Jenesis 31

1 Labangö nahönurupÅan keu kewö jigetka Jeikobkö kezapÅe geiga mörök: “Iwininan yuai buÅa qeba malöhi, JeikobnöŠmi pakpak kalöpköba könjörata aÅgön kölök. IwininaÅgö sukinapÅi galöm köla miaÅgöreÅök inapÅi pakpak mi nanÅaÅgöra miwikÅaiba kindiÅbirik akza." 2 Keu mi mörök aka yöwöÅaÅgö jemesoholÅi eka kewö möt asariyök: “LabanöŠmutuk ala ölöpÅi ak niÅgiba mala korökmö, mewö qahö toroqeba aka malja." 3 Mewö möt asariiga KembunöŠJeikob kewö jii mörök: “GöÅön mönö liliÅgöba iwiasaurupki yeÅgö gölmenöŠanda tinitosolomurupki yembuk malman. Anda malnöÅga nöÅön göbuk kinda malmam." 4 JeikobnöŠkeu mi möta Reizöl aka Lea yetköra keu ali aniga gölme köröÅe lama kambuÅi kambuÅi galöm köl eÅgiyöhi, miaÅgöreÅ kayohot. 5 Kayohotka kewö jii mörohot: “NöÅön iwiÅiraÅgö jemesoholÅi eka kewö möt asarizal: YaÅön mutuk ala ölöpÅi ak niÅgiba mala korökmö, mewö kunbuk qahö aka malja. IwinaÅgö AnutuÅan mönö töndup nömbuk kinda mala korök. 6 Ni ösumni pakpak qezaköba miaÅgö dop iwiÅiri welen qem waÅgiba mala korali, iÅiri mi ölöp mötzahot. 7 “Mewö malalmö, yaÅön isimkakalek qakÅe ak niÅgiba mala nupnaÅgö töwaÅi mi sömaÅi 10:gö dop utekutek ala malök. Mewö ak niÅgiba malökmö, KembunöŠaÅgön köl waÅgiiga geÅmororoÅ kun qahö ak niÅgiiga malal. 8 Nalö kunöŠkewö jiyök, ‘Lama aka meme (noniÅ) tiktokÅinambuk asuhumei, mi mönö göhö nup töwagi akÅe.’ Mewö jiiga sömbup kambu jömukÅi yeÅön moröÅini tiktokÅinambuk eÅgömeget. Nalö kunöŠkewö jiyök, ‘Lama aka meme (noniÅ) jiÅjalalaÅ asuhumei, mi mönö göhö nup töwagi akÅe.’ Mewö jiiga sömbup kambu jömukÅi yeÅön moröÅini jiÅjalalaÅ eÅgömeget. 9 AnutunöŠmewö aiga asuhuiga iwiÅiraÅgö kambuÅeyök sömbup könjörata eÅguaÅgita niÅgiiga sehiyök. 10 “Sömbup aziÅan ambiÅi eÅgualöÅda malgeri, nalö kun miaÅgöreÅ gaun kunöŠjeni uba wahöta ekiga meme (noniÅ) aziÅan ambiÅi eÅgualöÅda kingeri, yeÅgö sileÅini mi jiÅjalalaÅ, tiktokÅinambuk aka diriweÅ, soÅo me koromboÅgi pakpak aket. 11 NöÅön gaun ekiga miaÅgöreÅ Anutugö garata kunÅan nöÅgöra ‘Jeikob!’ qerök. Mewö qeriga ‘Ki kinjal,’ jiba meleÅnal. 12 MeleÅniga kewö toroqeba jiyök: ‘LabanöŠyuai pakpak ak gihimakzawi, nöÅön mi eka mötzal. MiaÅgöra ölöp jegi uba wahöta eknöÅ: Meme (noniÅ) aziÅi pakpak ambiÅi eÅgualöÅda kinjei, yeÅgö sileÅinan jiÅjalalaÅ, tiktokÅinambuk aka diriweÅ, soÅo me koromboÅgi akza. 13 NöÅön Betel miaÅgöreÅ asuhum gihibiga köt dangunu kun kuÅguba miriba nöÅgöra keu jöhöba jöjöpaÅ keunöŠjim köhöinöÅ. NöÅön Anutu mi aka göhöra keu kewö jizal: Gi mönö dölki wahöta kantri ki mosöta nangi ahuahu gölmege kunbuk liliÅgöba anman.’" 14 JeikobnöŠkeuÅi mewö jiiga Reizöl aka Lea yetkön kewö meleÅ waÅgiba jiyohot: “IwiniraÅgö mire börösamotkö bahöÅi kun mi neÅgöreÅ qahö toroqeba tatza. 