Matthew 27

1 K’omǫǫ̀dǫǫ̀ et’ıì yahtıı-gha-k’aodèe eyıts’Ç« Ç«hdah gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı Zezì eÅaàwı ha gısınìyaı̨htı. 2 Wılà eÅeetőı̨į̀ agı̨į̀là tÅ‘axǫǫ̀ ekÇ« gots’Ç« nageèhchì gà k’àowo Pılate tÅ‘aàgį̀ı̨htı̨. 3 Zhıdàà, Zezì k’aodèe gotÅ‘aàyį̀ı̨htı̨ı̨ sìı, Zezì eÅaàgehwhı ha gısınìyaı̨htı yeghÇ« ıìkw’o ekò wegha dìì xè edek’eelı̨. Eyıt’à yahtıı-gha-k’aodèe eyıts’Ç« Ç«hdah gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı gots’ǫ̀ naèhtÅa gà satsÃ²Ì¨Ä degoo goghÇ«Ç«yį̀ı̨wa. 4 Hagòhdı, “DÇ« ekÇ«-le eghàlaı̨da-le kò sǫǫ̀mba k’èxa naxıtőàwııhtı̨ t’à hoÅı̨ı̨ hòwhıhtsı̨,” gòhdı. “Nı̨ nets’ǫ̀ hoèlı̨ ne,” gıìhdı. 5 Eyıt’à Zhıdàà sǫǫ̀mba Nǫ̀htsı̨kǫ̀-gocho goyayeèhde gà t’asį̀ı̨ dadèhdlì. 6 Yahtıı-gha-k’aodèe sǫǫ̀mba negı̨į̀wa gà eÅets’ǫ̀ hagedı, “Dıı sǫǫ̀mba wet’à dÇ« eÅǫǫ̀wo ne t’à Nǫ̀htsı̨kǫ̀-gocho gha sǫǫ̀mba-tǫǫ̀ yìı ts’ı̨ı̨wa nı̨dè gonàowoò k’èch’a ha hÇ«t’e,” hagedı. 7 EÅets’ǫ̀ gogede t’à eyı sǫǫ̀mba t’à kwetÇ«-ehtsı̨ı̨-dǫǫ̀ ghÇ« dèè nàgeehdì ha gedı. Eyı dèè k’e dÇ« eÅadı̨ı̨ gıkw’ǫǫ̀ whelaa k’è gogehtsı̨ ha. 8 Eyıt’à eyı dèè sìı Akeldama gıìhdı. (Gıyatıì k’ę̀ę̀ “Dèè k’e Edoò ajà” gedıì-agedı.) 9 Eyı sìı nakwenàoÉÇ«Ç« Jeremıah weyatıì k’ę̀ę̀ agode ha t’à agòjà, dıı hadı ı̨lè: “Eyı taènÇ« satsÃ²Ì¨Ä degoo negı̨į̀wa. Eyı sǫǫ̀mba haàtÅÇ«Ç« k’èxa Israel got’ı̨į̀ gık’e nìı̨ÉÇ« hÇ«t’e. 10 Eyıts’Ç« eyı sǫǫ̀mba t’à kwetÇ«-ehtsı̨ı̨-dǫǫ̀ ghÇ« dèè nàgeehdì. Nǫ̀htsı̨ dàsèhdıı sìı wek’ę̀ę̀ eghàlagı̨ı̨dà,” hadı dek’eèhtőè. 11 Ekìıyeè k’e Zezì k’àowo Pılate nadÄą̀ nàwo. K’àowo Pılate dayeehke, hayèhdı, “Israel got’ı̨į̀ gha k’àowocho anet’e nì?” Zezì yets’ǫ̀ hadı, “HÄÉÄ, dàı̨dıı sìı k’ę̀ę̀ hÇ«t’e,” yèhdı. 12 Yahtıı-gha-k’aodèe eyıts’Ç« Ç«hdah gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı Zezì k’e nìdahogį̀ı̨hÉÇ« ekò gots’ǫ̀ t’asadı-le ı̨lè. 13 Eyıt’à k’àowo Pılate dayeehke, “Nek’e nìdahogeeÉà, asį̀į̀ gı̨į̀kw’o?” yèhdı. 