Acts 10

1 Tavra Caesarea-mi aÅutiqaÄ¡niqsuq atiliÅmik Cornelius-mik aÅalatchipḷuni tallimakipianik aÅuyyiuqtinik. Taapkuali aÅuyyiuqtit aggiġñiqsuat Italy-miñ. 2 Taamna Cornelius agaayyutiqaÄ¡niqsuq tupiqatituummaÄ¡mi taluqsripḷutiÅ Agaayyutmik. Ikayuiñiqsuq Jew-Åuruat nagliÅnaqtuaÅitñik agaayumaaqtuaÅupluni. 3 IḷaÅatni unnuksraat piÅasuÄ¡uÄ¡uÅnaqsipman qiñiqquuraaÄ¡niqsuq nalupqinaiqÅÌ£ugu qiñiÄ¡niÄ¡aa Agaayyutim isaÄ¡ulga isiqhuni tuqÅuqtini, “Cornelius!" 4 Cornelius-Åum qiñiqpakÅugu isaÄ¡ulik iqsiÅÌ£ikun kiuniÄ¡aa, “Suva? AÅuun! Qanuq-samna?” IsaÄ¡ulgum itnaÄ¡niÄ¡aa, “Agaayyutim tusaagaa iÅiqsruÅhiñ tautukÅugu ikayuiÅÌ£hiñ nagliÅnaqtuanik. Taatnaqhuni itqaÄ¡igaatin. 5 Pakma Joppa-mun tuyuqaÄ¡iñ iñuÅnik uvuÅautityaqtillugu Simon taggisiqaqtuaq Peter-mik. 6 Taamamna tukkumaruaq Simon-miptuuq qitummairimi taÄ¡ium siñaani irviqaqtuami." 7 Taatna uqautianikamiuÅ taamna isaÄ¡ulik qiñiÄ¡naiġñiqsuq. Cornelius tuqÅuiñiqsuq malÄ¡uÅnik savaktiÅmiñik suli atautchimik aÅuyyiuqtimik agaayyutiqaqhuni savautriruamik. 8 Ilaan uqautiqqaaqÅugich tamarrumiÅa atuumaruamik Joppa-munaasiiñ tuyuÄ¡iniÄ¡ai. 9 Uvlutqikman qallipmiullu Joppa-mun, Peter-li mayuÄ¡niqsuq tupqum qaaÅanun iÅiqsruÄ¡iaqhuni uvluqpaguqtuami. 10 Ilaa niÄ¡isuliḷḷapiaqmiuÄ¡lu. Niqiksranik itqanaiyaqtitlugich Peter-li qiñiqquuraaÄ¡niqsuq tatpakmani. 11 QiñiÄ¡niÄ¡aa qiḷak aÅmaqÅugu sumimña atqaqiaqsiñiÄ¡aa atriqaqtuam ukiÅÌ£haaqpaktun niÅitauruatun nunamun sisamatigun iqirÄ¡uigun. 12 Taamna imaqaÄ¡niqsuq qanusipayaanik nunam niÄ¡rutaiñik paamÄ¡uqtuanik suli tiÅmiruanik. 13 Agaayyutim nipliutiniÄ¡aa, “Peter! Makillutin tuqqutchiḷutin niÄ¡Ä¡iiñ!" 14 Peter-m kiuniÄ¡aa, “Ataniiq! TaatnaÄ¡umiñaipiaqtuÅa! NiÄ¡iñġaqsimaitchuÅa qanutchimik agliÄ¡ikkamnik unniiñ qaayuÄ¡ikkaÅatnik." 15 Peter-m tusaatqiḷgiññiÄ¡aa nipi, “Qanutchich Agaayyutim salummakkaÅi ilvich isummatigiyumiñaitchitin qaayuÄ¡naÄ¡lugich." 16 Taatnaiḷiñiqsuq piÅasuniaglaan aasii taavruma aquagun ukiÅÌ£haaq nuqitqiÅñiÄ¡aa tatpakmuÅa. 17 Peter isumaksraqtuaqsiñiqsuq qanuutautilaaÅanik qiñikkiutauruam iÅmiñun. Taatnaqtitlugu taipkuali Cornelius-Åum tuyuÄ¡ikkaÅi apiqsruqtaÄ¡niqsut nani Simon tupqa itmaÅaan, aasiiñ iḷitchuqsrianikamiÅ nutqaÄ¡niqsut talum sivuÄ¡aanun. 