Luke 11

1 Ä®Åàà Zezì yaı̨htı tÅ‘axǫǫ̀ wecheekeè ı̨Åè yets’ǫ̀ hadı, “K’àowo, dànì yats’ehtı ha hoghàgoı̨htÇ«, John-Baptıst edecheekeè hoghàgoèhtÇ« lanì,” yèhdı. 2 Zezì gots’ǫ̀ hadı, “Yaahtı nı̨dè dıı haahdı: ‘Gotà, nıızì degaı ts’edı hÇ«t’e. Nı̨ k’àı̨wo k’ę̀ę̀ hòÉÇ« welè. 3 DzÄ taàt’eè wet’à ts’eedaa goghànı̨dı. 4 DÇ« gok’èch’a nàhogehdèe sìı gıhoÅı̨į̀ gıghÇ« nahots’eele t’à, gohoÅı̨į̀ goghÇ« nahoı̨le. HoÅı̨ı̨ goèhdzà ch’à gok’ènedì,’ " gòhdı. 5 Zezì gots’ǫ̀ hadı, “DÇ« ı̨Åè weàgÄ±Ì¨Ä gǫ̀hÅı̨ ts’ııdì. Totanı weàgÄ±Ì¨Ä yets’àèhtÅa, hayèhdı, ‘Ãgı̨Ä, Åèt’è taı seghÇ«nìı̨le. 6 SeàgÄ±Ì¨Ä nıwà gots’Ç« seghÇ«nììtÅa, hanìkò t’asìı wı̨ı̨zìı weghàehdı ha sets’Ç«-le,’ yèhdı. 7 “DÇ« edekǫ̀ goyìı whedaa sìı yets’ǫ̀ hadı, ‘Naı̨tÅe. Hòt’a enìı̨Éa eyıts’Ç« seza sexè geète. T’asìı neghàehchı ha nets’ǫ̀ neèhtÅa ha dìì,’ yèhdı. 8 Ehkw’ı anaxèehsı̨, yeàgÄ±Ì¨Ä elı̨ kò, Åèt’è yeghàÉeedı ha yets’ǫ̀ nıìtÅa ha nıìle, hanìkò weàgÄ±Ì¨Ä k’èdaà yeekè ts’ıhÉǫ̀, t’aa nıwÇ« ts’ǫ̀ yeghàÉeedı ha hÇ«t’e. 9 “Eyıt’à dıı hanaxèehsı̨: Aahkè nı̨dè naxıghǫ̀t’à ha; wekak’eaht’į̀ nı̨dè wegòahÉà ha; enìı̨tÇ« ts’aaht’ı nı̨dè naxıts’ǫ̀ enìxàetį̀ ha. 10 T’aa eekèe sìı t’asìı weghǫ̀t’à ha; amìı t’asìı hak’eet’į̀ı̨ sìı yegòhÉà ha; eyıts’Ç« amìı enìı̨tÇ« ts’aht’ıı sìı wets’ǫ̀ enìxàetį̀ ha. 11 “Naxı̨ gotà yàahÅı̨ı̨ sìı naxızaa Åıwe naxıgeekè nı̨dè asį̀į̀ gòo gıghàahÉà ha? 12 Hanì-le-ı̨dè eyè naxıgeekè nı̨dè asį̀į̀ nàèdıÅı̨ı̨-k’àle lanıı gıghàahÉà ha? 13 Naxı̨ hoÅı̨ı̨-hoahtsı̨ı̨-dǫǫ̀ aaht’e kò, naxızaa t’asìı nezı̨ı̨ gıghàahÅe k’èhoahsÇ«. Naxıtà yak’e whedaa sìı naxınahk’e t’asìı nezı̨ı̨ naxıghàÉà ha hÇ«t’e. DÇ« Yedàyeh Nezı̨ı̨ geekè nı̨dè gots’ǫ̀ ayele ha hÇ«t’e!” Zezì gòhdı. 