Los Hechos 16

1 Ra Pablo tsihin ra Silas tsaa̱ ra naha ñuu Derbe, tan ñuu Listra. Tan ican nañihi̱ ra naha tsi iin ra yɨhÉ¨Ì cuenda ra Cristo. Nañí ra Timoteo. Tan sɨhɨ ra cuví ña iin ñaha Israel. Tan yɨhÉ¨Ì ndɨhɨ ña cuenda ra Cristo. Maa tyin jutu ra, ra Grecia cuví ra. 2 Tan ra Timoteo vaha xaan tsicá ra tuhun Nyoo, catyí nyɨvɨ yɨhÉ¨Ì cuenda ra Cristo ñuu Listra tan ñuu Iconio. 3 Tan ra Pablo cuñí ra tsa cuhun ra Timoteo tsihin ra. Tan tyaa̱ ra naha tuñi Nyoo tsi ra Timoteo jaha̱ ra Pablo. Tyin coto ndasɨ cuñi nyɨvɨ Israel nyehe ñi tsi ra. Tyin tandɨhɨ ñi tsitó ñi tyin jutu ra cuví ra ra Grecia. 4 Tacan tan cuahán ra naha tan iin tan iin ñuu. Tan caahán ra naha tsihin nyɨvɨ yɨhÉ¨Ì cuenda ra Cristo tsahá cuenda ra naha tuhun tsa tsaha̱ ra tava̱ tyiñu ra Jesús tan tsihin ra cuví ityi nuu tsihin nyɨvɨ vehe ñuhu Jerusalén tsi ra naha. 5 Tacan tan ndu ii̱n iñi nyɨvɨ yɨhÉ¨Ì cuenda ra Cristo tan ñihi ca tsinú iñi ñi tsi ra Cristo. Tan iin tan iin quɨvɨ tan cuahán nducuahá ca ñi. 6 Ãa tsaha̱ Tatyi Ii Nyoo tsa cahan ra naha tuhun Nyoo ñuu tsa cayucú Asia. Yacan cuenda yaha̱ sava ra naha ñuhu cuenda Frigia tan Galacia. 7 Tan tsaa̱ ra naha Misia. Tan cuñí ra naha cuhun ra naha Bitinia, maa tyin Tatyi Ii ra Jesucristo ña tsaha̱ cuhun ra naha. 8 Tacan tan nda sava ñi yaha̱ ra naha ñuu tsa cayucú Misia tan cuahán ra naha ñuu Troas tsa canyií yuhu ndutya ñuhu. 9 Tan yucú ra naha ñuu Troas can, tan iin tsacuaa nyehe̱ ra Pablo iin tsa nyehe̱ ra. Nyehe̱ ra tsi iin rayɨɨ tsa iyó iin ñuu tsa canyií Macedonia. Nyaá nyityi ra nuu ra tan caahán ndaahvi ra tsihin ra, tan catyí ra: “Na̱ha ihya, tyin ja̱tyinyee un tsi ndi” catyí ra. 10 Tan tsa nyehe̱ ra Pablo can, yuhu ra Lucas tsihin ra Pablo tan inga ra janduvaha̱ ndi tsi ndi tan cuahán ndi nda Macedonia can. Tyin tsitó vaha ndi tyin Nyoo cana̱ ra tsi ndi, tyin cahan ndi tuhun ra nácaa jacacú ra tsi yo tsihin nyɨvɨ ityi can. 11 Quɨhvɨ̱ ndi iin yutun ndoo ñuu Troas. Tan cuahán ndoo ityi ñi ndi nda Samotracia, iin ñuhu luhlu tsa canyií mahñu ndutya ñuhu. Tan tsa inga quɨvɨ tsaa̱ ndi ñuu Neápolis. 12 Tan ican quee̱ ndi tan cuahán ndi ñuu Filipos tsa cuví iin ñuu cuenda nyɨvɨ Roma. Tan cuví tsi iin ñuu cahnu ca tsa nuu tandɨhɨ ñuu tsa cayucú Macedonia. Tan ican tsiyucu̱ ndi taahan quɨvɨ. 13 Iin quɨvɨ tsa quitatú nyɨvɨ, tan quita̱ ndi ityi tsata ñuu, yatyin iin yutya nu tuhvá nyɨvɨ tsicán tahvi tsi Nyoo. Tsinyecu̱ ndi, tacan tan caha̱n ndi tuhun Nyoo tsihin ñiñaha tsa ndu ii̱n ican. 14 Iin ñaha nañí ña Lidia. Tan ñuu ña cuví Tiatira. Tan tuhvá ña xicó jahma vaha, tsa tunduuhva. Yacan cuví tyiñu jahá ña. Tan jacahnú ña tsi Nyoo tumaa jacahnú nyɨvɨ Israel. Tan tsiñí ña tsa caahán ra Pablo. Tan Nyoo nuña̱ ra añima ña na tyaa yahvi ña tsa caahán ra. 15 Tan tsicoondutya̱ ña tsihin nyɨvɨ ña. Tan yaha̱ can tan caha̱n ndaahvi ña tsihin ndi, tan catyí ña: âTatun nyehé ndo tyin nditsa tsa tsinú iñi yu tsi Jutu Mañi yo, co̱hon ndo, ndo̱o ndo yuvehe yu âcatyí ña tsihin ndi. Tan jañiñi̱ xaan ña tsi ndi na ndoo ndi yuvehe ña. 16 Tan cuvi̱ iin tsaha tsa cuahán ndi nu tsicán tahvi ndi. Tan tsitsi tsa cuahán ndi, taha̱n ndi tsi iin ñaha tyuvaa tsa yɨhÉ¨Ì tatyi ña vaha tsi. Yacan cuenda cuví nacoto ña náa ndɨhɨ tsa cua cuvi ityi nuu. Tan iyó ra cuví tsitoho ña. Tan cuaha xaan xuhun jahá canaa ña tsa cuenda ra naha, tyin cuví nacotó ña. 17 Tan ñaha tyuvaa can quitsaha̱ nyicún ña tsi ndi, nyuhu tsihin ra Pablo. Tan cana̱ tsaa ña tan catyí ña: âRayɨɨ ihya ra jahá tyiñu tyiñu Nyoo cahnu, cuví ra naha. Tan caahán ra naha tuhun nácaa cuví cacu yo âcatyí ña. 18 Cuaha quɨvɨ javaha̱ ñaha tyuvaa can tacan. Tacan tan ra Pablo ña cunyee̱ ca iñi ra, tan nanyico̱ coo ra tan catyí ra tsihin tatyi ña vaha tsa yɨhÉ¨Ì tsi ña: âTsihin sɨvɨ ra Jesucristo, catyí yu tsihin un tyin qu̱ita un tsi ñaha tyuvaa ihya âcatyí ra. Tan nu tatyi ña vaha can quita̱ nu tsi ña juvin ñi cuhva can. 19 Maa tyin tsa nyehe̱ ra cuví tsitoho ña tyin ña cua cuvi ca jaha canaa ra naha xuhun tsihin ña, tɨɨ̱n ra naha tsi ra Pablo tsihin ra Silas tan tsindaca̱ ra naha tsi ra naha nda vehe tyiñu. 20 Tan tsica̱n ra naha cuatyi tsaha ra naha nuu ra cumí tyiñu naha ra. Tan catyí ra naha: âRa Israel ihya cuaha xaan tsa caahán ra naha tsihin nyɨvɨ ñuu yo tan jatɨvÉ¨Ì ra naha ñuu yo. 21 Tyin jacuahá ra naha iin cuhva tsa ña cuví coo yo, ndi ña cuví javahá yo tyin nyɨvɨ cuenda ñuu Roma cuví yo âcatyí ra naha. 22 Tacan tan nduxaa̱n nyɨvɨ tsi ra Pablo tan ra Silas. Tan ra cumí tyiñu can tsahnya̱ ra naha jahma ra Pablo naha ra tan tava̱ tyiñu ra cumí tyiñu na cañi ra vitya tsi ra Pablo naha ra tsihin yutun. 23 Tsa yaha̱ tsa cañi̱ xaan ra naha tsi ra Pablo tan ra Silas, tan tsindaca̱ ra vitya can tsi ra naha vehe caa. Tan tava̱ tyiñu ra vitya tsi ra jaha cuenda tsi ra naha na jaha vaha ra cuenda tsi ra naha. 24 Quihi̱n ra cua jaha cuenda can tyiñu tan tyihi̱ ra tsi ra naha nda tsitsi cuii vehe caa. Tan tyihi̱ vaha ra tsaha ra naha tyañu vitu. 25 Yaha̱ can tan maa ñuu ra Pablo tan ra Silas quitsaha̱ tsicán tahvi ra naha tsi Nyoo. Tan quitsaha̱ tsitá xaan ra naha cantu Nyoo. Tan ra yucú vehe caa can naha ra tyaá soho ra naha. 26 Tan saná iñi ra naha tan quitsi̱ tsa taán ñihi xaan. Tan naquɨsɨ̱ tsi tsaha vehe caa can, tan juvin ñi cuhva can tan nuña̱ tandɨhɨ yuvehe, tan ndatsi̱ cadena tsa yɨhÉ¨Ì tsi tandɨhɨ ra tsa yucú vehe caa can naha ra. 27 Tan tsa ndoto̱ ra tsa jahá cuenda vehe caa can, nyehe̱ ra tyin ticohó tandɨhɨ maa yuvehe can. Tacan tan tava̱ ra mityi ra tyin cua cahñi ra tsi ra. Tyin tsica̱ iñi maa ra tyin tandɨhɨ ra tsa yucú vehe caa can quita̱. 