Lucas 8
WBT1 Tsa yaha̱ can, tan cuahán ra Jesús tsicá ra iin iin ñuu nahnu tan iin iin ñuu nyihi. Tan caahán ra tsihin nyɨvɨ. Tan jacotó ra tsi ñi tuhun vaha nácaa cuñà Nyoo cundaca ñaha ra tsi ñi. Tan tsa utsi uvi taahan ra tsa tava̱ tyiñu ra, cuahán ra naha tsihin ra. 2 Tan cuahán tucu juhva ñiñaha tsa janduvaha̱ ra: ñi cuhvi̱ tan ñi yɨhɨ̱ tatyi ña vaha. Tan tsihin ñi cuahán ña MarÃa tsa quee̱ ñuu Magdala, tan juvin ña cuvà ña yɨhɨ̱ utsa tatyi ña vaha tan nduvaha̱ ña. 3 Tan cuahán tucu ña Juana, ñasɨɨhɨ ra Chuza, ra cumà tyiñu cuenda ra Herodes, tan ña Susana tsihin tandɨhɨ ca ñiñaha tsa jatyinyeé tsi ra Jesús tsihin tsa iyó tsi ñi. 4 Tan cuaha xaan nyɨvɨ quee̱ ñi iin iin ñuu, tyin cua nyehe ñi nu caahán ra Jesús tuhun Nyoo. Tan tuvi xaan ñi nyecú, tan quitsaha̱ caahán ra tsihin ñi tsihin iin cuhva tsaha̱ cuenda ra, tan catyà ra: 5 âQuita̱ iin ra vehe ra. Cuahán ra nu iyó tyiñu jahá ra, tyin cua tatsi ra tsɨtɨ trigu nu ñuhu ra. Tan cuhva tsa tatsà ra quɨtÉ¨Ì ra tsɨtɨ can, tan cucoyo̱ juhva yuhu ityi. Tan tsañi̱ nyɨvɨ tsata can. Tan quitsi̱ saa tan tsatsi̱ tɨ. 6 Tan juhva ca tsɨtɨ can cucoyo̱ tyañu yuu. Cana̱ tsɨtɨ ican. Maa tyin na ityi̱ tsi tyin luxu cuii ñi ñuhu yɨhÉ¨Ì tsaha tsi. Tan nduve catsin. 7 Tan juhva ca tsɨtɨ cucoyo̱ tyañu iñu. Maa tyin quɨvɨ cana̱ trigu iin caa ñi tsihin iñu can, iñu can tsahñi̱ tsi trigu can. 8 Maa tyin juhva ca tsɨtɨ cucoyo̱ nu ñuhu vaha. Tan quɨvɨ tsahnu̱ tsi, vaha xaan tsaha̱ tsi tsɨtɨ. Tyin tsa iin ñi tsɨtɨ ican, cientu tsɨtɨ quita̱ tsihin tsi âcatyà ra Jesús. Tan tsa yaha̱ tsaha̱ ra cuhva can, tan quitsaha̱ caná tsaa ra tyin na tyaa soho nyɨvɨ, tan catyà ra: âTatun iyó soho ndo, tya̱a soho ndo tuhun caahán yu âcatyà ra. 9 Yaha̱ can tan ra tsicá tsihin ra, nducu̱ tuhun ra naha tsi ra náa cuñà tsi catyi cuhva tsa caha̱n ra tsihin nyɨvɨ. 10 Tacan tan catyà ra tsihin ra naha: âTsi nyooho jacotó Nyoo tuhun xeehe, nácaa ndacá ñaha ra. Maa tyin tandɨhɨ ca ñi ican, tsihin cuhva ñi caahán yu tsihin ñi. Tacan tan nyehé ñi tan cuvà tsi tumaa tsa ña nditsin nyehé ñi, tan tsiñà ñi maa tyin ña cua cutuñi iñi ñi náa tuhun cuvà can. 11 ‘Cuhva tsa tsaha̱ yu tsi ñi, cuñà tsi catyi tsi tyehen: tsɨtɨ can, tuhun Nyoo cuvà tsi. 12 Tan nu cucoyo̱ tsɨtɨ trigu ican yuhu ityi, nyɨvɨ tsa tsiñi̱ tuhun Nyoo cuvà can. Maa tyin quitsi̱ nu ña vaha