15 YaÅön azi netkiiga söÅgöröniran kaiga mi nanÅaÅgörök memba gil teköyök. MiaÅgöra niri mönö kian tandök ak netkiiga mala korit. 16 MiaÅgöra AnutunöŠiwiniraÅgö kambuÅeyök sukinap öröyuai könjörata waÅgiri sehiyöhi, mi pakpak mönö ölÅa nanine aka nahönböraturupnini neÅgö buÅaya akza. MiaÅgöra AnutunöŠjim kutum gihiyöhi, göÅön mönö mi pakpak tem köla wuataÅgöman." 17 Mewö jiyohotka wahöta mem mözözöm aka anöm-moröurupÅi kököbihim eÅgiiga kamel qakÅine öÅgöget. 18 Mirigö sömbup kambuÅi pakpak közöl eÅgiiga mutuk anget. Sukinap yuaiÅi (merömbuÅi) pakpak Mesopotemia (Padan Aram) gölmenöŠmala miwikÅaim sehiyöhi, mi körekbörek kölolohoba iwiÅi AisaköreÅ anbingöra Keinan gölmenöŠgöröken anget. 19 Nalö miaÅgöreÅ LabanöŠlama jupÅini mitimamgö aniga ReizölnöŠiwiÅaÅgöreÅ miri domlopioÅ morörökÅi yoÅgorö meyök. 20 YoÅgorö meiga JeikobnöŠtoroqeba yöwöÅi Aram azi Laban i kewö tilipköm waÅgiyök: Anbingö keuÅi mi qahö jii mörökmö, mönö ölöŠmosöta anget. 21 Mewö ölöŠangetka kamel yeÅön öröyuaiÅi pakpak mem bisiget. Anda Yufreitis o kutuba Gilead gölme kunduÅambuk miaÅgöreÅ göröken anget. Mewö. 22 Angetmö, silim karöbut aiga miaÅgöreÅ keu kewö jigetka LabanöŠmörök, “JeikobnöŠmönö tököba ölöŠköla anök." 23 Mi möta wahöta tinitosolom aziurupÅi eÅgömemba wehön 7:gö dop eÅguataÅgöba anda mala Gilead gölme kunduÅambuk miaÅgöreÅ miwikÅaiba eÅgömeget. 24 EÅgömemba suÅgem miaÅgöreÅök AnutunöŠAram azi Labangöra gaunöŠasuhuba keu kewö jii mörök: “GöÅön Jeikobköra kötumötuet me qesuak keu kun jibanbuköra mönö möt kutuba galöm mem aÅguman." 25 EÅgömegetka JeikobnöŠopo seri koumÅi Gilead gölme kunduÅambuknöŠmöröreÅgöba kuÅguiga Laban aka aziurupÅi yeÅön mewöyök opo seri koumÅini miaÅgöreÅ kuÅguba ahöget. 26 Ahöba wahöta qiÅgiÅi JeikobköreÅ anda kewö jii mörök: “Gi mönö wani kimbia ak niÅginöÅe? Gi tilipköm niÅgizan. Kerök yeÅön yarö gila ambi yoÅgorö örömakzei, mönö miaÅgö tandök nöÅgö böratyahötni ölöŠetkuaÅgita kanöÅ. 27 Gi wuanöÅgöra isimkakalek ak niÅgiba ösumok ölöŠköla nömosöta kanöÅ? Gi mönö wuanöÅgöra keu kun qahö jinöŠmötpi laÅ kanöÅ? Mi mötpileÅak ewö, nöÅön ölöp liÅet gwawet albi kömam köla gita kulele qegetka sösöÅgai qakÅe gumbulbi könanöŠkabeak. 28 “Mi mötpileÅak ewö, mönö ölöp isiurupni aka böratyahötni numbuÅini yöhötim nemba yaizökzökÅini jibileÅak. Gi mönö uruqahö kimbia aknöÅ. 29 NöÅön kukösumnambuk kaba ölöp ayuhum gihibileÅakmö, suÅgem ahöbiga iwigahö AnutuÅan keu kewö jii mötzal: ‘GöÅön Jeikobköra kötumötuet me qesuak keu kun jibanbuköra mönö möt kutuba galöm mem aÅguman.’ 30 MiaÅgöra muat, nangi iwigahö miri gölmeÅe liliÅgömamgö urusihimgi ketaÅi möta malagun lök mosöta könanöŠkaba maljan. MiaÅgöra ölöp anmanmö, nöÅgö domlopioÅurupni mi mönö wuanöÅgöra yoÅgorö memba kanöÅ?" 