SAM 119
PNG1 Availa availa matausina gala isim pikolela uwosi, matausina goli imwasawasi. Matausina ibubunasi makawala Guyau la Karaiwaga. 2 Availa availa matausina ibokulaisi la karaiwaga makwaisina matausina goli imwasawasi. Matausina ikabikuwolaisi matauna deli ninasi komwaidona. 3 Matausina gala avai tuta iuvagaisi sula, e ililoulasi ola keda Guyau. 4 Mwa Guyau! Lokusakaimasi makwaisina m kwaraiwaga e lokulukwaimasi bakakabikuwolaisi makwaisina deli ma kimadagisi. 5 Saina apikwaku mwada bakimadagi avai tuta bauvagi makawala m kwatuloluta. 6 Kidamwa banakaigali komwaidona m kwaraiwaga makwaisina e yeigu gala wala bammosila. 7 Avai tuta kidikedala m kwaraiwaga duwosisia bikabitutukwaigu, e bogwa bayakawolaim deli nanogu kala migileu. 8 Bogwa bakabikuwoli m kwaraiwaga makwaisina. Gala avai tuta bukusilavaigu. 9 Ammakawala taitala totubovau ibodi biyamati la bubunela bimigileu wala? E ibodi bikabikuwoli makwaisina m kwaraiwaga. 10 Avigikoni bawotitalaim metoya onanogu komwaidona. Kukolaigu mwada taga bakoulovi m kwatuloluta. 11 Ayamati m Kwaraiwaga onanogu wala, kidamwa gala bamitugaga baisa yoku. 12 Mwa Guyau! Aiyakawolaim. Anigadaim bukukwatululutaigu. 13 Yeigu balivilivau komwaidona karaiwaga makwaisina lokusaiki m tomota. 14 Kaina bamwasawa kidamwa bayosi ulo guguwa bidubadu, mitaga ulo mwasawa bisiligaga sainela kidamwa babokuli makwaisina m kwaraiwaga! 15 Atitakutu makwaisina m kwatuloluta e avitusi m vituloki. 16 M kwaraiwaga makwaisina ivigaki ulo mwasawa, e gala wala balumwelavi makwaisina. 17 Kumitukwaibwailigu yeigu m touwata, mapaila baisa basisu tomomova e bakabikuwoli m biga. 18 Kuulaim matagu, kidamwa goli bagisibwailaki avaka kala kamokwita m Kwaraiwaga. 19 Yeigu asisu baisa odabala pwaipwaia tuta pikekita wala, e taga bukukwatupwani makwaisina m kwaraiwaga baisa yeigu. 20 Saina iyovi nanogu sainela, paila magigu banikoli m kwaraiwaga tuta komwaidona. 21 Kukwamitilaki availa availa matausina ninasi walakaiwa, e kubuloti availa availa matausina ikoulovaisi makwaisina m kwaraiwaga. 22 Kutanekwaigu metoya osi bigigaga deli osi yousokana, paila uula auvagi makawala makwaisina m kwaraiwaga. 23 Tokwaraiwaga isigugulasi e ikeiwalaigusi, mitaga yeigu batitakutu m kwatuloluta. 24 M kwatuloluta ivigaki ulo kabomwasawa, e makwaisina makawala goli agu tokatayuvisa. 25 Yeigu ikalisauwaigusi e akanukwenu opwaipwaia. Mapaila kuyomovivauwaigu makawala avaka bogwa lokukwatotila. 26 Yeigu akamituli komwaidona avaka bogwa lavagi, e yoku kuvitakaulokaigu. Mapaila kukwatululutaigu. 27 Kupilasaigu e gagabila bitapuloki nanogu makwaisina m kwaraiwaga, e iluyelu nanogu paila m vituloki saina kabokatubau. 28 Yeigu ninamwau wala iyomami wowogu. Mapaila kukwatupewolaigu makawala avaka bogwa lokukwatotila. 29 Kukolaigu mwada taga basula ogu keda, e om bobwailila kuvitulokaigu m Kwaraiwaga. 30 Yeigu bogwa lanagi paila bakabikaula, deli bogwa laligimlili m kwaraiwaga. 