tan quinyaa̱ nu tuhun Nyoo tsi ñi tan coto tsinu iñi ñi tan cacu ñi. 13 Tan nu cucoyo̱ tsɨtɨ can tyañu yuu, juvin ñi nyɨvɨ tsa tsiñi̱ tuhun Nyoo cuvà can. Sɨɨ xaan naquihi̱n vaha ñi itsi juhva ñi quɨvɨ. Maa tyin ña yɨhÉ¨Ì vaha yoho ñi, juhva ñi quɨvɨ tsinu̱ iñi ñi, tan quɨvɨ tsa quitsaha̱ nyehé ñi tundoho, tan jandɨhɨ̱ ñi tsa tsinú iñi ñi. 14 Tan nu cucoyo̱ tsɨtɨ tyañu iñu, juvin ñi nyɨvɨ tsiñi̱ tuhun Nyoo cuvà can. Tsiñi̱ ñi tuhun Nyoo maa tyin ña nasama̱ ñi cuhva iyó ñi. Tyin yɨhÉ¨Ì Ã±i, tyaá ca iñi ñi tuhun tundoho tan ñavin ca tuhun Nyoo. Tan inga ñi, nyiyo ca iñi ñi tsa cuca. Tan inga tucu ñi sɨɨ ca cuñà ñi tsihin tsa sɨɨ caá tsa iyó nu ñuhu ñayɨvɨ. Tan cuvà ñi tumaa cuvà yutun tsa ña tsaha̱ tsɨtɨ. 15 Maa tyin nu cucoyo̱ tsɨtɨ nu ñuhu vaha, yacan cuvà nyɨvɨ tsa tsiñi̱ tuhun Nyoo, tan vaha añima ñi tyin tsinú iñi ñi tsihin tanɨɨ añima ñi. Tan vaha tyaá soho ñi tuhun Nyoo, tan ña naá maa iñi ñi tuhun ra. Tan javahá ñi tandɨhɨ tuhun caahán ra. 16 ‘Ndi intuhun yo ña tyaá yo ñuhu̱ tyuma tan tyihà xeehe yo xuu tsito a inga nu xeehe. Tyaá yo ñuhu̱ tyuma maa tyin tsaquÃn nyaa yo can iin nu sucun, tacan tan quɨhvÉ¨Ì nyɨvɨ tsitsi vehe maa tyin nditsin. 17 Tyin nduve iin tsa nyià xeehe, tan ña cua quituvi can. Tan ndi intuhun tsa xeehe, tan ña cua quita tsi nu nditsin, tan tsahan nacoto yo. 18 Yacan cuenda tya̱a soho ndo tuhun caahán yu. Tyin tatun tyaá yahvi ndo tuhun caahán yu, cuaha ca cua janaha yu tsi ndo. Maa tyin tatun ña cua tyaa soho ndo, tacan tan cua quinyaa Nyoo nda cuanda tsa luxu ñi tsa cuñà maa ndo tyin cumà ndo. 19 Tacan tan tsaa̱ sɨhɨ ra Jesús tsihin yañi ra nu nyià ra. Maa tyin ña cuvi̱ tsaa ñi tyin tuvi xaan nyɨvɨ. 20 Tacan tan jacoto̱ nyɨvɨ nyecú ican tsi ra Jesús, tan catyà ñi: âSɨhɨ un tsihin ra yañi un naha ra nyecú ñi tsata vehe. Tan cuñà ñi cahan ñi tsihin un. 21 Tacan tan nacaha̱n ra Jesús, tan catyà ra: âTandɨhɨ maa nyɨvɨ tsa tyaá soho tuhun Nyoo tsa caahán yu tan tyaá yahvi ñi itsi, juvin ñi cuvà sɨhɨ yu, tan juvin ñi cuvà yañi yu âcatyà ra Jesús. 22 Cuvà tsi iin quɨvɨ quɨhvɨ̱ ra Jesús tsitsi iin yutun ndoo tsihin ra tsicá tsihin ra. Tan catyà ra tsihin ra naha: âCo̱hon ndo inga tsiyo miñi ihya. Tacan tan cuahán ra naha tsihin yutun ndoo ican. 23 Tan tsa ndi cuahán ca ra naha mahñu miñi ican, quixà ra Jesús. Tacan tan sana iñi ra naha tan tsaa̱ tatyi ñihi xaan. Tan quitsaha̱ tyihà tsi ndutya tsitsi yutun ndoo ican. Tan cuñà nyee yutun ndoo can tyin cuaha xaan ndutya quɨhvɨ̱. 