundɨ mbɨsamboyahɨ!’ mehupurɨ,” mehu. 31 Sisas ai Ågorü kafoefe hoafɨ hoafɨmayundürɨ. Ai yahuya, “God Ågɨnɨndɨ hɨfandarandɨ ranana ndahurai-ane. Nindou ai mastet hoarɨ hambomo nahurai ra semündü haya ahandɨ nümbürambe hɨfɨ karirühani. 32 Hoarɨ ra ai moanɨ moaruwai akɨdou tɨkaimboanisɨ, Åga asu ai hɨfambeahɨndɨ tüküfe nɨmoamo ahafo ranana moanɨ Ågasündeandeimbɨ moatükunɨ ane, asu muÅguambo ndu ranai tükündahi nɨmɨ düdüdü ranɨwamɨ Ågerɨ ahei Ågerambo-ndühümboyei,” mehu. 33 Sisas ai kafoefe hoafɨ Ågorü hoafɨmayu. Ai hoafɨyuhü yahuya, “God Ågɨnɨndɨ hɨfandarandɨ ranana ndahurai-ane. Nɨmorehɨ ai bret mandɨfembo yahombo ana, ai sapo fufudɨgoyo-randeimbɨ moatükunɨ, ahandɨ ndürɨ yis, ra akɨdou yaÅgɨrɨ praua adükarɨ ranambe bubufoare haya fande yamunderandanɨ muÅguambo praua ranai nɨmoamo fufudɨgoyo hafohane." 34 Sisas ai kafoefe hoafɨnambo muÅguambo moatükunɨ ranahambo nindou afɨndɨ ranaheimbo hoafɨmayundürɨ. Åga asu ai Ågɨrɨ nɨne-hoafɨ aheimbo hoafombo mbüsümbo ra kafoefe hoafɨnambo hoafɨ-koate hoafɨndundürɨ, Åga wanɨ. 35 Horombo, Godɨndɨ hoafɨ hoafɨyu-randeimbɨ nindou ai hoafɨmayu ranɨ sɨmogodühɨ yahurai tüküfemboyu Sisas ai yare kafoare hoafɨmayu ra. Sapo nindou ranai yare hoafɨyuhü yahuya, ‘Ro aheimbo wataporɨmboarɨhandürɨ ana, kafoefe hoafɨnambo wataporɨndamboyahɨ. Ro muÅgu moatükunɨ dɨbo eÅgoro hɨfɨ asu muÅgu moatükunɨ nafɨ-koateyo-ambe ho hombo hapondanambe fɨfɨrɨfe-koatemayo ra aheimbo hoafɨndaharümboyahɨ,’ Buk Song 78:2 mehu. 36 Ranɨyu Sisas ai nindou afɨndɨ ranaheimbo ranühɨ yare hɨnɨÅgɨrearü haya worambe kefuai mahüfu. Ranɨyomo asu ahambo süÅgururü-rundeimbɨ ai ahambo-so kefoau hɨfomo hoafɨyomondowohü yahomoya, “Se yɨhoefɨmbo nümbürambe wohɨ tükümefeyo ranahandɨ kafoefe hoafɨ nɨmɨndɨ ranahambo türüfoaro hoafɨyafɨmunɨ,” mehomondamboyu. 37 Asu Sisas ai ahamumbo sɨmborɨ hoafɨyuhü yahuya, “Nindou düdi ai sapo sesɨ ahurɨ aboedɨ nümbürambe bubumarandɨ ranana Nindou Hondü ranani. 38 Åga asu nümbürɨ ana hɨfɨ ndanane. Ahurɨ aboedɨ ranana nindou sapo God Ågɨnɨndɨ hɨfandarandɨ ranambe anɨboadei ranane. Åga asu wohɨ moaruwai ranana nindou sapo Satanɨndayei ranane. 39 Åga asu hürütümbɨ nindou wohɨ ahurɨ bubumarandɨ ranana Satan-ani. Asu yimuÅgurɨ yɨmɨndɨmbo si ranana hɨfɨ ndanai muÅgumbo si-ane. Åga asu yimuÅgurɨndümo-rundeimbɨ nindou ranana Godɨndɨ sünambeahɨndɨ nendɨ rananemo. 40 Sapo ai wohɨ ra fɨru hüputüpuru haiambe fufusarundɨ yahurai-anɨmbo hɨfɨ nda muÅguyo-ambe nindoumbo tükündɨfemboe. 41 Rananɨmbo Nindou Hondü ranai ahandɨ sünambeahɨndɨ nendɨ koandɨhepurümbui. Asu ai muÅgu moatükunɨ nindouyei anɨhondümbofe hohoanɨmo ranahambo moaruwaimbo-reandürɨ arandɨ asu nindou bɨdɨfɨrɨ moaruwai hohoanɨmoyei arɨhündɨ rananei aheimbo God Ågɨnɨndɨ hɨfandarandɨ-ambeahɨndɨ fufundündɨmo raguanambo-ndundürɨmboemo. 42 Rananɨmbo aheimbo hai hüfɨ afɨndɨ ranambe pinduwuranɨ ranühɨ ai ahei yahafɨ hɨtɨhündühɨ hasɨheindeimboyei. 43 Rananɨmbo asu Godɨndɨ nindou mbumundɨ-mayei ranai ahei Ape Ågɨnɨndɨ hɨfandarandɨ ranambe hüfɨhamɨndɨ nou si boakɨboadɨhimboyei. Se hɨmboambembündeihɨ ana, hɨmborɨndei. 44 God Ågɨnɨndɨ hɨfandarandɨ ranana ndahurai-ane. Nindou ai Ågɨnɨndɨ napo dɨbo hɨfambe samboeroa hoeireandühɨ ana, asu ai dɨbo yare gabude sɨhendüh-ani. Ranani asu ai ranɨmbo hɨhɨfɨ-hɨhɨfɨfi haya asu hu muÅgu moatükunɨ ai masɨhendɨ ra nindou Ågorümbo fufusendühɨ ranɨhündɨ kakɨ semündü haya asu ai hɨhɨrɨfi hu Ågɨnɨndɨ napo yaÅgoroweimbɨ hɨfɨ ra pemɨmayu." 45 “Asu God Ågɨnɨndɨ hɨfandarandɨ ra ndahurai ane. Nindou ai moanɨ Ågɨnɨndɨ moatükunɨ boagɨrɨ kakɨ nahurai ranahambo kokora randühani. 46 Asu ai ranɨ-moatükunɨ ra moanɨ aboedɨ hamɨndɨ hoeireandühɨ anɨmbo asu ai hu muÅgu moatükunɨ ai masɨhendɨ ra nindou Ågorümbo fufusendühɨ ranɨhündɨ kakɨ semündü haya asu kakɨ ra pemɨmayu." 47 “Asu God Ågɨnɨndɨ hɨfandarandɨ ra ndahurai-ane. Nindou bɨdɨfɨrɨ kinɨ wowarɨyomo-rundeimbɨ ai ahamundɨ andürɨ ranambo hɨmonɨ safoarundühɨ mamɨkarambo kinɨ gümarüwurɨ. 48 Asu andürɨ ranai kinɨ ranambo tüküfeyo-anɨ ane ai gudianɨ hüründümo sɨhoemo houmbo kinɨ ra yɨboboarundɨ. Rananemo asu ai nɨmarɨmombo kinɨ aboedɨ aboedɨ ra wambürambe wambürɨhɨrundühɨ asu moaruwai moaruwai moanɨ yaÅgorombo ra ragu moenda pütiyefu arundɨ. 49 Hɨfɨ nda bɨdɨfɨranɨ si ranɨ-sɨmboanɨ moanɨ yahurai hamɨndɨ anɨmbo tükündɨfemboe. Rananɨmbo asu sünambeahɨndɨ nendɨ ai nindou moaruwai hohoanɨmoyeimbɨ ranaheimbo gugundüwurü mamɨnɨndüwurümboemo aboedɨ-mayei ranambeahɨndɨ. 50 Rananɨmbo aheimbo hai hüfɨ afɨndɨ ranambe pinduwuranɨ ai ahei yahafɨ hɨtɨhündühɨ hasɨheindeimboyei." 51 Sisas ai ahamumbo düdufipurühɨ yahuya, “Se ndanɨ-moatükunɨ ranahambo fɨfɨru türüfoarundai?” mehuamboemo. Asu ai hoafɨyomondühɨ yahomoya, “Yɨnɨ, ro fɨfɨrɨhumboanefɨ,” mehomondamboyu. 52 Asu asükaiyu ahamumbo yahuya, “Ranɨ-mboane asu muÅguambo nindou ahɨnümbɨ hohoanɨmo yamundu-rundeimbɨ-memo ai God Ågɨnɨndɨ hɨfandarandɨ ranahambo ndoru fɨfɨrarundɨ ranai worɨ aharambürɨ nahurai anemo. Ai kefuai hüfu ahandɨ napo worɨ-mayo ranambeahɨndɨ sɨmborɨ napo asu wamɨndafɨ napo fufuaramündu nahurai anemo." 53 Sisas ai ranɨ kafoefe hoafɨ ra hoafɨyu moendɨre haya, ranühɨnda botɨfi haya ahandɨ Ågoafɨna hɨhɨrɨfi mahafu. 54 Ai hafu ahei rotu worɨ ranambe hoafɨ yamundɨ-mareandüra nindou ahandɨ hoafɨ hɨmborɨmayei ranai ranɨmbo mahepünehindɨ. Ai düduyahindühɨ seiya, “Ai dagüdamboe fɨfɨrɨfe ra yahurai masemündu-a? Asu ahandɨ hepünɨfeimbɨ moatükunɨ ranambo-ana? 55 Nindou nda dadɨ nɨmorɨyua? Ai awi nindou worɨmbora randeimbɨndɨ nɨmorɨmbeyu? Asu awi Maria ana ahandɨ hondɨmbai? Awi Sems, Sosep, Saimon, Sudas ra ahandɨ akohoandɨmbemo? 56 Awi ahandɨ muÅguambo rehɨhoandɨ ranai ndanühɨ nɨmboeiai? Asu ai dagüdamboe muÅguambo ranɨ-moatükunɨ ra masemündu rana?” rarɨhi hoafɨmayei. 57 Ranɨyei asu ai Sisas ahambo yɨboaruko-marɨhorɨ. Ranɨyu asu Sisas ai hoafɨyundürühɨ yahuya, “Godɨndɨ hoafɨ hoafɨyu-randeimbɨ nindou ranahambo muÅguambo nindou ai ahambo hɨhɨfɨ-hɨhɨfɨyeihɨ nindou adükar-ani sahündo arɨhündɨ, Åga asu ahandɨ Ågoafɨhündɨ ai ana wanɨ,” mehu. 58 Nindou ranɨ Ågoafɨhündɨ ai anɨhondümbofe hohoanɨmo-koatemayei-amboyu asu ai moai ranühɨ hepünɨfeimbɨ moatükunɨ afɨndɨ ahei hɨmboahü rareandɨ.