14 Zezì k’e nìdahogeeÉà kò yeghÇ« wı̨ı̨zìı xàyaı̨htı-le t’à, Pılate wegha sıì enıìyah dìì. 15 DzÄdeè Passover k’e nı̨dè dèe-ts’ǫ̀-k’àowo gınàowoò k’ę̀ę̀ dÇ« ı̨Åè wedaètÇ«Ç« sìı dÇ« ts’ǫ̀ xàetÅaà ayehÉı̨. Amìı ayele ha sìı dÇ« hazǫǫ̀ ededı̨ dÇ« gìhchıì agohÉı̨. 16 Ekìıyeè k’e dÇ«jıı Barabas wìyeh wedaànìı̨tÇ« ı̨lè. 17 Eyıt’à dÇ« hazǫǫ̀ eÅexè mǫ̀ht’a nàgeèhza ekò k’àowo Pılate gots’ǫ̀ hadıì dagoehke, “Amìı naxıts’ǫ̀ xàetÅaà awehÅe ha dahwhÇ«: Barabas hanì-le-ı̨dè Zezì, Chrıst wèts’edıı sìı?” Pılate gòhdı. 18 Zezì ghÇ« ts’ohogeedı t’à Zezì gıtÅ‘aı̨htı̨ hÇ«t’e Pılate gok’èezÇ«. 19 K’àowo Pılate dÇ«-sınìyaehtıı daèhchı̨į̀ k’e wheda ekò wets’èkeè yets’ǫ̀ yatı nìı̨ÉÇ«, hayèhdı: “Eyı dÇ« t’asawı̨ı̨le-le, ekÇ«-le wı̨ı̨zìı hòèhtsı̨ nıìle. Dıı dzÄę̀ weghÇ« nàwhıhtı̨ t’à sıì daıhÉà,” yèhdı. 20 Hanìkò yahtıı-gha-k’aodèe eyıts’Ç« Ç«hdah gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı dÇ« hazǫǫ̀ ghÇ«dageèhnÇ«. Eyıt’à dÇ«jıı Barabas xàetÅa ha gı̨ı̨wÇ« eyıts’Ç« Zezì eÅaàgıìhwhı ha gı̨ı̨wÇ«. 21 K’àowo Pılate dagoehke, hagòhdı, “Dıı dÇ« nàke sìı amìı naxıts’ǫ̀ xàetÅaà awehÅe ha dahwhÇ«?” DÇ« hazǫǫ̀ hagedı, “Barabas gots’ǫ̀ xàetÅaà awı̨ı̨le,” gıìhdı. 22 Eyıt’à k’àowo Pılate dagoehke, “Ekò dıı dÇ« Zezì, Chrıst wèts’edıı sìı, dàwehÅe ha?” gòhdı. DÇ« hazǫǫ̀ hagedı, “Dechı̨et’aa k’e wedı̨į̀htsò!” gedı. 23 K’àowo Pılate dagoehke, “Ayìı gha? Ayìı hoìla hòèhtsı̨ k’èxa?” gòhdı. Hanìkò k’èdaà hòtőò yagìzeh, hagedı, “Dechı̨et’aa k’e wedı̨į̀htsò!” gıìhdı. 24 DÇ« hazǫǫ̀ hòtőò nàdahogehdè t’à k’àowo Pılate goghÇ«daehnè ha dìì yek’èhoèhzà. Eyıt’à tı ìhchì gà dÇ« hazǫǫ̀ gonadÄą̀ edılà k’enaı̨htso, hadı, “Dıı dÇ« wedoò naÅaètőìı sìı sı̨ set’à nıìle. Naxı̨ naxıts’ǫ̀ hoèlı̨ hÇ«t’e!” gòhdı. 