24 Tacan tan jandoto̱ ra naha tsi ra Jesús. Tan catyà ra naha tsihin ra: â¡Maestro! ¡Maestro! Tsa cuñà nyee yo tsitsi ndutya âcatyà ra naha. Tacan tan nduvita̱ ra Jesús. Tan caahán ra tsihin tatyi can tan tsihin ndutya can, na cutaxin tsi. Tan cutaxi̱n tsi. 25 Tacan tan catyà ra tsihin ra tsicá tsihin ra: â[¿Nacuvi yuuhvà ndo?] ¿Numaa cuahán tsa tsinú iñi ndo? âcatyà ra tsihin ra naha. Maa tyin ra ican naha ra, nayuhvi̱ xaan ra naha. Tan iyo xaan cuñà ra naha. Tan quitsaha̱ tsicá tuhun tahan ra naha: â¿Yóo ra cuvà ra ihya? Tyin nda cuanda tatyi tan ndutya tan tyaá yahvi tsi tsa caahán ra. 26 Tacan tan tsaa̱ ra naha nda Gadara tsa canyià yuhu miñi ityi nuu Galilea tsa canyià inga tsiyo miñi can. 27 Tan quita̱ ra Jesús tsitsi yutun ndoo ican. Tan ican tsaa̱ iin ra ñuu tsa canyià Gadara can tsijataha̱n ra tsi ra. Tan tsanaha xaan yɨhÉ¨Ì tatyi ña vaha tsi ra, tan ña nditsà ca maa ra jahma. Tan ña iyó ra vehe ra. Tsicá nuu ñi maa ra nu ñaña cumà santu. 28 Tan tuhvá tatyi ña vaha ican jacunú sana nu tsi ra. Tan yacan cuenda tuhvá ñi tsaahñà ndaha ra tan tsaha ra tsihin cadena. Maa tyin tatyi ña vaha ican tsahá tunyee iñi tsi ra tsa cahnya ra can. Tan jacunú nu tsi ra. Tan tsindacá nu tsi ra iin nu nduve maa nyɨvɨ iyó. Ra ican tsaa̱ ra nu nyià ra Jesús. Tan cuhva tsa nyehe̱ ra can tsi ra Jesús, tsicuɨñɨ̱ tsɨtɨ ra nuu ra. Tan caná tsaa ra tan catyà ra: â¿Nacuvi tyihà un tsi un tsihin yuhu, yooho Jesús, Sehe Nyoo nyaá gloria? Tsicán yu tsi un ña ja̱nyehe un tundoho tsi yu âcatyà ra yɨhÉ¨Ì tatyi ña vaha ican tsihin ra Jesús, tyin ra Jesús tava̱ tyiñu ra tsi nu tsa quita nu tsi ra ndaahvi ican. 30 Tan nducu̱ tuhun ra Jesús tsi tatyi ña vaha ican, tan catyà ra: â¿Náa nañà un? Tan tatyi ña vaha ican jacaha̱n nu tsi ra can, tan catyà ra: âNyuhu nañà ndi, Legión. Tacan catyà ra tyin cuaha xaan tatyi ña vaha yɨhÉ¨Ì tsi ra. [Cuenda mil nahnu yɨhÉ¨Ì tsi ra.] 31 Tacan tan catyà nahnu tsihin ra Jesús tyin ña jacuhun ra tsi nahnu tsitsi Yavi Cunu nu cua nyehe nahnu tundoho tan ña cuvi maa quita nahnu. 