31 Mwa Guyau! Yeigu bogwa labokuli m kwatuloluta, e taga kutagwala availa biyomsilaigu. 32 Yeigu bapwaitukula paila babokuli makwaisina m kwaraiwaga, paila yoku bukukwatumkulovi ulo nikoli. 33 Mwa Guyau! Kuvitulokaigu uulotoula makwaisina m kwaraiwaga, kidamwa bakabikuwoli makwaisina tuta komwaidona. 34 Kukwatumiki m Kwaraiwaga baisa yeigu, e bakabikuwoli wala, e bavagi makwaisina deli nanogu komwaidona. 35 Kuvigakaigu bakabikuwoli m kwatuloluta, uula wala metoya makwaisina abani ulo mwasawa. 36 Gala magigu bidubadu ulo guguwa. Kuvigaki nanogu komwaidona kidamwa bakabikuwoli makwaisina m kwaraiwaga. 37 Kuyamataigu mwada taga bikau nanogu avai vavagi makwaisina gala isim dimlesi. Kuvagi bwaina baisa yeigu makawala goli m biga katotila. 38 Kuvagi makawala m biga katotila baisa yeigu m touwata - biga katotila makwaina lokuvagi baisa matausina availa availa ikabikuwolaimsi. 39 Kukolaigu metoya bigigaga makwaisina lakukoli. Isa bwainigaga m kwaraiwaga. 40 Magigu bakabikuwoli m karaiwaga makwaisina, e bukusakaigu ulo momova kwaivau, paila yoku tomitukwaibwaila. 41 Mwa Guyau! Kuvitulokaigu kala vakaila m yebwaili paila yeigu, e bukukwatumovaigu makawala goli m biga katotila. 42 Oluvi yeigu ibodi bamapu si biga matausina ibigigagaigusi, paila uula bogwa ladubumi m biga. 43 Kupilasaigu mwada tuta komwaidona balivala biga mokwita wala, paila uula ulo pikwaku baisa wala m kwaraiwaga. 44 Yeigu tuta komwaidona bakabikuwoli m Kwaraiwaga, tuta gala biwokuva, gala biwokuva. 45 Yeigu gala avaka biyomi wowogu, paila uula bogwa lavigikoni kidamwa bakabikuwoli makwaisina m kwaraiwaga. 46 Yeigu bakamituli m kwaraiwaga makwaisina baisa gweguya, e gala wala bammosila. 47 Kala kabikaula m kwaraiwaga makwaisina ivigaki ulo kabomwasawa, paila uula yeigu ayebwaili makwaisina. 48 Yeigu akamiabi deli ayebwaili m kwatuloluta. Mapaila bogwa biiluyelu nanogu paila m kwatuloluta. 49 Kululuwai m biga katotila baisa yeigu m touwata. Makwaina goli isakaigu ulo pikwaku. 50 Deli goli ogu tuta mwau kuvisimolaigu, paila m biga katotila eisakaigu ulo momova. 51 Matausina ninasi walakaiwa tuta komwaidona iyosokanaigusi, mitaga m Kwaraiwaga gala wala asilavi. 52 E Guyau aluluwai m kwaraiwaga makwaisina omitibogwa, e tuta baisa makwaisina ivisimolaigu. 53 Avai tuta agisi tomitugaga iyogwalaisi m Kwaraiwaga, e saina agu leiya goli. 54 Ogu tuta baisa odabala pwaipwaia, yeigu abutubutu wosi paila wala makwaisina m kwaraiwaga. 55 E wa bogi aluluwaim, e Guyau aninanamsa paila m Kwaraiwaga. 56 Ulo kabomwasawa wala, baisa bakabikuwoli m kwaraiwaga makwaisina. 57 Mwa Guyau! Kammwaleta wala yoku magigu, Yeigu bogwa lakatotila mwada bakabikuwoli m biga. 58 Ayokakapisi baisa yoku kidamwa bukunokapisaigu, makawala goli m biga katotila. 59 Bogwa lavitoki tolosila ulo bubunela. e deli goli akatotila babokuli m kwatuloluta. 60 Bananakwa goli, galaga baluvatuta, e bakabikuwoli makwaisina m kwaraiwaga. 61 Tomitugaga bogwa eileiyasi agu sikula mitaga gala balumwelavi m Kwaraiwaga. 62 Olubulotoula yeigu amamata e asimalaula mwada bayakawolaim, paila kidikedala m kwaraiwaga duwosisia. 63 Komwaidosi matausina iuwotitalaimsi, deli goli komwaidosi matausina ikabikuwolaisi makwaisina m kwaraiwaga, e mabudona goli lavigaki lubaigwa. 64 Mwa Guyau! M mitakwai ivakasuwoki wala valu watanawa. E magigu wala bukuvitulokaigu m kwatuloluta. 65 Mwa Guyau! Bogwa lokuvagi makawala m biga katotila, e bogwa lokuvagi bwaina baisa yeigu m touwata. 66 Kusakaigu kabitam deli ninitalapula, paila adubumi wala m kwaraiwaga makwaisina. 67 Omitibogwa lavagi sula, e yoku lokumipukwaigu, mitaga baisa tuta bogwa lakabikuwoli m biga. 68 Yoku saina bwaina e saina toninabwaila yoku, e bukukwatululutaigu makwaisina m kwaraiwaga! 69 Matausina ninasi walakaiwa bogwa eisipulokaigusi, mitaga onanogu komwaidona akabikuwoli m kwatuloluta. 70 Matausina tomota gala wala avaka itapuloki ninasi, mitaga yeigu abani m Kwaraiwaga ulo kabomwasawa. 71 E agu mipuki makwaina eipilasaigu wala, paila ivigakaigu batakutu m kwaraiwaga makwaisina. 72 Makwaina Karaiwaga bogwa lokusakaigu kala nanamsa saina wala isiligaga baisa yeigu, e ikalisau komwaidona veiguwala valu watanawa. 73 Yoku kububulaigu, deli kukolaigu. Mapaila kusakaigu kabitam, kidamwa batakutu m kwaraiwaga makwaisina. 74 Matausina availa availa itemmalaimsi bigigisaigusi deli si mwasawa, paila uula adubumi avaka m biga katotila. 75 Mwa Guyau! Bogwa anikoli m kwaraiwaga duwosisia, e lokumipukwaigu, paila yoku tokimadagi. 76 Kutugwali m mitakwai bivisimolaigu, makawala bogwa lokukwatotila baisa yeigu m touwata. 77 Kunokapisaigu, e yeigu basisu tomomova, paila uula m Kwaraiwaga iyomwasali nanogu. 78 Ibodi matausina ninasi walakaiwa bimmosilasi paila si tabinona sasopa baisa yeigu. Mitaga yeigu aiyenona wala m kwatuloluta. 79 Ibodi matausina ititemmalaimsi bimakaiagusi, komwaidosi matausina availa availa ikatetasi makwaina m kwaraiwaga. 80 Ibodi yeigu bakabikuwoli m kwatuloluta, e gala bisim pikolela wowogu, mapaila gala bibodi bamama e bivigaki agu mmosila. 81 Mwa Guyau! Bogwa lasomata latutulaim paila bukukwatumovaigu, paila yeigu adubumi wala m biga. 82 Matagu bogwa isomata vatoi paila avaka bogwa lokukwatotila, e tuta tuta anigadaim kawagu, “Ki, avai tutaga bukupilasaigu?" 83 Yeigu makawala wawa wala, gala isim dimlegu, mitaga gala wala alumwelavi makwaisina m kwaraiwaga. 84 Ammakawala kala kaduwonaku batulotula tuvaila? E avai tuta bukumipuki matausina eilamidadaigusi? 85 Tauwau tokaluvalova matausina gala ikabikuwolaisi m Kwaraiwaga. Bogwa eileiyasi agu sikula metoya nobwala eikelaisi. 86 Komwaidona m kwatuloluta ibodi wala bakadubumaisi. Mwa! Kupilasaigu metoya tomota matausina eilamidadaigusi metoya osi sopa. 87 Matausina bogwa wala makateki bipeulasi e bikatumataigusi. Mitaga yeigu gala wala basim pwaitukula paila m kwaraiwaga makwaisina. 88 Paila uula yoku tomitakwai kumitukwaibwailigu, e gagabila yeigu bakabikuwoli makwaisina m kwaraiwaga. 89 Mwa Guyau! M biga gala biwokuva, bikanigaga goli, e baisa ikanigaga wala wa labuma. 90 E m kimadagi bisetuwoli goli oluwalaisi tubwa komwaidona. Yoku bogwa kusaibogwi valu watanawa okabala, e makawala goli ikanuvagasi. 91 E vavagi komwaidona eikanuvagasisi omitibogwa e leima lagaila, uula wala makwaisina m kwaraiwaga, paila komwaidona makwaisina iwotitalaimsi goli. 92 Ulo mwasawa uulotoula m Kwaraiwaga. Kidamwa gala makawala, e yeigu bogwa bakaliga metoya ogu mmayuyu. 93 Yeigu gala avai tuta bakilavi m kwatuloluta, uula metoya baisa makwaisina yoku bogwa lokuyomovaigu. 94 Yeigu goli m vavagi - e, kukwatumovaigu! Bogwa lavigikoni mwada bakabikuwoli makwaisina m kwaraiwaga. 95 Tomitugaga eitutulaigusi wala mwada bikatumataigusi, mitaga ibodaigu wala baiyenona m kwaraiwaga makwaisina. 96 E bogwa eitapuloki nanogu kidamwa vavagi komwaidona isim kalitulesi, mitaga makwaisina m kwaraiwaga bwainawokuva wala. 97 Saina ayebwaili m Kwaraiwaga. Yam kwemwaidona aiyenona wala paila makwaina. 98 Makwaisina m kwaraiwaga isisu onanogu tuta komwaidona. Ipilasaigu e ulo kabitam ikalisau si kabitam agu tilaula. 99 Ulo kateta ikalisau komwaidosi agu tovituloki, uula aiyenona wala m kwatuloluta. 100 Ulo kabitam ikalisuwoli tommoya si kabitam, uula akabikuwoli makwaisina m kwaraiwaga. 101 Bogwa lapaiki komwaidona mitugaga, uula mwada bakabikuwoli m biga. 102 Gala goli akilavi m kwatuloluta, uula yoku titoulem wala agu tovituloki. 103 Kakamwenala m kwatuloluta saina simokainia, ikalisau kitorina kala simokainia. 104 Abani kabitam metoya om kwaraiwaga makwaisina e mapaila bogwa lapaiki mitugaga komwaidona. 105 M biga ikugwaiyaigu makawala kaitapa omatagu, e ivakadaigu makawala lumalama ititapi ulo keda. 106 Bogwa bavagi makawala ulo biga katotila saina mwau, kidamwa bakabikuwoli m kwatuloluta duwosisia. 107 E Guyau, laboda mmayuyu saina mwaugaga. Kukwatumovaigu, makawala lokukwatotila bukuvagi. 108 Mwa Guyau! Bukulagi ulo nigada nokagutoki, e bukuvitulokaigu makwaisina m kwaraiwaga. 109 Tuta komwaidona abudoboda kabosilagi, mitaga gala wala alumwelavi m Kwaraiwaga. 110 Tomitugaga ileiyasi agu sikula, mitaga gala wala akoulovi makwaisina m kwaraiwaga. 111 M kwatuloluta baisa ulo kaikeya. Makwaisina goli kaiyomwasalela nanogu. 112 Bogwa lanagi mwada bakabikuwoli makwaisina m kwaraiwaga, bila kala kalitutila wala bakaliga. 113 Yeigu mina kukologu wala matausina gala ininatotilasi baisa yoku, mitaga ayebwaili wala m Kwaraiwaga. 114 Yoku wala agu taboda deli agu tokwala, mapaila apikwaku wala m biga katotila. 115 Yokomi tomitugaga kusilavaigusi wala. Yeigu bogwa bakabikuwoli ulo Yaubada la karaiwaga makwaisina. 116 Bukusakaigu peula, makawala m biga katotila, e bamova goli, e taga kutagwala ulo pikwaku biyomwau nanogu. 117 Mwa! Kuyosaigu e bogwa bakwala, e yeigu tuta komwaidona banakaigali m kwaraiwaga makwaisina. 118 Yoku kupaiki availa availa matausina ikoulovaisi makwaisina m kwaraiwaga. Si katuduvidavi gala wala isim dimlela. 