25 DÇ« hazǫǫ̀ gıts’ǫ̀ hagedı, “HÄÉÄ. Eyı dÇ« wedoò naÅaètőı nı̨dè goza eyıts’Ç« goxı̨ gots’ǫ̀ hoèlı̨ hÇ«t’e!” gıìhdı. 26 Eyıt’à k’àowo Pılate, Barabas dÇ« ts’ǫ̀ xàèhtÅaà ayį̀į̀là, hanìkò Zezì nàweekwaà ayį̀į̀là eyıts’Ç« dechı̨et’aa k’e wedıìtsò ha eghÇ«Ç«-dǫǫ̀ gotÅ‘aàyį̀ı̨htı̨. 27 K’àowo Pılate wets’Ç« eghÇ«Ç«-dǫǫ̀ Zezì Praetorıum gòyeh ts’ǫ̀ geèhchì, ekÇ« eghÇ«Ç«-dǫǫ̀ ÅÇ« wemǫǫ̀ nègı̨ı̨deè agogį̀į̀là. 28 Wegoht’ǫǫ̀ yìı xàgı̨ı̨htı̨ gà k’àowochoÉeè dek’o-dezÇ«Ç« yìı gį̀ı̨htı̨. 29 Eyı tÅ‘axǫǫ̀ ı̨chį̀ghoò degeètőı̨ t’à kwìt’ıì gèhtsı̨ gà Zezì wekwì k’e nègeèchì. K’àowocho wetèh lanıı dechı̨ nàgòts’ehnèe ts’Ç« nàyııtǫ̀ agį̀į̀là gà gıts’ǫ̀ nàgòhge, gık’adaedè, hagıìhdı, “Israel got’ı̨į̀ gha k’àowocho weghàsÇ«ts’eedı!” gedıì yagìzeh. 30 Gık’e geezè, k’àowocho wetèh gıghÇ« negıìchı gà wet’à wekwì k’e nàgeehtőì, k’èdaà wekwì nàgeehtőì. 31 Hanì gık’alaı̨dè tÅ‘axǫǫ̀ k’àowochoÉeè yìı xàgı̨ı̨htı̨ gà wegoht’ǫǫ̀ yìı nagı̨ı̨htı̨. Eyı tÅ‘axǫǫ̀ dechı̨et’aa k’e wedıìtsò ha ts’ǫ̀ geèhchì. 32 Jerusalem gots’ǫǫ̀ xàgeède ekò kǫ̀ta Cyrene got’ı̨į̀ ı̨Åè gıaÉı̨, Sımon wìyeh. EghÇ«Ç«-dǫǫ̀ Zezì gha dechı̨et’aa naetı̨į̀ agį̀į̀là. 33 Eyı tÅ‘axǫǫ̀ Golgotha gòyeh ekÇ« nègı̨ı̨de. (Golgotha gedıı sìı “dÇ« kwìkw’ǫǫ̀ k’è” gedıì-agedı.) 34 Jìetì eyıts’Ç« tıÅı̨ı̨ eÅeta Zezì ghàgı̨ı̨dì, mǫ̀hdaa wewàhÇ«Ç«dì hanìkò yets’è ha nıwÇ«-le. 35 Zezì dechı̨et’aa k’e dexegı̨į̀htsò tÅ‘axǫǫ̀ wegoht’ǫǫ̀ eÅetaàgeelè gha eghÇ«Ç«-dǫǫ̀ ekw’Ç«Ä k’egehdè. 36 Eyı tÅ‘axǫǫ̀ dèè k’e geèhkw’e gà gıxoehdı. 37 Ayìı gık’e nìdahogį̀ı̨ÉÇ«Ç« sìı dek’enègı̨ı̨tőè gà wekwì godoo dawhetǫǫ̀ agį̀į̀là. Dıı hanì dek’eèhtőè: dıı Zezì hÇ«t’e, Israel got’ı̨į̀ gha K’àowocho, dek’eèhtőè. 