14 Zezì dÇ« ı̨Åè ı̨nìÅı̨ı̨ t’à gode-le gots’Ç« ı̨nìÅı̨ı̨ xàdeèzhì tÅ‘axǫǫ̀ dÇ« gode anajà. Eyıt’à dÇ« hazǫǫ̀ gıgha enıìyah dìì. 15 Hanìkò dÇ« mǫ̀hdaa hagedı, “Ä®nìÅı̨ı̨ gha k’àowo dahxà ı̨nìÅı̨ı̨ xàdeezhıì at’ı̨,” gedı. 16 DÇ« mǫ̀hdaa Zezì geèhdzà ha gı̨ı̨wÇ« t’à, “Yak’e gots’Ç« gogha enıìyah hoı̨htsı̨,” gıìhdı. 17 Hanìkò dànì nànıgedèe sìı Zezì gok’èezÇ« t’à hagòhdı, “K’àowocho wenèk’e dÇ« eÅets’ǫ̀ xànıgı̨ı̨Éa nı̨dè k’àowo wenèè weghÇ« wedıhoÅè ha. Eyıts’Ç« ı̨Åèhkǫ̀ goyìı dÇ« eÅek’èch’a geeda nı̨dè dÇ« gıxè hoìla agode ha. 18 WehÅı̨ı̨ edek’èch’a at’ı̨ nı̨dè k’àhowo-le ade ha. ‘Ä®nìÅı̨ı̨ gha k’àowo yets’àdı t’à ı̨nìÅı̨ı̨ xàdeehshı,’ sèahdı ts’ıhÉǫ̀ aehsı̨. 19 Ekò ı̨nìÅı̨ı̨ gha k’àowo sets’àdı t’à ı̨nìÅı̨ı̨ xàdeehshı nı̨dè naxıcheekeè amìı dahxà ı̨nìÅı̨ı̨ xàdegeezhı? Eyıt’à naxıcheekeè naxısınìyagehtı ha hÇ«t’e. 20 Hanìkò Nǫ̀htsı̨ wedahxà ı̨nìÅı̨ı̨ xàdeehshı nı̨dè Nǫ̀htsı̨ Wenàowoò naxıts’ǫ̀ ajà hÇ«t’e. 21 “DÇ« nàtsoo behcho t’à edekǫ̀ goxoehdı nı̨dè, wets’Ç« t’asìı ets’eeÉį̀ ha nıìle. 22 Hanìkò behcho wet’ǫ̀ǫ̀ t’asawedle ha-le nıwÇ«Ç« sìı dÇ« yenahk’e nàtso yedaèt’è t’à behcho yeghÇ«nıìchì nı̨dè t’asìı hazǫǫ̀ wets’Ç« sìı yeghÇ«nıìle ha. 23 “DÇ« sexè at’ı̨-le sìı sek’èch’a at’ı̨ hÇ«t’e eyıts’Ç« amìı sexè dÇ« nàgehtsį̀-le sìı sek’èch’a aget’ı̨ hÇ«t’e. 24 “Ä®nìÅı̨ı̨ dÇ« yìı gots’Ç« xàèhtÅa nı̨dè ekìı-ka nèk’e hazǫǫ̀ wek’eèhoowo. Edı̨į̀ nahoezì ha sìı hak’eet’į̀, hanìkò yegòhÉà-le. Eyıt’à hadı, ‘Edı̨į̀ gots’Ç« xàèhtÅaa sìı ekÇ« anahde ha,’ hadı. 25 DÇ« yìı nǫ̀ǫtÅa nı̨dè, t’asìı hazǫǫ̀ nezı̨į̀-ela nǫǫ̀ nıwÇ« ha. 26 Eyıt’à k’achı̨ xàèhtÅa. Ä®nìÅı̨ı̨ Åǫ̀hdı̨ yenahk’e sıì gıjıı sìı edexè goyagoèwa gà dÇ« yìı nàgedè. Eyı dÇ« t’akwe nahk’e deÉǫ̀ǫ̀ wexè gots’eèdıì agòjà,” Zezì gòhdı. 