18 ApiqsruÄ¡niqsut, “Tukkumaruaqaqpa uvani atiliÅmik Simon Peter-mik?" 19 Peter-mli taamna kaÅiqsiñiaqtitlugu qiñiqquuraakkaÄ¡mi qanuutautilaaÅanik Ipqitchuam Irrutchim nipliutiniÄ¡aa, “Qakma siḷatipni piÅasut iñuich pakakkaatin. 20 Paqnalutin atqaÄ¡iñ. PiqasiÄ¡iakkich tuyuÄ¡ikkaÄ¡igitkakii." 21 Peter atqaqami nipliutipiaÄ¡ai, “UvaÅa pakiÅñiÄ¡ipsitÅa. Suplusi aggiqpisi?" 22 Taapkua kiuniÄ¡aat, “Cornelius-Åum aÅuyyiuqtit atanÄ¡ata tuyuÄ¡igaatigut. Ilaa nakuuruaÅuniqsuq aÅun agaayusuuruaq Agaayyutmun suli iluqatiÅ Jew-Åuruat kamagiplugu. Agaayyutim isaÄ¡ulgan uqautiniÄ¡aa tupqanun aiyugaaquplutin tusaatquplugu uqauttutiksraqnik." 23 Peter-m tukkiġñiÄ¡ai taapkua unnuitquplugich tavrani. UvlaakuÄ¡uqman aullaqmata maliÅniÄ¡ai. IḷaÅisaptuuq ukpiqtuat tavrakÅa Joppa-miñ tuvaaqasiġñiÄ¡aat. 24 Uvlutqiḷgitman Caesarea-mun tikiññiqsut. Cornelius-Åum niÄ¡iukhuni iḷani suli iḷauraani katinÅaniksimaniÄ¡ai. 25 Aasiiñ Peter isiaqsipman Cornelius-Åum purviginiÄ¡aa agaayuvigiplugu. 26 Aglaan Peter-m makitinniÄ¡aa nipliutiplugu, “Makittin! UvaÅaptuuq iñuÅhiñauruÅa." 27 Peter-m uqaqatiginiÄ¡aa Cornelius itqutigalugu tupiÄ¡mun. Tavraniasiiñ iḷitchuÄ¡iniÄ¡ai iñugiaktuat iñuich katianiÅniqsuat. 28 Tavraasiiñ nipliutiniÄ¡ai, “Ilipsipsuuq iḷisimallapiakkaqsi Jew-Åuruat piqasiqsuutilguyumiñaitchuat atuqtaksraÅisigun Jew-ÅuÅitchuat. Aglaan Agaayyutim iḷisautigaaÅa uvaÅnun kiñapayaaq iñuk qaayuÄ¡itquÅitḷugu. 29 TaatnaqÅuÅa qanniġñiqapÅa utlautiruÅa pisaÄ¡umasuÅaqnaÅa. Apiqsrullaglakpiñ, suvaata qanniġñiqpiÅa?" 30 Cornelius-Åum kiuniÄ¡aa, “Sisamat uvlut uÅataatni itnaiḷiyuÅnaqsiruami uvlumi kiñunnamni uvluqpaguqman agaayulgisitḷuÅa, taimmaiñaq aÅun atnuÄ¡aalik qaummaÄ¡iksuanik qikaaniktiÄ¡niqsuq sivuqqamnun. 31 ItnaÄ¡aaÅa, ‘Cornelius! IÅiqsruutigikkatin Agaayyutim tusaagai suli nagliksripḷutin savaatin itqaÄ¡igai. 32 TuyuqaÄ¡iñ Joppa-mun aÅutinik uvuÅautityaqtillugu Simon taggisiqaqtuaq Peter-mik. Taamamna taamma tukkuummiruq Simon-miptuuq qitummairimi taÄ¡ium siñaani ittuami.’ 33 TaatnaqÅuÅa uiguiñaqÅugu qanniÄ¡ikpiñ, iÅuaqqutiluÄ¡niÄ¡iptigut uvuÅaÅÅapkun. Uvva iluqata katirugut Agaayyutim sivuÄ¡aanun tusaayumaplugu qanuq Agaayyutmun uqautiÅiksraptigun ilipkun." 34 Peter aullaÄ¡niiñiqsuq itnaqhuni, “Pakma puttuqsrigiga iḷumutun Agaayyutim irrutriÅÌ£ha iñuÅnik atisipḷugich. 35 Nanipayaaq nunaaqqimi iñuk taluqsripman ilaanik nalaunÅarualiqipluni Agaayyutim akuqtuumaaÄ¡niÄ¡aa, taamna sumiuÅugisiÅÅaan. 36 NalupqisuÅitchuÅa tusaatilaapsitñik tusaayugaallautakun Agaayyutim tuyuÄ¡ikkaÅa Israel-aaÄ¡miunun, itnaqhuni, Agaayyutim qiñuiÄ¡utripkaÄ¡aa iñuÅnik Jesus Christ-kun, taamna Jesus AtanÄ¡uruaq iñupayaani. 37 Tamanna tusaayugaallautaq aullaÄ¡niipḷuni Galilee-miñ kiÅuagun John-Åum Paptaaqtitchirim quliaqtuaÅhan siamittuq iluqaanun Judea-mun. 38 Tusaakkaqsi Jesus Nazareth-miu Agaayyutmun sayyiqÅÌ£ugu piqasiqÅÌ£ugu Ipqitchuamik Irrutchimik pikkaÅa. Taamna Jesus napmupayaaqami nakuurualiqiniqsuq suli iÅuaqsiraÄ¡akkaÅi tamatkua tuunÄ¡aum aÅalataÅi, atakkii Agaayyutim piqasiqsuqÅugu. 39 Aasiiñ uvagulli qiñiqÅugu iluqaan iñiqtaÄ¡ikkaÅa Jew-Åuruat nunaÅatni suli Jerusalem-mi, uqautigilgugikput qanuq iḷipḷugu kikiaktuutiÅha sanniÄ¡utamun suli iñuÅnun tuqqutaÄ¡iÅha. 40 Taamna taatnakkaÅat Agaayyutim aÅitqiksitkaa tuquÅiÄ¡miñ piÅayuakni uvlut. IḷaÅisa iñuich nalupqinaiqÅÌ£ugu qiñiÄ¡aat. 41 IluqallapiaÄ¡miÅ iñuich qiñinÄ¡itchaluaÄ¡aat, aglaan qiñiÄ¡ikput Agaayyutim piksraqtaaÄ¡ipluta quliaqtuaÄ¡itquplugu ilaagun. Uvagut niÄ¡iqatigigikput imiqatigiplugu Agaayyutim aÅitqiksinÅanikmagu tuquÅiÄ¡miñ. 42 Aasiiñ ilaan tiligaatigut tusaayugaallautaq uqautigitquplugu iñuÅnun, iḷisimarausimaaqupluta ilaa taivrumiÅauÅÅi Agaayyutim piksraqtaaÅa ataniÄ¡uqÅugu iñuuruani suli tuquÅaruani. 43 Taamna Jesus sivuniksriqiripayaat uqautigikkaÅat, itna, Kiñapayaaq ukpiqsrigumi ilaanik Jesus-Åum natqigutigisigai killuqsautai atiÄ¡migun." 44 Tavrani Peter uqautrisugaaqtitlugu iluqaitñun naalaÄ¡niruanun uqauttutaanik Ipqitchuam Irrutchim atqaqiniÄ¡ai. 45 Tamatkua Jew-ÅuplutiÅ ukpiqsriruat taamakÅa Joppa-miñ maliktuat Peter-mik quviÄ¡usuÅniqsut Agaayyutmun qaiÅÌ£ha Ipqitchuamik Irrutchimik tamatkunuÅaptuuq Jew-ÅuÅitchuanun. 46 SumiuliraaqhutiÅ uqqatigun tusaagaqsiñiÄ¡aich uqaqtuat Agaayyutmik quyaplutiÅ. 47 Tavraasiiñ Peter nipliġñiqsuq, “Uvaptiktituntuuq ukua Ipqitchuam Irrutchim aÅalatkai. Kiami paptaaqsaiḷiraÄ¡niaqpagich imiÄ¡mik?" 48 TaatnaqÅugich ilaan tiliñiÄ¡ai paptaaqtitquplugich Jesus atqagun. Taapkua iÅiqsruÄ¡niÄ¡aat uvliuqtuallaquplugu piqatigilutiÅ.