Luke 19

1 Jesus isiqtuq Jericho-mun apqusaaÅhiñaÄ¡ukÅugu. 2 Itmiñiqsuq qaukÅiat tax-siliqirit atilik Zacchaeus-mik, aasiiñ umialgupluni. 3 QiñiÄ¡uÅniÄ¡aa kisuutilaaÅa Jesus. Aglaan iñuÅuluuraupluni qiñilguiññiÄ¡aa atakkii iñugiakpaitḷutiÅ iñuich. 4 Taatnaqhuni aqpaqsruÄ¡niqsuq sivuatnun iñugaaÄ¡ruich mayuqhuniasiiñ napaaqtumun qiñiÄ¡ukÅugu Jesus apqusaaÄ¡niaqtuaq taavrumuuna. 5 Jesus taruÅaqami aaÄ¡luÄ¡niqsuq nipliutiplugu Zacchaeus, “Qilamik atqaÄ¡iñ, atakkii tukkuniaqtuÅa tupiqnun uvlupak." 6 Zacchaeus qilamik atqaÄ¡niqsuq. PaÄ¡laniÄ¡aa Jesus quviasullapiaqhuni. 7 IluqatiÅ iñuich qiñiqtuat uqapiḷuaqsiñiqsut, “Una aÅun Jesus tukkuruq tupqanun iñuum killuliqirauruam!" 8 KiÅuniÄ¡miñi Zacchaeus makitluni nipliutiniÄ¡aa AtanÄ¡uruaq, “NaalaÄ¡niḷḷagiñ! Qaitkisigiga avvaÅa suuraÄ¡ikaÄ¡ma inuqsraqtuanun. AqsakniksimaniÄ¡uma kisupayaamik utiqtitchigisigitka sisamaullugu." 9 Jesus-Åum Zacchaeus nipliutiniÄ¡aa, “Uvluvak una iñuk tupiqatniḷu anniqsukkauniqsut, atakkii ilaaptuuq kiÅuviaÄ¡ipmigaa Abraham-Åum. 10 IġñiÅa Iñuum aggiqsuq ivaqÅiÄ¡iaqhuni suli anniqsuityaqhuni tammaummiruanik iñuÅnik." 11 Iñuich naalaÄ¡nipkaqÅugich taavrumiÅa Jesus uqautipsaaÄ¡niÄ¡ai atrikusautmik. Tikiyasipḷuni Jerusalem-mun iñuich isummatiginiÄ¡aat aÅaayuqautaa Agaayyutim sagviaqsiñipḷugu. 12 Uvvaasiiñ nipliġñiqsuq, “Iḷaatniguuq umialiqaÄ¡niqsuq aullaÄ¡niaqtuamik nunamun uÅasiksuamun umialiguqtitqupluni, aasii utiÄ¡uni. 13 AullaÄ¡aluaqani qulit savaktini aatchuÄ¡niÄ¡ai ilaagullaa kaviqsaamik maniÅmik uqautiplugich, ‘AglipkaÄ¡niuraÄ¡umagiksi utiÄ¡niaÅÅamnunaglaan.’ 14 Aglaan nunaqataiñ uumiginiÄ¡aat. TuyuqaÄ¡niqsut uqqiraqtinik maliquplugu nipliqhutiÅ, ‘Taamna iñuk umialigisuÅitchikput.’ 15 Taamna iñuk umialiguqami utiÄ¡niqsuq. IÅmiñuquniÄ¡ai savaktit tavrauvaa iḷitchuÄ¡isukÅugu qanutun piññaktilaaÅat. 16 Sivulliq tikitñami nipliġñiqsuq, ‘Ataniiq, manik qaisan atuqÅugu quliniksuli piññaktuÅa.’ 17 ‘Aarigaa! SavallautaÄ¡niqsutin. Tuniqsimarutin mikiruatigun. AÅalatiÄ¡uÄ¡isigikpiñ qulinun nunaaqqiñun.’ 18 Tuglianli pirim tikitñami nipliutiniÄ¡aa, ‘Ataniiq, manik qaisan atuqÅugu tallimaniksuli piññaktuÅa.’ 19 TaavrumuÅa taamna nipliġñiqsuq, ‘AÅalatiÄ¡uÄ¡isirutin tallimani nunaaqqiñi.’ 20 PiÅayuatsuli piri tikiññiqsuq nipliqhuni, ‘Ataniiq, uvva kaviqsaaq maniiñ tugvakkaÄ¡a iriqÅugu kakkiiḷisamun. 21 Iqsigiplutin atakkii nagliktaitchutin. PiksraÄ¡aqtutin pigiÅisaqnik suli katitchiraqtutin nautchiiÅisaqnik.’ 22 AtanÄ¡um nipliutiniÄ¡aa, ‘SuksrauÅiÅÌ£allaktutin! Nipliutipkun atanniÄ¡isigikpiñ! NaluÅitchiñ nagliktaiÅÌ£iÄ¡a, piksratlaÅiÄ¡a pigiÅisamnik suli katitchitḷaÅiÄ¡a nautchiiÅisamnik. 23 Suvaatami iḷiÅitpiuÅ maniga manikuviÅmun? AkuqtuÄ¡ayaÄ¡iga iḷḷataa manium utiÄ¡uma.’ 24 NipliutiniÄ¡ai qichaqtuat tamaani, ‘Piḷugu kaviqsaaq manik ilaaniñ qaitchiuÅ pirimun piqaqtuamun qulinik maniÅñik.’ 25 Aglaan nipliutiniÄ¡aat, ‘Ataniiq, piqaaniktuq qulinik maniÅñik!’ 26 Ilaan nipliutipsaaÄ¡niÄ¡ai, ‘Iñupayaaq piqaqtuaq aatchuusiaÄ¡miñik piññapsaaÄ¡isiruq sippakuuqtauliÄ¡uni, aglaan iñuk piqaÅitchuaq, mikiruaqunniiñ piginasugikkaÅa piikkaugisiruq. 27 Pakma taipkua igḷuliuqtitka ataniqaÄ¡uÅitchuat uvaÅnik, uvuÅautisigich tuqullugich aasii sivuqqamni!’" 28 Jesus uqautiqqaaqÅugich taavrumiÅa igliqtuiñaÄ¡niqsuq Jerusalem-Åum tuÅaanun. 29 Qallikami Bethphage-mun suli Bethany-mun iÄ¡Ä¡iani atiqaqtuam Olives-mik, tuyuÄ¡iniÄ¡ik malÄ¡uk maliÄ¡uaqtik sivumiñi, 30 itnaqÅugik, “AullaÄ¡itchik nunaaqqiuramun taichuÅa. TikitchaÄ¡luqaaqtutik paqitkisigiktik nuÄ¡Ä¡aÅa natmaksiÄ¡vium pituksimaruaq natmaksiÄ¡viunÄ¡aÅiḷaaq. Pituiġḷugu uvuÅautiyumagiktik. 31 Kia apiqsruqpatik, ‘Suvaata pituiqpitku,’ uqautiyumagiktik, ‘AtanÄ¡uruam inuÄ¡igaa.’" 32 Tikitñamik tamauÅa paqinniÄ¡aak iluqaan Jesus-Åum uqaÅhatun. 33 Uvvaasiiñ pituiġñiaqtitlugu nuÄ¡Ä¡aÅa natmaksiÄ¡vium iñuan nipliutigik, “Suvaata pituiqpitku?" 34 KiuniÄ¡aak, “AtanÄ¡uruam inuÄ¡igaa." 35 Aasiiñ Jesus-muutiniÄ¡aat. TaatnaqqaaqÅugu quppiÄ¡aatiÅ iḷiñiÄ¡aik qaaÅanun natmaksiaÄ¡vium, Jesus aquvitluniasii. 36 Natmaksiaqtitlugu iñuich quppiÄ¡aatiÅ tutmaÄ¡vigiliutiniÄ¡aich tumitchaanun. 37 Tikiññiqsut inimun tavrakÅa Jerusalem qiñiÄ¡naqsipḷugu. Tavra iñugiaktuat maliÄ¡uaqtit Agaayyun quviatchautigiaqsiñiÄ¡aat suli nanÄ¡aqÅugu nipitusipḷutiÅ iluqaisigun quviqnaqtuatigun qiñikkaÄ¡miktigun, 38 “Uvvatuq Agaayyutim piḷiutiqaÄ¡liuÅ umialik tikitchuaq piqusiqhuni AtaniÄ¡mik! Psalm 118:26 Illi tutqiun qiḷaÅmi suli kamanaun qutchiÅñiqsrami qiḷaÅmi." 39 Aasiiñ iḷaÅisa Pharisee-Åuruat akunÄ¡atniñ iñugaaÄ¡ruich uqautiniÄ¡aat Jesus, “Iḷisautrii, tilikkich maliÄ¡uaqtitin iñuksruisaaqulugich!" 40 Jesus kiuniÄ¡ai, “Uqautigipsi, maliÄ¡uaqtitka nipaisaaÄ¡niqpata uyaÄ¡aitḷi niplianayaqtut nipitusiḷutiÅ." 41 NatmaksiḷḷaÄ¡mi nunaaqqiq tautukamiuÅ qiagaqsiñiqsuq. 42 Aasiiñ nipliġñiqsuq, “Uvvatuq iḷisimatitchi uvlupak suruksrautilaapsitñik tutqiutiqaÄ¡ukkupsi. Aglaan kaÅiqsitḷaitchusi! 43 Uvlut tikitkisirut akiḷḷiḷiqsuqtipsi puuÄ¡isigaasi, saulugu avatiksi aniyumiñaiyaÄ¡usi quÄ¡Ä¡utilusiḷu sumiḷḷiqaa. 44 SuksraunÄ¡iḷḷapiaÄ¡isigaasi iñugikkasiḷu. Atausiqunniiñ uyaÄ¡ak minitchumiñaitkaat. Atuumaniaqtuq atakkii ilipsi iḷisaÄ¡iÅitḷugu Agaayyun aggiqman anniqsuÄ¡iaqhusi." 45 Jesus isiÄ¡niqsuq agaayyuvikpaÅmun aasiiñ anitlugich tunisiullaqtuatlu tauqsiqsuqtuatlu, 46 nipliutiplugich, “Aglausimaruq uqaÅhani Agaayyutim itnaqhuni, ‘TupiÄ¡a agaayyuviksrauruq.’ Aglaan iriqtuÄ¡vigiliutipkaÄ¡iksi tigliÅniaqtinun." 47 UvluÄ¡aÄ¡ipman Jesus iḷisautriñiqsuq agaayyuvikpaÅmi. QaukÅiÅich agaayuliqsit suli aglaliqirit suli sivulliuqtiÄ¡ruat tuqqutchuÅniÄ¡aat, 48 aglaan qanuqsausiiññiÄ¡aat, atakkii iluqatiÅ iñuich naalaÄ¡nituiñaÄ¡aat.