27 Zezì hadı ekò ts’èko ı̨Åè dÇ«nı whezeh hadı, “Ts’èko nènìı̨htı̨ı̨ eyıts’Ç« t’òò t’à neèhsÇ«Ç« sìı wexè sìghà hÇ«t’e,” hadı. 28 Hanìkò Zezì yets’ǫ̀ hadı, “Dıı hats’edıı denahk’e nezı̨ hÇ«t’e: Nǫ̀htsı̨ weyatıì egıìkw’oo xè gık’ę̀ę̀ edaa sìı gıxè sìghà hÇ«t’e,” yèhdı. 29 DÇ« ÅÇ« Zezì gà eÅèwhede ekò gots’ǫ̀ hadı, “Dıı dÇ« hoÅı̨ı̨-nàowoò k’ę̀ę̀ geedaa sìı enıìyah deè geÉį̀ ha gı̨ı̨wÇ« hanìkò hanıı wı̨ı̨zìı geÉį̀ ha-le. Nǫ̀htsı̨ dànì nakwenàoÉÇ«Ç« Jonah xè enıìyah eghàlaı̨dàa sìı eyı zÇ« geÉį̀ ha. 30 NakwenàoÉÇ«Ç« Jonah Nıneveh got’ı̨į̀ gogha enıìyah lanì ı̨lè. Eyı xèht’eè DÇ«-wet’àaÉàa-deè, dıì dÇ« geedaa sìı gogha enıìyah lanì hÇ«t’e. 31 DÇ« hazǫǫ̀ gısınìyaetı nı̨dè, sazı̨ nèk’e gots’Ç« ts’èko-k’àowo dıı dÇ« gota nàwo ha, ‘Dıı dÇ« ekÇ«-le eghàlagı̨ı̨dà,’ gòhdı ha. Eyı ts’èko-k’àowo wenèk’e ts’ǫ̀ nıwà kò, k’àowocho Solomon wenàowoò gÇ«Ç«zÇ«Ç« yeèhkw’Ç« ha nıwÇ« t’à yets’àèhtÅa ı̨lè. Hanìkò dıì Solomon nahk’e elı̨ı̨ sìı jÇ« wheda hÇ«t’e. 32 DÇ« hazǫǫ̀ gısınìyaetı nı̨dè, Nıneveh got’ı̨į̀ dıı dÇ« xè nàgeèhza ha, ‘Dıı dÇ« ekÇ«-le eghàlagı̨ı̨dà,’ gedı ha. NakwenàoÉÇ«Ç« Jonah Nıneveh got’ı̨į̀ gots’ǫ̀ goı̨de ekò edek’egı̨ı̨lı̨ xè gınì Åadı̨į̀ ajà ı̨lè. Hanìkò dıì Jonah nahk’e elı̨ı̨ sìı jÇ« wheda hÇ«t’e,” Zezì gòhdı. 33 Zezì dÇ« ts’ǫ̀ hadı, “DÇ« wı̨ı̨zìı tÅeèk’ǫ̀ǫ yìhtÅa gà deÉı̨į̀ nèyeechı nıìle, hanì-le-ı̨dè tÇ« tÅ‘a nèyeechı nıìle, hanìkò ı̨dòo dawheÉǫǫ̀ ayehÉı̨. Hanì-ı̨dè dÇ« goyageedèe sìı wet’à gıgha dzÄh ha. 34 Naxıdaà sìı naxızhį̀į̀ gha ek’aèk’Ç« lanì hÇ«t’e. Naxıdaà nezı̨ nı̨dè naxızhį̀į̀ hazǫǫ̀ gha dzÄh lagǫ̀ht’e ha. Ekò naxıdaà nezı̨-le nı̨dè naxızhį̀į̀ hazǫǫ̀ gha togoòtőòo agǫ̀ht’e ha. 35 Eyıt’à naxıyìı dzÄh wheÉÇ«Ç« sìı wet’à togoòtőò welè sǫ̀ǫ̀. 36 Eyıt’à naxızhį̀į̀ hÇ«t’ıì gha dzÄh agǫ̀ht’e eyıts’Ç« naxıgha togoòtőòo whìle nı̨dè t’aats’ǫǫ̀ naxıgha dzÄh agǫ̀ht’e ha, ek’aèk’Ç« naxık’e nı̨ı̨dı̨ lanì ha,” gòhdı. 37 Zezì dÇ« ts’ǫ̀ gode ghÇ« nÇ«Ç«t’e ekò Pharısee ı̨Åè Zezì yexè shètı̨ ha yekayaı̨htı. Eyıt’à Zezì yekǫ̀ goyaèhtÅa, yexè shètı̨ ha ladà gà dètsÇ«htı̨. 38 Zezì shètı̨ kwe edılà k’enaı̨htso-le. Pharısee nàyèhzhį̀ t’à wegha enıìyah lanì. 39 Eyıt’à Zezì hayèhdı, “Naxı̨ Pharısee yàahÅı̨ı̨ sìı lıbò eyıts’Ç« kw’à weka zÇ« k’enaahtse, hanìkò naxıdzeè yìı aahdı-le xè dÇ« wejıı laaht’e. 40 GoahsÇ«-le dìì! Amìı gozhį̀į̀ weka yèhtsı̨ı̨ sìı goyìı sı yèhtsı̨ hÇ«t’e. 41 Ayìı naxıkw’à yìı wheÉÇ«Ç« sìı dÇ«-teèt’ı̨ı̨ ghàahÉà. Hanì-ı̨dè deghàà edek’enaahtso lanì ha. 42 “Naxı̨ Pharısee yàahÅı̨ı̨ sìı, naxıgha hoìla nechà ha! Ä®t’ǫ̀ hazǫǫ̀ xàÉaa nàahtsį̀ı̨ sìı wets’Ç« hoònÇ« ı̨Åè Nǫ̀htsı̨ ghàahÉà. Hanìkò ehkw’ı eÅesınìyats’ehtıı eyıts’Ç« Nǫ̀htsı̨ ghÇ«nets’eètÇ«Ç« eyı hanıı ts’Ç«nıahÉà-le. Eyı weghàlaahda ha ı̨lè eyıts’Ç« t’asìı nezı̨ı̨ eyıì-le weghàlaahdaa sìı, wedÄ aahÅe ha-le. 43 “Naxı̨ Pharısee yàahÅı̨ı̨ sìı, naxıgha hoìla ha! EÅègehdèe-kǫ̀ goyìı dÇ« wet’àaÉàa gıgha daèhchı̨ whelaa sìı k’e dahkw’e ghaahwhı. Eyıts’Ç« kǫ̀ta k’eahdè nı̨dè dÇ« naxıts’ǫ̀ nezı̨į̀ agedı ha dahwhÇ«, eyıt’à naxıgha hoìla ha. 44 “Naxı̨ Pharısee yàahÅı̨ı̨ sìı, naxıgha hoìla nechà ha! DÇ«kw’ǫǫ̀ wemǫǫ̀hts’Ç« wek’e whetÇ«-le laaht’e. DÇ« gık’e k’edè kò gık’èezÇ«-le. DÇ«kw’ǫǫ̀ whetÇ«Ç« gık’èezÇ« nı̨dè gık’e k’edè ha-le ı̨lè,” Zezì hadı. 45 Nǫ̀htsı̨-yatıì-k’èdìı-dǫǫ̀ ı̨Åè Zezì ts’ǫ̀ hadı, “K’àowo, Pharısee gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı hanì gıghÇ« goı̨de nı̨dè goxı̨ sı gok’adaı̨wo aı̨dı hÇ«t’e,” yèhdı. 