38 DÇ«jıı nàke weghÇ«hk’eè dexegı̨į̀htsò. 39 DÇ« gıxanaedèe sìı yatıjıı t’à gık’adaedè xè gıts’ǫ̀ nòkwìgeeye, 40 hagedı, " ‘Nǫ̀htsı̨kǫ̀-gocho wedıhoı̨htsı̨ ha eyıts’Ç« taı dzÄę̀ t’à nagoı̨htsı̨ ha,’ nı̨ı̨dı ı̨lè. Hot’eè edaxàdı̨ı̨tè! Nǫ̀htsı̨ Weza anet’e nı̨dè dechı̨et’aa k’e ts’Ç« hodàı̨tÅa," gıìhdı. 41 Eyı xèht’eè yahtıı-gha-k’aodèe, Nǫ̀htsı̨-yatıì-k’ègedìı-dǫǫ̀ eyıts’Ç« Ç«hdah gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı gık’adaedè, 42 hagedı, “DÇ« eyıì-le edaxàwhela, hanìkò edaxàdeetè ha dìì! Israel got’ı̨į̀ gha k’àowocho ehÅı̨ hadı ne! Dechı̨et’aa k’e ts’Ç« hodàèhtÅa nı̨dè gogha ehkw’ı adı ha. 43 Nǫ̀htsı̨ ts’ǫ̀ wınì nàtso ne. ‘Nǫ̀htsı̨ Weza aht’e,’ edeghÇ« hadı ı̨lè. Hot’eè Nǫ̀htsı̨ edaxàyıhtè,” gedı. 44 DÇ«jıı nàke weghÇ«hk’eè gıdıìtsòo sìı, ededı̨ sı, gık’adaedè. 45 DzÄtanı nìı̨ÉÇ« ekò taı sadzeè ts’ǫ̀ eyı nèk’e hazǫǫ̀ ts’ǫ̀ togoòtőò agòjà. 46 Taı nìı̨ÉÇ« ekìıyeè Zezì hòtőò whezeh, hadı, “Eloı, Eloı, lama sabahtanı?” (“Eloı, Eloı, lama sabahtanı?” gedıı sìı “Senǫ̀htsı̨, Senǫ̀htsı̨, ayìıha sets’ǫǫ̀ anejà?” gedıì-agedı.) 47 DÇ« mǫ̀hdaa eyı nàgeèhzaa sìı gıìkw’o ekò hagedı, “NakwenàoÉÇ«Ç« Elıjah hayahtıì adı,” gedı. 48 Ekòet’ıì dÇ« ı̨Åè ekÇ« tı̨mǫèhza, ehtőı̨ lanıı, jìetì dı̨ı̨ts’aa ta nawhehtsoò ayı̨į̀là, dechı̨ nedèe welÇ« wexeetőı̨į̀ ayį̀į̀là gà Zezì wewà k’e ayehÉı̨. 49 DÇ« eyı nàgeèhzaa sìı hagedı, “Hòt’a whatsǫǫ̀ awet’è. Weghàts’ııdà, asį̀į̀ Elıjah edaxàyehtè ha lì,” gedı. 50 Zezì k’achı̨ hòtőò whezeh tÅ‘axǫǫ̀ nÇ«Ç«de xàèhjı. 51 Ekìıyeè k’e Nǫ̀htsı̨kǫ̀-gocho goyìı enìı̨t’ı nedèe ı̨dòo gots’Ç« ı̨zhıì ts’ǫ̀ tanı Åats’ı̨ı̨dla, eyıts’Ç« dèè hòtőò nàgoèhdÇ« xè kwe Åats’ı̨ı̨dla. 52 Kwe yìı dÇ«kw’ǫǫ̀ whelaa k’è Åats’ıgoı̨dla eyıts’Ç« dÇ« degaı ÅÇ« eÅaàgı̨ı̨dè ı̨lèe sìı nagìdà. 53 DÇ«kw’ǫǫ̀ whelaa k’è gots’Ç« xàgı̨ı̨de, eyıts’Ç« Zezì naìdà tÅ‘axǫǫ̀, Jerusalem ts’ǫ̀ geède, ekÇ« dÇ« ÅÇ« gogıaÉı̨. 