119 Yoku kuvigaki matausina tomitugaga makawala wawa wala. Mapaila baisa, yeigu ayebwaili wala m kwatuloluta. 120 Yeigu isim agu kokola paila uula wala yoku. Makwaisina m kwaraiwaga wala ibulukukolaigu sainela. 121 Yeigu bogwa lavagi avaka duwosisia deli bwaina. Taga bukusilavaigu mwada agu tilaula biyosaigusi. 122 E kukwatotila mwada bukupilasaigu yeigu m touwata, e taga bukutagwala tokaluvalova bilamidadaigusi. 123 Matagu bogwa eisomata vatoi paila m kwatumova bipilasaigu, paila m kwatumova makwaisina bogwa lokukwatotila. 124 Kuvigakaigu makawala m mitakwai, deli bukukwatululutaigu makwaisina m kwaraiwaga. 125 Yeigu goli m touwata, mapaila kusakaigu ninitalapula, e igagabila banikoli makwaisina m kwaraiwaga. 126 Mwa Guyau! Baisa tuta m tuta paila bukuvagi avaka, paila tomota ikikoulovaisi m Kwaraiwaga. 127 Yeigu ayebwaili goula sitana wala, e goula saina mwau mapula ayebwaili, mitaga ulo yebwaili paila makwaisina m kwaraiwaga saina siligaga goli. 128 E mapaila abokuli komwaidona m kwatuloluta, e apaikiga komwaidona keda kadasulosula. 129 Makwaisina m kwaraiwaga saina kabokatubau, e akabikuwoli makwaisina metoya onanogu komwaidona. 130 M biga kala katumiki ivigaki makawala kaitapa, eivigaki tobubeikam bibanaisi si kabitam. 131 Saina magigu balagi makwaisina m kwaraiwaga, e atiliawai wala paila saina magigu sainela makwaisina. 132 Kutovilakaigu e bukunokapisaigu, makawala goli kuvigaki komwaidosi matausina iyebwailimsi. 133 Makawala m biga katotila, kukolaigu mwada taga bakapusi. Taga bukutagwala mitugaga bikalisauwaigu. 134 Bukukolaigu metoya matausina ilamidadaigusi, kidamwa bakabikuwoli m kwaraiwaga makwaisina. 135 Om mitakwai bukusividulaigu e bukukwatululutaigu makwaisina m kwaraiwaga. 136 Mitilagigu ibubusi makawala waya, paila tomota gala bikabikuwolaisi m Kwaraiwaga. 137 Mwa Guyau! Yoku tomitukwaibwaila e m kwaraiwaga makwaisina duwosisia goli. 138 Karaiwaga makwaisina lokusakaimasi kibobuta goli deli duwosisia. 139 Ulo gibuluwa ilululu olopogu makawala kova, paila agu tilaula eiligaimwaisi m kwaraiwaga makwaisina. 140 Kala kamokwita m biga katotila. Yeigu saina ayebwaili makwaina. 141 Yeigu gala avaka agu yeiwau e ikaluwouwaigusi wala, mitaga gala wala akilavi m kwaraiwaga makwaisina. 142 M mitukwaibwaila bikanigaga goli, e m Kwaraiwaga tuta komwaidona mokwitawokuva wala. 143 Tuta komwaidona imomwau nanogu deli anokubukubu, mitaga m kwatuloluta iyomwasalaigu goli. 144 M kwatuloluta tuta komwaidona duwosisia. Bukusakaigu ninitalapula, e bogwa basibwabwaila goli. 145 Mwa Guyau! Onanogu komwaidona adou baisa yoku. Kumapu ulo dou e bakabikuwoli makwaisina m kwaraiwaga! 146 Adou baisa yoku. Kukwatumovaigu, e bavagi makawala m kwaraiwaga makwaisina. 147 Igau gala biyamtatoula adou baisa yoku paila pilasi. Apikwaku goli m biga katotila. 148 Bogi komwaidona yeigu ammamata, e aiyenona paila m kwatuloluta. 149 Mwa Guyau! Kunakaigalaigu, kunokapisaigu, kukoli ulo momova, paila m mitakwai gala kala kalitutila. 150 Agu tolamadada bogwa ivakatitaikinasi wala, matausina gala avai tuta ivagaisi makawala m Kwaraiwaga. 151 Mitaga yoku kuvakatitaikina baisa yeigu. Mwa Guyau! Komwaidona m kwaraiwaga makwaisina ikanabogwasi wala. 152 Tuta omitibogwa atakutu wala m kwatuloluta. Lokuvigaki makwaisina bikanuvagasi tuta gala biwokuva. 153 Mwa Guyau! Kugisi kagu mmayuyu e kukwatumovaigu, paila yeigu gala wala akilavi m Kwaraiwaga. 154 Kupilasaigu ogu wotetila, deli kutanekwaigu. Kukwatumovaigu makawala bogwa lokukwatotila. 155 E tomitugaga gala wala bukukwatumovi, paila uula gala ikabikuwolaisi makwaisina m kwaraiwaga. 156 Mitaga yoku Guyau m nokapisi saina vakaigaga. Kunokapisaigu e kuyomovaigu. 157 Agu tilaula deli agu tolamadada saina bidugaga, mitaga yeigu gala wala basim kwabikaula baisa makwaisina m kwaraiwaga. 158 Avai tuta bagisi matausina eiyogwalaisi m kwaraiwaga, yeigu saina wala agu leiya, paila uula gala wala ivagaisi makawala makwaisina m kwaraiwaga. 159 Mwa Guyau! Kugisi ammakawala layebwaili m kwatuloluta. Yoku m yebwaili gala avai tuta bukukwatumapu, mapaila kukwatumovaigu. 160 M Kwaraiwaga uulotoula baisa kamokwita, e komwaidona m kwaraiwaga duwosisia, makwaisina kwekanuvagasi goli. 161 Topeuligaga gala dimlela iwaigusi goli, mitaga yeigu akamiabi m Kwaraiwaga. 162 Ulo mwasawa gala bitakaibiga, paila uula goli makwaisina m biga katotila, e ulo mwasawa makawala matauna ibani veiguwa makwaina mapula saina mwaugaga. 163 Yeigu kukologu deli saina agu leiya paila sasopa komwaidona, mitaga yeigu ayebwaili m Kwaraiwaga. 164 Yam kwaitala kwaitala yeigu asivalima asivayu anokagutoki baisa yoku, paila m kwaraiwaga duwosisia. 165 Matausina availa availa iyebwailisi m Kwaraiwaga bogwa ibanaisi kabokwala mokwita, e gala avai vavagi igagabila bivakapusii matausina. 166 E Guyau latutulaim wala paila bukukwatumovaigu, e auvagi makawala makwaisina m Kwaraiwaga. 167 Yeigu akabikuwoli makwaisina m kwaraiwaga, e ayebwaili metoya onanogu komwaidona. 168 Yeigu akabikuwoli makwaisina m kwaraiwaga deli m kwatuloluta, e yoku kugigisi komwaidona avaka avaka auvagi. 169 Mwa Guyau! Kutagwala bukulagi ulo dou paila pilasi! Kusakaigu ninitalapula makawala bogwa kukwatotila. 170 Mwa! Kunakaigali ulo nigada, e kukwatumovaigu makawala bogwa lokukwatotila. 171 Yeigu tuta komwaidona baiyakawolaim wala, paila uula kukwatululutaigu makwaisina m kwaraiwaga. 172 Yeigu bawosi butula m Kwaraiwaga paila m kwaraiwaga makwaisina duwosisia. 173 Ibodi tuta komwaidona bukukwatubaiasa paila bukupilasaigu, paila uula abokuli makwaisina m kwaraiwaga. 174 Mwa Guyau! Saina magigu sainela m pilasi bikatumovaigu, paila abani ulo mwasawa metoya om Kwaraiwaga. 175 Mwa! Kusakaigu ulo momova, e gagabila bayakawolaim. Ibodi m kwatuloluta bipilasaigusi. 176 Yeigu awowau makawala natana sipi eitamwau, mapaila kuma kunevaigu yeigu m touwata. Paila yeigu gala wala akilavi makwaisina m kwaraiwaga.
