Luk 12
PNG1 Onaqa tamo uÅgasari tulaÅ gargekoba naÅgi Yesus unqajqa bosib koroosib jujuÅkobaeb. SiÅga waiyosib walwelqa keresai. Deqa tamo qudei na tamo qudei naÅgo siÅga sosetnjroqneb. Bati deqa Yesus a aqa aÅgro naÅgi joqsiqa naÅgi sasalosib a na minjrej, “NiÅgi geregere Åam atoqniy. Farisi naÅgi gisaÅ tamo. NaÅgi anjam maro aiyelteqnub. Bem tiyeqnu qaji sum Farisi naÅgo bem ti bulyimqa bem dena tiyekritosim tulaÅ kobaqujaqas. 2 Deqa niÅgi quiy. Kumbra kalil kabuejunu qaji di boleq dqas. Anjam kalil uliejunu qaji di tamo naÅgi qusib poinjrqas. 3 Deqa anjam kalil niÅgi ambruq di mareqnub qaji di suwaÅamqa tamo naÅgi quqwab. Anjam kalil niÅgi warum miligiq di mareqnub qaji di tamo naÅgi bijal gogeq di tigelosib palontqab." 4 Osiqa Yesus a olo marej, “O ijo aÅgro, niÅgi quiy. NiÅgi jeu tamo naÅgi ulainjraib. NaÅgi nuÅgo jejamu segi qalsib moiyotqa kere. NaÅgi niÅgi gulbe bei eÅgwa keresai. Deqa niÅgi naÅgi ulainjraib. 5 Tamo niÅgi ulaiyqab qaji agi deqa merÅgwai. Qotei a segi nuÅgo jejamu moiyotosim bunuqna nuÅgo qunuÅ dego Åamyuwoq waiyqa kere. Deqa niÅgi a segi ulaiyiy. 6 “NiÅgi qalie. Tamo naÅgi qebari sinjir silali kobaquja na awaiyosaieqnub. Silali kiñala na awaiyeqnub. Ariya Qotei na qebari sinjir naÅgi geregere taqatnjreqnu. A na naÅgi uratnjrosaieqnu. 7 Dego kere Qotei a nuÅgo gate baÅga segi segi sisiyoqnsiq geregere taqateqnu. Deqa niÅgi ulaaib. NiÅgi qebari kalil naÅgi tulaÅ buÅnjrejunub." 8 Osiqa Yesus a olo marej, “E Tamo AÅgro. NiÅgi mandam tamo naÅgo ulatamuq di ijo ñam boleq atsib marqab di mondoÅ e na kamba Qotei aqa laÅ aÅgro naÅgo ulatamuq di nuÅgo ñam boleq atsiy marqai. 9 Ariya niÅgi mandam tamo naÅgo ulatamuq di ijo ñam marqajqa asgiÅgwas di mondoÅ e kamba dego Qotei aqa laÅ aÅgro naÅgo ulatamuq di nuÅgo ñam marqajqa asgibqas. 10 “E Tamo AÅgro. Tamo bei na e misiliÅbqas une di Qotei na kobotqas. Ariya tamo bei na Mondor Bole misiliÅyqas une di Qotei na kobotqasai. 11 “Bunuqna Juda tamo kokba naÅgi niÅgi ojsib naÅgo Qotei tal miligiq di tigeltÅgosib nenemÅgibqa niÅgi na kamba anjam kiye minjrqajqa deqa are koba qalaib. Rom naÅgo gate ti naÅgo mandor ti naÅgo ulatamuq di dego niÅgi tigeltÅgibqa niÅgi na kamba anjam minjrqajqa ulaaib. 12 Bati deqa Mondor Bole na areqalo eÅgimqa niÅgi anjam marqab." 13 Onaqa tamo uÅgasari koroesoqneb qaji naÅgo ambleq dena tamo bei a tigelosiqa Yesus minjej, “O Qalie Tamo, ni ijo was minjimqa a na gago abu moiyej qaji aqa ñoro kalil ambleq na potosim taqal bei ebqas." 14 Onaqa Yesus na minjej, “Tamo yai na e giltbqo deqa e nuÅgo gulbe di gereiyqai?" 15 Degsi minjsiqa tamo uÅgasari kalil naÅgi endegsi minjrej, “NiÅgi ñoro koba oqajqa mamaulÅgaiq. NiÅgi ñoro koba ti sqab dena niÅgi Åambile bole oqa keresai. NiÅgi ijo anjam deqa geregere are qaloqniy." 16 Osiqa yawo anjam bei endegsi minjrej, “Ãoro tamo bei soqnej. Aqa wauq di iÅgi tulaÅ koba melioqnej. 17 Deqa a endegsi are qalej, ‘E kiyerqai? Ijo iÅgi tulaÅ koba melieleÅqo. Deqa e iÅgi di atqajqa tal keresaiibqo.’ 18 Osiqa marej, ‘E endegyqai. E ijo tal kalil koÅeleÅosiy olo tal kokba ateleÅqai. Osiy ijo iÅgi meli kalil tal kokbaq di jugwai. Ijo ñoro kalil dego dia jugeleÅqai. 19 JugeleÅosiy marqai, “Ijo iÅgi iÅgi tulaÅ koba agi atonum unu. Deqa e aqaratosiy laÅa awesqai. Sosiy iÅgi ti ya ti uyoqnsiy areboleboleiboqnqas. Wausau gargekoba gilqas ijo iÅgi iÅgi di koboqasai.” ‘ 20 Tamo di a degsi marnaqa Qotei na minjej, ‘Ni nanari tamo. Qolo qujai endeqa e ino qunuÅ yaimitqa ni moiqam. Yimqa iÅgi iÅgi kalil ni na gereiyosim atonum qaji di tamo yai na olo oqas?’ Qotei na degsi minjej. 21 Dego kere tamo naÅgi ñoro koba koroiyejunub qaji naÅgo ñoro qoji padalqab. NaÅgi laÅ qure qa ñoro saiqoji unub deqa naÅgi Qotei aqa Åamgalaq di sougetesosib moreÅqab." 22 Osiqa Yesus na aqa aÅgro naÅgi endegsi minjrej, “NiÅgi mandamq endi bole sqajqa deqa areqalo kobaiyaib. Osib endegsib maraib, ‘Iga iÅgi qabe na osim uyqom? Gara qabe na osim gago jejamu kabutqom?’ NiÅgi degsib maraib. 23 NiÅgi iÅgi uyo na segi Åambile oqasai. NiÅgi gara jugoqnqab dena segi nuÅgo jejamu bole sqasai. 24 NiÅgi qebari naÅgi unjriy. NaÅgi iÅgi yagosaieqnub. IÅgi otorosib talq di atosaieqnub. Ariya Qotei na qebari naÅgi iÅgi anainjreqnu. NiÅgi qalie, qebari naÅgi qunuÅ saiqoji. NiÅgi tamo qunuÅ ti. NiÅgi qebari naÅgi tulaÅ buÅnjrejunub. 25 NiÅgi mandamq endi sokobaiyqajqa deqa are koba qalaib. NiÅgi are koba qalqab dena niÅgi nuÅgo segi sqajqa bati olo yala totoryqa keresai. Sai bole sai. 26 NiÅgi wau kiñala deqaji yqa keresai deqa niÅgi kiyaqa iÅgi qudei qa are koba qaleqnub? 27 “NiÅgi Åam so unjriy. NaÅgo wala kiyersib branteqnub di niÅgi qaliesai. NaÅgi segi wauosaieqnub. NaÅgo segi wala gereiyosaieqnub. Deqa e niÅgi endegsi merÅgwai. Nami Solomon a gara wala boledamu jugoqnej. Ariya Åam so aqa wala dena Solomon aqa wala tulaÅ buÅyejunu. 28 MaÅ laÅaj a bini oqwas nebe tamo naÅgi na giÅgeÅyosib Åamyuwoq waiyqab. MaÅ laÅaj di Qotei na wala enjreqnu. Deqa niÅgi kiyaqa Qotei qa nuÅgo areqalo siÅgilatqa yonub keresaiiÅgwo? NiÅgi maÅ laÅaj sai. NiÅgi tamo qunuÅ ti. Deqa niÅgi endegsi poiÅgem, Qotei a niÅgi dego gara eÅgoqnqas. 29 NiÅgi areqalo kobaiyosib endegsib maraib, ‘Iga iÅgi ti ya ti qabe na osim uyqom?’ NiÅgi degsib maraib. 30 Tamo uÅgasari Qotei qaliesai qaji naÅgi iÅgi iÅgi deqa are koba qaleqnub. Ariya niÅgi deqa are koba qalaib. NuÅgo Abu a qalie, niÅgi laÅa sqa keresai. NiÅgi iÅgi iÅgi deqaji oqnsib sqab. 31 Deqa niÅgi Qotei na taqatÅgosim nuÅgo Mandor Koba sqajqa siÅgilaoqniy. NiÅgi degyqab di Qotei na kamba iÅgi uyo ti gara ti dego eÅgoqnqas." 32 Osiqa Yesus a olo marej, “O ijo kaja du du niÅgi ulaaib. NuÅgo Abu a nuÅgo Mandor Koba sosim niÅgi taqatÅgwajqa areareteqnu. 33 Deqa niÅgi kumbra endegyiy. NiÅgi nuÅgo ñoro kalil qariÅyosib silali osib tamo iÅgi iÅgi saiqoji naÅgi di jeisib enjriy. Osib silali jugwajqa quÅ ugeosaieqnu qaji di gereiyosib laÅ qure qa iÅgi iÅgi eleÅosib di jugeleÅoiy. IÅgi iÅgi di koboqa keresai. BajiÅ tamo naÅgi bosib oqasai. SisimbiÅ na ugetqasai. IÅgi iÅgi di gaigai sqas. 34 Sawa qabia ino ñoro bole unu dia ino are miligi dego siÅgilatim sqas." 35 Osiqa Yesus a olo marej, “NiÅgi nuÅgo gara tigeleÅosib nuÅgo iÅgi iÅgi kalil gereiyosib waÅal qatrentosib ijo bqajqa bati qa tariÅosib soqniy. 36 Tamo bei a goiyo kobaq dena olo bosim aqa talq di brantosim siraÅme kindokindoÅamqa aqa kaÅgal tamo naÅgi a qa tariÅejunub qaji naÅgi siraÅme waqtoqujatqab. Dego kere niÅgi ijo bqajqa bati qa tariÅosib soqniy. 37 Tal lanja aqa kaÅgal tamo naÅgi a qa tariÅosib Åam atoqnibqa bosim degsi unjrimqa naÅgi tulaÅ areboleboleinjrqas. Deqa a na naÅgi metnjrim awoeleÅabqa iÅgi anainjroqnqas. 38 A qolo jige kiyo nebeqa laqnimqa kiyo bosim aqa kaÅgal tamo naÅgi a qa tariÅosib Åam atoqnibqa degsi unjrimqa naÅgi tulaÅ areboleboleinjrqas. 39 “NiÅgi are qaliy. Bati gembu bajiÅ tamo a bosim tal paratqas di tal lanja a qalieqasai. A nami qalieosiq sonaq qamu bajiÅ tamo a bosiq tal paratqa yonaq unsiq wiyej qamu. 40 Dego kere e Tamo AÅgro bqajqa bati niÅgi qaliesai. E bosiy niÅgi pruqtÅgaim deqa niÅgi geregere Åam atoqnsib e qa tariÅoqnsib soqniy." 41 Onaqa Pita na Yesus minjej, “O Tamo Koba, ni yawo anjam maronum di iga segi quqwajqa kiyo tamo uÅgasari kalil naÅgi dego quqwajqa kiyo?" 42 Onaqa Tamo Koba a na minjej, “KaÅgal tamo yai a areqalo bole ti sosiqa gaigai wau bole yeqnu? KaÅgal tamo di tal lanja na endegsi minjqas, ‘Ni na ijo kaÅgal tamo kalil naÅgi geregere taqatnjroqnsimqa naÅgo iÅgi uyqajqa batioqnimqa iÅgi anainjroqne.’ 43 Degsi minjsimqa sawa beiq gilsim di sqas. Olo puluosim wau kalil a na aqa kaÅgal tamo yej qaji di kalil keretosim soqnimqa a bosim unimqa kaÅgal tamo di a tulaÅ areboleboleiyqas. 44 Deqa e bole merÅgwai. KaÅgal tamo di a wau boledamu yej deqa tal lanja na aqa iÅgi iÅgi kalil osim aqa baÅq di atim a na taqatetoqnqas. 45 Ariya kaÅgal tamo di a endegsi are qalqas, ‘Ijo tamo koba a urur bqasai.’ Degsi are qalsimqa a na kaÅgal tamo ti kaÅgal uÅa ti naÅgi laÅa laÅa kumbaiÅnjroqnqas. Osim iÅgi ti wain ti uyoqnsim nanarioqnqas. 46 Aqa tamo koba bqajqa bati a qaliesai deqa a kumbra degsim yoqnimqa aqa tamo koba brantoqujatosim unimqa a tulaÅ prugugetqas. Deqa aqa tamo koba na a qalougetosim tamo naÅgi Qotei qa naÅgo areqalo siÅgilatosaieqnub qaji naÅgo so sawaq waiyim aiqas. 47 “Tal lanja na aqa kaÅgal tamo bei minjqas, ‘Ni wau di ye.’ Yimqa a geregere qusim ariya a olo asgimosim wau di yosaiamqa tal lanja na a kumbaiÅyogargekobatqas. 48 Ariya tal lanja na aqa kaÅgal tamo bei minjqas, ‘Ni wau di ye.’ Yimqa a geregere quosai deqa a wau di yosaiamqa tal lanja na a jiÅga na kumbaiÅyoqujaitqas. NiÅgi quiy. Qotei na tamo bei wau koba yimqa a wau di ojsim olo wau tulaÅ koba dego ojeme. Qotei na tamo bei aqa baÅq di wau koba atimqa a wau di taqatosim olo wau tulaÅ koba dego taqateme." 49 Osiqa Yesus a olo marej, “E Åamyuwo waiyit mandamq aiqas. E deqa bem. Deqa e Qotei endegsi pailyeqnum, ‘O Abu, Åamyuwo di urur puloÅeme.’ 50 NiÅgi quiy. E yanso bei oqai. E yanso di osaiunum deqa e are tulaÅ gulbekobaibeqnu. 51 O ijo aÅgro, niÅgi kiyersib are qalonub? E na qaja kobotitqa tamo uÅgasari naÅgi geregere lawo na sqajqa e deqa bem kiyo? Sai. E na qaja kobotqajqa bosai. E na tamo uÅgasari naÅgi pupoinjritqa naÅgi jeu jeu sqajqa deqa bem. 52 Bini bati endeqa ti bunuq qa ti tamo 5 tal qujaiq di unub qaji naÅgi ijo ñam qa jeu jeu sqab. Tamo qalub naÅgi na tamo aiyel jeutnjroqnqab. Tamo aiyel naÅgi na tamo qalub jeutnjroqnqab. 53 Abu naÅgi na naÅgo segi aÅgro mel naÅgi jeutnjroqnqab. AÅgro mel naÅgi na naÅgo segi abu naÅgi jeutnjroqnqab. Ai naÅgi na naÅgo segi aÅgro sebiÅ naÅgi jeutnjroqnqab. AÅgro sebiÅ naÅgi na naÅgo segi ai naÅgi jeutnjroqnqab. AiÅ qeli naÅgi na naÅgo segi aiÅ yala naÅgi jeutnjroqnqab. AiÅ yala naÅgi na naÅgo segi aiÅ qeli naÅgi jeutnjroqnqab." 54 Osiqa Yesus na tamo uÅgasari kalil naÅgi endegsi minjrej, “SeÅ aiyoq dena laÅbi tigelamqa niÅgi unsib marqab, ‘Awa bqas.’ Degsib marqab awa bqas. 55 Meli jagwa bamqa niÅgi unsib marqab, ‘Sawa kaÅkaÅqas.’ Degsib marqab sawa kaÅkaÅqas. 56 NiÅgi gisaÅ ani. NiÅgi mandam ti laÅ ti unoqnsib geregere pegiyeqnub. Ariya kiyaqa kumbra bini branteqnu qaji di niÅgi unoqnsib utru poiÅgosaieqnu?" 57 Osiqa Yesus a olo marej, “Kumbra bole ti kumbra uge ti di niÅgi kiyaqa geregere pegiyosaieqnub? 58 Tamo bei a ni qa anjam soqnimqa niÅgi ombla walwelosib anjam pegiyo talq giloqnsibqa gamq di niÅgi segi aiyel anjam urur gereiyoqujatiy. Yosib anjam moiyotosib a ni osim anjam pegiyo talq gilqasai. Ariya niÅgi gamq di anjam gereiyqasai di a na ni osi gilsimqa anjam pegiyo tamo aqa ulatamuq di tigeltmimqa anjam pegiyo tamo a ni osim qaja tamo naÅgo baÅq di atqas. Yimqa naÅgi na ni osib tonto talq di waimqab. 59 Deqa e ni mermqai. Ni tonto talq dena olo oqedqasai. Ni mati ino une aqa awai kalil keretimqa di ni uratmib oqedqam."