46 Zezì yets’ǫ̀ hadı, “Naxı̨ Nǫ̀htsı̨-yatıì-k’èahdìı-dǫǫ̀ yàahÅı̨ı̨ sìı naxıgha hoìla ha! T’asìı nedàa dÇ« k’e nìahÅe, gıgha nedà t’à ı̨kaa nagıage whìle. Hanìkò naxı̨ sìı naxılakw’ǫǫ̀ ı̨Åàet’ea t’à gıts’àahdı nıìle. 47 “Naxıgha hoìla nechà ha! Naxı̨, nakwenàoÉÇ«Ç« gıgha kwe yìı dÇ«kw’ǫǫ̀ whelaa k’è gòahtsı̨, hanìkò naxıcho nakwenàoÉÇ«Ç« eÅaàgogį̀ı̨hdè hÇ«t’e. 48 Eyıt’à naxıcho dàgıat’į̀ı̨ sìı naxıgha ehkw’ı agıat’į̀ dàahdı lanì hÇ«t’e. Ededı̨ sìı nakwenàoÉÇ«Ç« eÅaàgogį̀ı̨hdè, ekò naxı̨ sìı gıkw’ǫǫ̀ whelaa k’è gòahtsı̨. 49 Nǫ̀htsı̨ t’asìı hazǫǫ̀ k’èezÇ« t’à t’akwe whaà dıı hadıì xàyaı̨htı ı̨lè, ‘NakwenàoÉÇ«Ç« eyıts’Ç« dÇ« segha gogedee sìı gıts’ǫ̀ ahÅe ha. Mǫ̀hdaa eÅaàgogìhde ha eyıts’Ç« mǫ̀hdaa dagogį̀ı̨hÉa ha.’ 50 Eyıt’à dıı nèè hòèlı̨ gots’Ç« nakwenàoÉÇ«Ç« hazǫǫ̀ eÅaàgogį̀ı̨hdèe sìı dıı dÇ« gık’e nìdahoet’à ha hÇ«t’e. 51 Abè eÅaàwìgwo gots’Ç«, nakwenàoÉÇ«Ç« Zecharıah eÅaàwìgwo haı̨wa gots’ǫ̀, gık’e nìdahoet’à ha. (Zecharıah Nǫ̀htsı̨kǫ̀-gocho eyıts’Ç« kwe-ladà wek’e Nǫ̀htsı̨ ts’ǫ̀ t’asìı k’eek’ǫ̀ǫ sìı wege eÅaàgį̀ı̨hwho ı̨lè.) HÄÉÄ, ehkw’ı anaxèehsı̨, nakwenàoÉÇ«Ç« hazǫǫ̀ eÅaàgogį̀ı̨hdèe sìı dıı dÇ« gık’e nìdahoet’à ha. 52 “Naxı̨ Nǫ̀htsı̨-yatıì-k’èahdìı-dǫǫ̀ yàahÅı̨ı̨ sìı naxıgha hoìla ha! Wet’à gots’ı̨ı̨zÇ«Ç« sìı dÇ« ghÇ« ààhchı. Naxı̨ wet’à goahsǫǫ̀ aahjà-le eyıts’Ç« dÇ« gıt’à gogı̨ı̨zǫǫ̀ agede ha gıahwhÇ«-le,” Zezì gòhdı. 53 Zezì gots’ǫǫ̀ naèhtÅa ekò Pharısee gı̨ı̨lı̨ı̨ eyıts’Ç« Nǫ̀htsı̨-yatıì-k’ègedìı-dǫǫ̀ sıì Zezì k’èch’a xàyagı̨ı̨htı. 54 EdahxÇ« ekÇ«-le xàyahtı ha gı̨ı̨wÇ« t’à t’aats’ǫǫ̀ t’asìı gha Zezì dageehke.