32 Tan tsica̱n nahnu tsi ra Jesús na cuhva ra quɨhvɨ nahnu tsitsi quɨnɨ tsa yucú yuhu miñi ican tsatsà tɨ naha tɨ. Tacan tan tsaha̱ ra Jesús ndatu tsa quɨhvɨ nahnu tsitsi quɨnɨ ican naha tɨ. 33 Tan quita̱ nahnu tsi ra ndaahvi can. Tan quɨhvɨ̱ nahnu tsitsi quɨnɨ ican naha tɨ. Tacan tan tsinu̱ quɨnɨ can naha tɨ. Tan yatyin ican nyaá iin xahva cunu yuhu miñi ican. Ican cucoyo̱ tɨ naha tɨ tsitsi miñi ican. Tan tsihi̱ tɨ naha tɨ tsitsi ndutya. 34 Tacan tan ra jahá cuenda tsi quɨnɨ ican naha ra, nayuhvi̱ xaan ra naha. Tan tsinú ra naha cuahán ra naha cua nacatyi tuhun ra naha tsa cuvi̱ can tsihin nyɨvɨ nda ñuu. Tan tandɨhɨ ñi nyɨvɨ tsa nyehe̱ ra naha, tan nacatyi̱ tuhun ra naha tsa cuvi̱ ican. 35 Tacan tan tsaha̱n nyɨvɨ tsinyehe̱ ñi náa tsa cuvi̱, tan tsaa̱ ñi nu nyià ra Jesús. Tan nañihi̱ ñi tsi ra tsa tsa yaha̱ quita̱ tatyi ña vaha can. Nyaá ra tsaha ra Jesús. Tan tsa ñuhú ra jahma. Tan tsa vaha cuñà jiñi ra. Tan nayuhvi̱ xaan ñi cuvi̱. 36 Tacan tan tandɨhɨ ñi tsa nyehe̱ tsa cuvi̱ ican, nacatyà tuhun ñi tsihin tandɨhɨ ca nyɨvɨ nácaa quita̱ tatyi ña vaha tsi ra ndaahvi can, tan nduvaha̱ ra. 37 Tacan tan tandɨhɨ nyɨvɨ iyó Gadara can quitsaha̱ caahán ñi tsihin ra Jesús na cunuhu ra ityi nu quee̱ ra. Tyin nayuhvi̱ xaan ñi tsa javaha̱ ra tsihin nu tatyi ña vaha ican. Tacan tan ra tsa quita̱ nu tatyi ña vaha can nahnu, caha̱n ndaahvi ra tsihin ra Jesús, na cuhva ra cuhun ndɨhɨ ra tsihin ra. Maa tyin catyà ra Jesús tsihin ra: âCu̱anuhu yuvehe un. Tan cu̱hva cuenda un tsi nyɨvɨ vehe un náa ndɨhɨ tsa javaha̱ Nyoo tsihin un âcatyà ra. Tacan tan ra Jesús quɨhvɨ̱ ra tsitsi yutun ndoo ican. Tan cuanuhu̱ ra tsihin ra tsicá tsihin ra. Tacan tan ra ndaahvi tsa nduvaha̱ ican, cuanuhu̱ ra nda ñuu ra. Tan ityi cuahán ra nacatyà tuhun ra tsihin tandɨhɨ nyɨvɨ ñuu ican nácaa janduvaha̱ ra Jesús tsi ra. 40 Quɨvɨ tsa tsaa̱ ra Jesús inga tsaha tsa tsaha̱n ra inga tsiyo miñi can, cuaha xaan nyɨvɨ ndatú tsi ra. Tan sɨɨ xaan cuñà ñi tyin tsaa̱ nyico ra. 41 Tacan tan tsaa̱ iin ra tsa nañà Jairo, ra cuvà ityi nuu vehe ñuhu, tan tsicuɨñɨ̱ tsɨtɨ ra nuu ra Jesús. Tan quitsaha̱ caahán ndaahvi ra tsihin ra na cuhun ra vehe ra. 42 Tyin iyó iin ñaha sehe ra, tan iyó utsi uvi cuiya ña. Tan tsa cuñà cúu ña jahá cuehe. Tacan tan cuahán ra Jesús vehe ra. Tan cuaha xaan nyɨvɨ cuahán tsihin ra, tan tyañu xaan nu cuahán ra tyañu ñi. 43 Tan tsihin nyɨvɨ ican cuahán iin ñaha cuuhvÃ. Tsa iyó utsi uvi cuiya ndohó ña cuehe tsa cuún nɨñɨ ña. