Matthew 13

1 Eyı dzÄę̀ k’e Zezì eyı kǫ̀ gots’ǫǫ̀ naèhtÅa gà tabàa wheda. 2 Sıì dÇ« ÅÇ« Zezì ts’ǫ̀ eÅègehdè t’à Zezì elà yìetÅa gà dÇ« ts’ǫ̀ gode. DÇ« hazǫǫ̀ tabàa nàgeèhza xè geèhkw’Ç«. 3 Zezì godı ÅÇ« t’à goxè godo, hadı, “DÇ« ı̨Åè wet’à t’asìı dehshee dèè k’e nèyı̨ı̨la. 4 Wet’à t’asìı dehshee dèè k’e ts’ǫ̀ yeehdè ekò mǫ̀hdaa tı̨lı k’e nàı̨tőı t’à chÄ±Ì¨Ä gı̨ı̨Éà. 5 Mǫ̀hdaa kwe ta nàı̨tőı. EkÇ« ehtőè ÅÇ«-le t’à ı̨whÄą̀ xànı̨ı̨shÇ«. 6 Sadeè nàtso t’à weÉı̨t’Ã²Ì¨Ä whegÇ« xè eÅaı̨dè. Weghochı̨į̀ nedè-le t’à whegǫǫ̀ ajà. 7 Wet’à t’asìı dehshee mǫ̀hdaa ı̨chį̀ghoò ta nàı̨tőı t’à eÅexè dèhshÇ«; ı̨chį̀ghoò yeÉǫ̀ǫ̀ nànı̨ı̨htso t’à eÅaı̨dè. 8 Hanìkò mǫ̀hdaa dèè nezı̨ı̨ k’e nàı̨tőı. Nezı̨į̀ dèhshÇ« eyıts’Ç« t’aàtÅÇ« dèè k’e nàı̨tőıı sìı ı̨Åèakw’eènÇ«, ek’ètaènÇ«, hanì-le-ı̨dè taènÇ« deÉǫ̀atÅÇ« ts’ǫ̀ xànı̨ı̨shÇ«. 9 Amìı wedzıì gǫ̀hÅı̨ı̨ sìı eèhkw’Ç« welè,” Zezì gòhdıì goxè godo. 10 Eyı tÅ‘axǫǫ̀ wecheekeè dageehke, “DànìghÇ« wet’à nànıts’ewoo godıì zÇ« t’à dÇ« hoghàgı̨ı̨htÇ«,” gıìhdı. 11 Eyıt’à Zezì gots’ǫ̀ hadı, “Naxı̨ sìı Nǫ̀htsı̨ Wenàowoò k’ę̀ę̀ hòÉÇ«Ç« k’èahsÇ« ha naxıghàhòt’Ç« hÇ«t’e, hanìkò dÇ« eyıì-le sìı hanì gıghàhòt’Ç« nıìle. 12 Amìı t’asìı ÅÇ« wets’Ç« sìı eyı weÉǫ̀atÅÇ« weghǫ̀zhe ha, hanì-ı̨dè t’asìı deÉǫ̀atÅÇ« wets’Ç« ade ha. Hanìkò amìı t’asìı wets’Ç«-le sìı t’asìı ÅÇ«-lea wets’Ç« sìı eyı kò weghÇ« ìchı ha hÇ«t’e. 13 DànìghÇ« wet’à nànıts’ewoo godıì zÇ« t’à hoghàgeehtÇ«Ç« sìı naxıdaıhsį̀: ‘K’egeet’į̀ kò geÉį̀ ha-le eyıts’Ç« egeèhkw’Ç« kò dàhodıì-ahodıı sìı gınıedì ha-le.’ 14 Eyı dÇ« gıxè hagòjàa sìı nakwenàoÉÇ«Ç« Isaıah hanì dek’enèyı̨ı̨tőè ı̨lèe sìı wek’ę̀ę̀ agòjà. Dıı hadı ı̨lè: ‘T’aats’ǫǫ̀ aàhkw’Ç« hanìkò ayìı awèts’edıı sìı wek’èahsÇ« ha-le; t’aats’ǫǫ̀ naxıgha wègaat’ı̨ hanìkò wenıahdì ha-le. 15 Dıı dÇ« sìı gıkwì nàtsoò ajà. Gıdzıì goìle lagı̨ı̨t’e eyıts’Ç« k’egeet’į̀ ha gı̨ı̨wÇ«-le. Hagı̨ı̨t’e-le nı̨dè ededaà t’à k’egeet’į̀ xè ededzıìhkw’ǫǫ̀ t’à egeèhkw’Ç« ha eyıts’Ç« ededzeè t’à t’asìı nıgeedì ha ı̨lè. Sets’ǫ̀ agejà nı̨dè k’aàt’ıì agehÅe ha ı̨lè,’ Isaıah hadı dek’eèhtőè. 16 Hanìkò naxı̨ sìı naxıdaà t’à k’eaht’į̀ eyıts’Ç« naxıdzıìhkw’ǫǫ̀ t’à aàhkw’Ç« t’à naxıxè sìghà hÇ«t’e. 17 Ehkw’ı anaxèehsı̨, ı̨nÃ¨Ì¨Ä nakwenàoÉÇ«Ç« ÅÇ« eyıts’Ç« dÇ« ehkw’ı geeda ÅÇ« ı̨lè, ayìı aahÉı̨ı̨ sìı gıghàeda ha gı̨ı̨wÇ« ı̨lè hanìkò gıaÉı̨-le. Eyıts’Ç« dıì ayìı aàhkw’Ç«Ç« sìı geèhkw’Ç« ha gı̨ı̨wÇ« ı̨lè hanìkò eyı gı̨į̀hkw’ǫ̀-le. 18 “Eyı t’asìı dehshee wegodıì t’à dàhodıì-ahodıı sìı naxıts’ǫ̀ haehsı̨ ha: 19 Eyı dÇ« Nǫ̀htsı̨ Wenàowoò godıì yıìkw’o kò yenıedì-le sìı eyı godı wedzeè yìı ajà ı̨lèe sìı ekòet’ıì wehÅı̨ı̨ yeghÇ«nıyıìchì. Eyı sìı wet’à t’asìı dehshee tı̨lı k’e nàı̨tőı lanì hÇ«t’e. 20 Wet’à t’asìı dehshee kwe ta nàı̨tőıı sìı dıı lanì hÇ«t’e: dÇ« eyı yatı ıìkw’o ts’ǫ̀et’ıì sıì wınà xè yìhchı. 21 Hanìkò weghochı̨į̀ whìle t’à whaà-lea ts’ǫ̀ zÇ« yek’ę̀ę̀ eda. Nǫ̀htsı̨ yatıì ts’ıhÉǫ̀ wegha hoìla xè daı̨Éa nı̨dè ekòet’ıì wedÄ ayehÉį̀. 22 DÇ« mǫ̀hdaa sìı wet’à t’asìı dehshee ı̨chį̀ghoò ta nàı̨tőı lagı̨ı̨t’e. Godı gıìkw’o hanìkò t’asìı ÅÇ« ghÇ« nànıgedè eyıts’Ç« sǫǫ̀mba ÅÇ« gı̨ı̨wÇ« t’à edeghÇ«yageeÉà lanì geeda. Eyıt’à yatı nezı̨ı̨ wedıhogehtsı̨ xè t’asìı nezı̨ı̨ wı̨ı̨zìı xàhogehwhı-le. 23 Ekò dÇ« yatı gıìkw’o xè gınıedìı sìı wet’à t’asìı dehshee dèè nezı̨ı̨ k’e nàı̨tőıı lagı̨ı̨t’e. T’aàtÅÇ« weghǫ̀zha ı̨lèe sìı wenahk’e ı̨Åèakw’eènÇ«, ek’ètaènÇ«, hanì-le-ı̨dè taènÇ« ts’ǫ̀ nègı̨ı̨la,” Zezì gòhdı. 24 Zezì hadı tÅ‘axǫǫ̀ k’achı̨ godı eÅadı̨ı̨ t’à goxè godo, hadı, “Nǫ̀htsı̨ Wenàowoò k’ę̀ę̀ hòÉÇ«Ç« sìı dıı hanì hÇ«t’e: DÇ« ı̨Åè wet’à t’asìı nezı̨ı̨ dehshee sìı dèè k’e nèyı̨ı̨la. 25 Hanìkò dÇ« hazǫǫ̀ whete ekò dÇ« ı̨Åè yets’ǫ̀ xànı̨ı̨Éaa sìı eyı dèè k’e tÅ‘oh nezı̨-le dehshee sìı weta nèyı̨ı̨la. Eyı tÅ‘axǫǫ̀ naèhtÅa. 26 Eyı dèè k’e t’asìı nezı̨ı̨ xànı̨ı̨shÇ« ekò wexè-t’ıì tÅ‘oh nezı̨-le sı xànı̨ı̨shÇ«. 27 “DÇ« eyı wedèè ne sìı wecheekeè gıts’ǫ̀ hadı, ‘K’àowo, nedèè k’e t’asìı nezı̨ı̨ nèneela-le nì? DànìghÇ« tÅ‘oh nezı̨-le sı weta dehshe?’ gıìhdı. 28 “K’àowo gots’ǫ̀ hadı, ‘DÇ« sets’ǫ̀ xànı̨ı̨Éaa sìı eyı ayį̀į̀là hÇ«t’e,’ gòhdı. “Wecheekeè gıts’ǫ̀ hadı, ‘TÅ‘oh nezı̨-le weta dèhshÇ«Ç« sìı xàts’ehdlà ha neewÇ« nì?’ gıìhdı. 29 “Hanìkò k’àowo gots’ǫ̀ hadı, ‘Ą̃le, haahÅe-le. Xàahdlà nı̨dè t’asìı nezı̨ı̨ dèhshÇ«Ç« sìı weghochı̨į̀ wexè xàahdlà ha sÇ«nı. 30 Nezı̨į̀ dıìdì ade ts’ǫ̀ į̀Åah eÅexè dehsheè aahÅe. T’asìı hazǫǫ̀ nàgehtsį̀ tÅ‘axǫǫ̀ nı̨dè secheekeè gıts’ǫ̀ dıı haehsı̨ ha: T’akweÅǫ̀ǫ̀ tÅ‘oh nezı̨-le hazǫǫ̀ nàahtsį̀ gà eÅèhchıì aahÅe gà wek’eahk’ǫ̀. Eyı haahÅà tÅ‘axǫǫ̀ nı̨dè t’asìı nezı̨ı̨ sìı hazǫǫ̀ nàahtsį̀ gà xehkǫ̀ goyaahwha,’ edecheekeè gòhdı,” Zezì hadıì goxè godo. 31 K’achı̨ Zezì goxè godo, hadı, “Nǫ̀htsı̨ Wenàowoò k’ę̀ę̀ hòÉÇ«Ç« sìı t’asìı dehshee wejìa lanì hÇ«t’e. Eyı sìı dÇ« neyıìchı gà dèè goyìı yı̨ı̨ÉÇ«. 32 Eyı t’asìı dehshee wejìa sìı nechà-lea kò dehshe nı̨dè ts’ı nechàa ìhÅè. ChÄ±Ì¨Ä gık’e nììdè gà wekw’ıhchı̨į̀ k’e dageèhkw’e,” gòhdı. 33 K’achı̨ godı eyıì-le t’à goxè godo, hadı: “Nǫ̀htsı̨ Wenàowoò k’ę̀ę̀ hòÉÇ«Ç« sìı dıı hanì hÇ«t’e: Ts’èko Åèt’èa Åè ta ayehÉį̀, Åèt’èa xè Åè yeehtì gà tsı̨yeehdı. Hanì t’aa Åè tsı̨èhdìı sìı Åèt’èa hazǫǫ̀ weta-ts’ǫ̀ at’į̀,” gòhdı. 34 Zezì dÇ« ÅÇ« wemǫǫ̀ eÅègehdè taàt’eè hanıı godıì t’à hoghàgoèhtÇ«; godı dÄ gots’ǫ̀ goı̨de whìle. 35 NakwenàoÉÇ«Ç« yeghÇ« goı̨de ı̨lèe sìı wek’ę̀ę̀ agòjà. Dıı hadı ı̨lè: “Godı t’à gohde ha, hanì-ı̨dè dıı nèè hòèlı̨ gots’Ç« ayìı wek’èhoedzÇ«-le sìı t’à dÇ« hoghàehtÇ« ha,” nakwenàoÉÇ«Ç« hadı dek’eèhtőè. 36 Zezì godı t’à goxè godo tÅ‘axǫǫ̀ kǫ̀ goyaèhtÅa. Wecheekeè gıts’ǫ̀ nìı̨de, hagedı, “Eyı dèè k’e t’asìı dehshee wegodıì ayìı awį̀ı̨dı gots’ǫ̀ wek’ayaı̨htı,” gıìhdı. 37 Zezì gots’ǫ̀ hadı, “Eyı dÇ« wet’à t’asìı nezı̨ı̨ dehshee dèè k’e nèyı̨ı̨laa sìı DÇ«-wet’àaÉàa-deè hÇ«t’e. 38 Eyı dèè sìı dıı nèk’e dÇ« hazǫǫ̀ agı̨ı̨t’e, eyıts’Ç« wet’à t’asìı nezı̨ı̨ dehshee sìı dÇ« Nǫ̀htsı̨ Wenàowoò gı̨ı̨wÇ« agı̨ı̨t’e. TÅ‘oh nezı̨-le dehshee sìı dÇ« wehÅı̨ı̨ nàowoò gı̨ı̨wÇ« agı̨ı̨t’e. 39 Eyı dÇ« wet’à tÅ‘oh nezı̨-le dehshee dèè k’e ayı̨į̀làa sìı wehÅı̨ı̨ hÇ«t’e. Eyı dzÄę̀ k’e t’asìı dıìdìı hazǫǫ̀ nàgehtsį̀ı̨ sìı nÇ«Ç«de dzÄę̀ hÇ«t’e, eyıts’Ç« k’àowo wecheekeè t’asìı nezı̨ı̨ hazǫǫ̀ xehkǫ̀ goyageewaa sìı yak’eet’ı̨į̀ agı̨ı̨t’e. 40 “TÅ‘oh nezı̨-le sìı xàgehdlà gà gık’eehk’ǫ̀ǫ sìı nÇ«Ç«de dzÄę̀ k’e nı̨dè eyı lagode ha. 41 Eyı dzÄę̀ k’e DÇ«-wet’àaÉàa-deè edets’Ç« yak’eet’ı̨į̀ dÇ« ts’ǫ̀ agole ha. DÇ« nàowoÅı̨ı̨ k’ę̀ę̀ eghàlageeda xè Nǫ̀htsı̨ wets’Ç« dÇ« ta nàgedè eyıts’Ç« dÇ« hoÅı̨ı̨ hogehtsı̨ agehÉı̨ı̨ sìı yak’eet’ı̨į̀ godıhogehtsı̨ ha. 42 Eyı dÇ« sìı kǫ̀ nàtsoò dèk’ǫ̀ǫ yìı kwıìgogeehdè ha. EkÇ« getse xè sıì gıgha hoìla ha. 43 Hanìkò dÇ« ehkw’ı geedaa sìı Nǫ̀htsı̨-Gotà Wenàowoò k’ę̀ę̀ hòÉÇ«Ç« ekÇ« sa daaÉa lagı̨ı̨t’e ha. Naxıdzıì gǫ̀hÅı̨ nı̨dè hotıì nezı̨į̀ aàhkw’o. 44 “Nǫ̀htsı̨ Wenàowoò k’ę̀ę̀ hòÉÇ«Ç« sìı dıı lanì hÇ«t’e: DÇ« dèè goyìı sǫǫ̀mbaekwo gòhÉÇ«. Ekòet’ıì k’achı̨ dèè goyìı nayı̨ı̨ÉÇ«. Sıì wınà t’à t’asìı hazǫǫ̀ wets’Ç« sìı weghÇ« nàèdì. Eyı sǫǫ̀mba t’à eyı dèè nàgoèhdì. 45 “Nǫ̀htsı̨ Wenàowoò k’ę̀ę̀ hòÉÇ«Ç« sìı dıı sı lanì hÇ«t’e: DÇ« ahxee kwe degoo dètìı hak’eet’į̀. 46 Kwe degoo ı̨Åè wèdaat’ı̨ı̨ xè dètìı gòhÉÇ« ekò t’asìı hazǫǫ̀ wets’Ç« sìı weghÇ« nàèdì. Eyı sǫǫ̀mba t’à kwe degoo dètìı nàyeèhdì. 47 “K’achı̨ Nǫ̀htsı̨ Wenàowoò k’ę̀ę̀ hòÉÇ«Ç« sìı dıı lanì hÇ«t’e: DÇ« mį̀ tègı̨ı̨wa ekò Åı hazǫǫ̀ xàÉaa geelì. 48 Åıwe ÅÇ« gehÅì t’à mį̀ texàgeèlì. Åıwe nezı̨ı̨ sìı whatsǫǫ̀ tÅ‘ohtÇ« yìı gı̨ı̨wà, hanìkò Åıwe nezı̨-le sìı Éǫ̀geèhde. 49 NÇ«Ç«de dzÄę̀ k’e nı̨dè eyı lagǫ̀ht’e ha. Yak’eet’ı̨į̀ dÇ« ta ts’ǫ̀ agede ha, ehkw’ı-geedaa-dǫǫ̀ eyıts’Ç« hoÅı̨ı̨-k’ę̀ę̀-geedaa-dǫǫ̀ į̀Åak’aà agogele ha. 50 T’aa wejıı sìı kǫ̀ nàtsoò dèk’ǫ̀ǫ yìı kwıìgogeehdè ha. EkÇ« getse xè sıì gıgha hoìla ha." 51 Zezì gots’ǫ̀ hadı, “Dàehsı̨ı̨ sìı wenıahdì nì?” gòhdı. “HÄÉÄ,” gıìhdı. 52 Zezì gots’ǫ̀ hadı, “Nǫ̀htsı̨-yatıì-k’èdìı-dǫǫ̀ Nǫ̀htsı̨ Wenàowoò k’ę̀ę̀ hoghàweehtÇ« nı̨dè dÇ« ahxee lanì hÇ«t’e. Eyı dÇ« whaà gots’Ç« t’asìı nezı̨ı̨ eyıts’Ç« t’asìı nezı̨ı̨ wegòò edets’Ç« xehkǫ̀ gots’Ç« xàyele hÇ«t’e." 53 Zezì godı t’à goxè godo ghÇ« nÇ«Ç«t’e ekò ekÇ« gots’ǫǫ̀ naèhtÅa. 54 Kǫ̀ta dèzhÇ«Ç« sìı ekÇ« nììtÅa ekò eÅègehdèe-kǫ̀ ts’ǫ̀ èhtÅa, ekÇ« dÇ« hoghàehtÇ«. Dànì dÇ« hazǫǫ̀ ts’ǫ̀ gode t’à sıì gıgha enıìyah lanì, eÅets’ǫ̀ hagedı, “Dànıt’à dıı dÇ« sıì gÇ«Ç«zÇ« xè enıìyah hoehtsı̨? 55 Dechı̨-eghàlaedaa-dǫǫ̀ weza nıìle nì? WemÇ« Mary wìyeh nì? Eyıts’Ç« wechı sı James, Joseph, Sımon eyıts’Ç« Zhıdàà agı̨ı̨t’e-le nì? 56 Eyıts’Ç« wedè gota nàgedè-le nì? Hanì-ı̨dè dànìghÇ« dıı dÇ« eyı hazǫǫ̀ yeghàlaeda?” eÅets’ǫ̀ hagedı. 57 WeghÇ« gık’èch’a agòjà. Eyıt’à Zezì gots’ǫ̀ hadı, “NakwenàoÉÇ«Ç« sìı wekǫ̀ta gots’Ç« dÇ« eyıts’Ç« xàè wèot’ı̨ zÇ« dÇ« gìt’ı̨ nıìle,” gòhdı. 58 DÇ« gıgha ehkw’ı-ahodı-le t’à, ekÇ« enıìyah ÅÇ« hòèhtsı̨-le.