31 LabanöŠmewö jiiga JeikobnöŠkewö meleÅ waÅgiyök: “GöÅön böratyahötki yarö ösum qakÅe noaÅgitpanbukö mötmöriba keÅgötni möta ölöŠköla kain. 32 Kainmö, kunÅan domlopioÅurupki meiga miwikÅaimani, i ölöp qenöÅga kömuma. Ãröyuai pakpak memba maljali, mi ölöp tinitosolomurupniri yeÅgö jeÅine ek kewöta kinda göhöreÅ yuaigi kun miwikÅaiba eka mi ölöp meman. “JeikobnöŠmewö jiyökmö, anömÅi ReizölnöŠdomlopioÅ mi yoÅgorö meyöhi, apÅan mi qahö möröhaÅgöra mi tönpin jiyök. 33 Mewö jiiga qiÅgiÅi Jeikobkö opo seri koumÅe öÅgöba qezaÅda jaruba Leagö opo seri koumÅe öÅgöba toroqeba welen ambiyahöt mietkö opo seri koumÅire öÅgöba qezaÅda jaruba yuai kun qahö miwikÅaiyök. Leagö koumÅi mosöta miaÅgö andöÅe Reizölgö koumnöŠöÅgöyök. 34 ÃÅgöyökmö, ReizölnöŠdomlopioÅurup mi memba gösönöŠlöÅgöta kamel qakÅe tatatkö dum uruÅe ala qakÅe öÅgöba qelanjim eÅgiba tarök. Mewö tariga iwiÅan opo koumÅaÅgö uruÅi körek qezaÅnökmö, mi qahö miwikÅaiyök. 35 ReizölnöŠiwiÅi kewö jii mörök: “KetaÅamni, ni köiÅnöŠnehiga tatzalaÅgöra aka göhö jemesoholge ölöp qahö wahötmam. MiaÅgöra uruönön kude möt niÅgiman. “Mewö jiiga miriÅaÅgö domlopioÅurupÅi mieÅgöra jaruyökmö, mi qahö miwikÅaiyök. 36 Qahö miwikÅaiiga kinda JeikobnöŠirimÅi seholiiga tembula Laban kewö jim waÅgiba qesim waÅgiyök: “NöÅön wani könaya ak siÅgial? Mönö wani silik bölöÅi ak gihialaÅgöra kahasililiÅnöŠböröjaÅ suhum niÅgizan? 37 NöÅgö sukinapni pakpak qezaÅ teköbagun mönö wanat yuaia kun miwikÅainöÅga nangi mirigahö buÅaya akawak? Mi ölöp memba yuhu kaba tinitosolomurupniri yeÅgö jeÅine alnöŠeketka sutnire keu lömböt ahöiga mi kewöta jim teköba mindiÅgöm netkime. 38 “NöÅön göbuk lök yambu 20 mala koral. Nalö miaÅgö uruÅe nupki membiga göhöreÅ lama aka meme (noniÅ) yeÅön morö membingö pömsöm qahö qegetmö, ölöpÅanök ahumsehip aka malget. Mewöyök lama aziÅi kun göhö sömbup kambunöhök qahö qem neal. 39 Nalö tosatÅe sömbup kalÅan lama qeba yöhöqöhötiyöhi, mi qahö memba kaba gihiba malalmö, miaÅgö kitipÅi mi nani kambunöhök memba salupÅe ala malal. Lamagi suÅgemÅe me asakÅe yoÅgorö memba malbeahi, mi töndup miaÅgö salupÅi almamgö jimkutukutu alnöÅga mi wuataÅgöba malal. 40 “SilimnöŠmiri könöpÅan nohotiriiga suÅgemnöŠamötÅan nuÅguiga saÅgenÅi möta malal. Nalö gwötpuk gaun guli mem niÅgiiga malal. 41 Yambu 20:gö dop mewö göhö mire mala kotpi teköza. Yambu 14 mi böratyahötki etkömemamgöra welen qem gihiba malal. MiaÅgö andöÅe yambu 6 mi lama bulmakau miwikÅaimamgöra göhöreÅ nup memba malal. Mewö malalmö, göÅön nup memegö töwani mi sömaÅi 10:gö dop utekutek ala malnöÅ. 