54 EghÇ«Ç«-dǫǫ̀ gha k’àowo eyıts’Ç« eghÇ«Ç«-dǫǫ̀ Zezì xogııhdı ı̨lèe sìı dèè nàgoèhdÇ« eyıts’Ç« hazǫǫ̀ gıdaà hagòjà ekò, sıì geèhyeh, hagedı, “Ehkw’ı t’à Nǫ̀htsı̨ Weza hÇ«t’e!” gedı. 55 Ts’èko ÅÇ« t’asìı t’à Zezì ts’àgedı t’à Galılee nèk’e gots’Ç« gık’èè k’edè ı̨lèe sìı ı̨dè hoògÇ« nàgeèhza gà dànàhòwoo sìı goghàgeeda. 56 Mary-Madlę̀, Mary, James eyıts’Ç« Joses gımÇ«, eyıts’Ç« James eyıts’Ç« John gımÇ« eyı ts’èko haàtÅÇ«Ç« goxè aget’ı̨. 57 Xèhts’ǫ̀ agòjà ekò dÇ« ahxee Joseph wìyeh eyı nììtÅa. Kǫ̀ta Arımathea got’ı̨į̀ hÇ«t’e, Zezì cheekeè whelı̨ ı̨lè. 58 Eyı dÇ« sìı Zezì wekw’ǫǫ̀ hodàechı ha k’àowo Pılate ts’ǫ̀ èhtÅa. Pılate weyatıì k’e Zezì wekw’ǫǫ̀ weghǫ̀t’Ç«. 59 Joseph, Zezì wekw’ǫǫ̀ neyıìchì gà ehtőı̨ nezı̨ı̨ wemoèhdoò ayį̀į̀là. 60 Wets’Ç« kwe yìı dÇ«kw’ǫǫ̀ ı̨ı̨tǫ̀-le sìı ekÇ« yekw’ǫǫ̀ nèyı̨ı̨tÇ«. Eyı tÅ‘axǫǫ̀ kwe nechàa enìı̨Éǫǫ̀ ayį̀į̀là gà naèhtÅa. 61 Mary-Madlę̀ eyıts’Ç« Mary eyıì-le dÇ«kw’ǫǫ̀ whetÇ«Ç« wetadà geèhkw’e ı̨lè. 62 Ek’èdaedzÄę̀ k’e, Nǫ̀htsı̨ wedzÄę̀ k’e, yahtıı-gha-k’aodèe eyıts’Ç« Pharısee gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı k’àowo Pılate ts’ǫ̀ geède. 63 Gıts’ǫ̀ hagedı, “K’àowo, eyı dÇ«-ghÇ«yaeÉàa-dǫǫ̀ hÇ«t’e ı̨lè. Ä®Åaà eda ekò dàdı ı̨lèe sìı wenats’edì, ‘Taı dzÄę̀ k’ehÇ«Ç«wo tÅ‘axǫǫ̀-ı̨dè naèhdà ha,’ hadı ı̨lè. 64 Eyıt’à neyatıì dahxà eghÇ«Ç«-dǫǫ̀ kwe yìı dÇ«kw’ǫǫ̀ whetÇ«Ç« k’è taı dzÄę̀ ts’ǫ̀ gıxoehdıì agııle. Hanelà-le nı̨dè wecheekeè wekw’ǫǫ̀ geeÉį̀ ha ne. Eyı tÅ‘axǫǫ̀ dÇ« hazǫǫ̀ ts’ǫ̀, Zezì naìdà, gedı ha ne. Hanì hogets’ì nı̨dè gıts’Ç« k’àowo nahk’e hogets’ì ha,” gıìhdı. 65 K’àowo Pılate gots’ǫ̀ hadı, “Sets’Ç« eghÇ«Ç«-dǫǫ̀ mǫ̀hdaa edexè aahÅe. Zezì wekw’ǫǫ̀ whetÇ«Ç« k’è dànì gıxoehdı ha dahwhÇ«Ç« sìı k’ę̀ę̀ agıahÅe,” gòhdı. 66 Eyıt’à Zezì wekw’ǫǫ̀ whetÇ«Ç« ts’ǫ̀ geède eyıts’Ç« dÇ« wı̨ı̨zìı t’asayele ha-le t’à, kwe nechàa enìı̨ÉÇ« agį̀į̀là gà enìgį̀ı̨hdzeh gà eghÇ«Ç«-dǫǫ̀ gıxoehdıì agogį̀į̀là.