28 Maa tyin ra Pablo cana̱ tsaa ra tsi ra, tan catyí ra: âÃa ca̱hñi un tsi un, tyin tandɨhɨ ndi tan yucú ndi ihya âcatyí ra tsihin ra. 29 Tacan tan ra jahá cuenda vehe caa can tsica̱n ra ñuhu̱. Tan tsinu̱ ra quɨhvɨ̱ ra nu yucú ra naha. Tan nɨhÉ¨Ì ra tsihin tsa yuuhví ra. Tan tsicuɨñɨ̱ tsɨtɨ ra nuu ra Pablo tan ra Silas. 30 Numi xaan tava̱ ra tsi ra naha nu yucú ra naha ican. Tan tsicá tuhun ra tsi ra naha tan catyí ra: âNyooho tata, ¿nácaa javaha yu tan cacu yu? âcatyí ra tsihin ra naha. 31 Tan ra Pablo tsihin ra Silas nacaha̱n ra naha tan catyí ra naha: âTsi̱nu iñi tsi Jutu Mañi yo ra Jesucristo tan cacu un, maa un tan tsihin tandɨhɨ nyɨvɨ un âcatyí ra naha tsihin ra jahá cuenda vehe caa can. 32 Tan caha̱n ra naha tuhun Jutu Mañi yo tsihin ra tan tsihin tandɨhɨ nyɨvɨ tsa yucú yuvehe ra. 33 Tan juvin ñi maa tsacuaa can ra jahá cuenda vehe caa can nacatya̱ ra nu uhvi nu cañi̱ ra vitya tsi ra naha. Yaha̱ can tan juvin ñi tsacuaa can tsicoondutya̱ ra tsihin tandɨhɨ nyɨvɨ ra. 34 Tacan tan tsindaca̱ ra tsi ra naha nda vehe ra. Tan tsaha̱ ra tsa catsi ra naha. Tan maa ra tsihin nyɨvɨ ra sɨɨ xaan cuñí ñi tyin tsinú iñi ñi tsi Nyoo. Tacan tan cuanuhu̱ ra Pablo tsihin ra Silas nda vehe caa can coto cuxaan ra cumí tyiñu tsi ra jahá cuenda vehe caa can. 35 Tsa tuvi̱ inga quɨvɨ tan tava̱ tyiñu ra cumí tyiñu tsi ra vitya na cunyehe ra naha nu nyií ra jahá cuenda vehe caa can, tan catyí ra naha tyin na jaña ra tsi ra Pablo tsihin ra Silas. 36 Tacan tan ra jahá cuenda vehe caa can catyí ra tsihin ra Pablo: âTsaa̱ tyiñu tsi yu jaha̱ ra cumí tyiñu, tsa jaña yu tsi ndo. Yacan cuenda vityin tsa cuví quita ndo âcatyí ra tsihin ra naha. 37 Maa tyin ra Pablo catyí ra: âNyuhu tsa cuví ndi ra cuenda ñuu Roma cañi̱ ra naha tsi ndi nu tuvi nyɨvɨ. Tan ndi ña tatsi̱ tuñi ra naha tsi ndi tumaa cuhva taahán tsi. Tan tyihi̱ ra naha tsi ndi vehe caa. Tan vityin cuñí ra naha tava xeehe ra naha tsi ndi. Maa tyin ña cuñí ndi. Na quitsi ta̱va maa ra naha tsi ndi âcatyí ra Pablo tsihin ra jahá cuenda vehe caa can. 38 Tan ra vitya nacatyi̱ tuhun ra tsihin ra cumí tyiñu naha ra. Tan ra ican naha ra nayuhvi̱ xaan ra naha tsa tsito̱ ra naha tyin ra cuenda ñuu Roma cuví ra Pablo. 39 Tan tsaha̱n ra cumí tyiñu naha ra tsindaca̱n ra naha tucahnu iñi nuu ra Pablo tan ra Silas. Tacan tan ra cumí tyiñu tava̱ ra naha tsi ra Pablo naha ra tan caahán ndaahvi ra naha tsihin ra Pablo naha ra na quita ra naha ñuu can. 40 Tan tsa quita̱ ra naha vehe caa can, tsaha̱n ra naha vehe ña Lidia. Tan yaha̱ can tan tsinyehe̱ ra naha tsi ra hermano naha ra tan jandu ii̱n ra naha iñi ra naha tan cuahán ra naha.