42 “Asani Abrahamgö AnutuÅi iwini AisaknöŠwaikÅi memba möpöseimakzawi, yaÅön andöne awörök qahö aka kötöngöm niÅgibawak ewö, göÅön mönö böröbörak melaim niÅginöÅga köna anbileÅak. Mewö ak niÅgibanakmö, AnutunöŠnöÅgöreÅ sihimbölö kahasililiÅ möriga nup börönan sileqeqe aka memba malali, mi eka merak suÅgem nöÅgö keuni kewöta jim teköiga mötzan. “Mewö. 43 JeikobnöŠmewö jiiga LabanöŠkewö meleÅ waÅgiyök: “Ambi yahöt ki mönö nöÅgö böratyahötna. Yetkö nahönböraturupÅiri mi nöÅgöreÅa. Lama bulmakau kambuÅi kambuÅi ki mi nöÅgöreÅa. Yuai pakpak ki ekzani, mi körek nöÅgö buÅayök akza. Mewömö, muat nöÅön merak böratyahötni ki aka nahönböraturupÅiri eÅgömeyohori, yeÅön anmegö keuÅini jigetka mi qeapkömamgö lömbörizal. 44 MiaÅgöra ölöp kaba gou köl aÅguba sutnire jöhöjöhö akit. Mi qendeÅbitpuköra mötmörim netkiba dangunu ewö sutnire ahöma." 45 Mewö jiiga JeikobnöŠköt kun memba kuÅguiga timbetuat ewö dangunu jaböÅiri aka kinök. 46 MiaÅön kiniga JeikobnöŠtinitosolomurupÅi yeÅgöra köt memba tokomegöra jiyök. Mewö jiiga köt memba qaknöŠqaknöŠala tokoget öÅgöiga miaÅgö kösutÅe nene lömbuaÅ ohoba neget. 47 LabanöŠköt kambu miaÅgö qetÅi Jegar Sahaduta qeri JeikobnöŠqetÅi Galed qerök. 48 Mewö qerohotka yöwöÅan qiÅgiÅi Jeikob kewö jii mörök: “Köt kambu ki mönö merak netkö sutnire dangununira ahöma. “MiaÅgöra JeikobnöŠmiaÅgö qetÅi Galed qerök. 49 LabanöŠkeu toroqeba kewö jiyök: “KembunöŠmönö deÅda malbiri, nalö miaÅgöreÅ sutnire jeÅan netkek tiba galöm mem netkiba malma. “MiaÅgö dop gölme miaÅgö qetÅi kun Mizpa qerök. (Mizpa Galöm meme miri köröpÅi.) 50 LabanöŠkeu mi toroqeba kewö jiyök: “GöÅön böratyahötni öröm ureim ak etkiman me toroqeba kakasun ambi tosatÅi eÅgömeman ewö, mönö keu ki möta malman: Gölme azi kunÅan kösutnire qahö mala netkehiga AnutunöŠmönö töndup ölöp netkeka sutnire jöhöjöhö ahözawaÅgö keuÅi mi naÅgöba jiba malma." 51 Mewö jiba kunbuk toroqeba kewö jiyök: “QiÅgini mötnöÅ, köt kambu ki aka mötök ki kuÅguzali, mietkön mönö netkö sutnire dangunu ewö tat öÅgömahot. 52 Köt kambu ki mönö dangununira aka tat öÅgöma aka mötök ki mi mewöyök dangununira aka tat öÅgöma. Mietkön jöhöjöhöniraÅgöra kewö mötmörim netkiba tat öÅgömahot: NöÅön mem bölim gihimamgö möta köt kambu ki qahö oÅgita göhöreÅ kamam. GöÅön mewöÅanök mem bölim niÅgimamgöra möta köt kambu aka mötök ki qahö etkoÅgita nöÅgöreÅ kaman. 53 Abraham, Nahor aka yetkö iwiÅiri yeÅgö bemÅini Anutu yaÅön mönö keu sutnire asuhuiga mi kewöta jim teköm netkima. “LabanöŠmewö jiiga JeikobnöŠkeu mi jöhöba Anutugö qetÅe jöjöpaÅ keunöŠjim köhöiyök. IwiÅi AisaknöŠAnutu miaÅgö waikÅi memba möpöseiba malök. 54 JeikobnöŠmewö aka gölme kunduÅe sömbup qeba miaÅön jöwöwöl ohoba tinitosolomurupÅi öröm eÅgiiga lömbuaÅnöŠkaget. Kaba nene nemba suÅgem liÅet unduba kunduÅe miaÅgöreÅ ahöget. 55 Ahögetka miri asariiga LabanöŠsöÅanök wahöta isiurupÅi aka böratyahötÅi numbuÅini yöhötim nemba kötuetköm eÅgiba yaizökzökÅini jiyök. Mi jiba eÅgömosöta liliÅgöba miriÅe anök. Mewö.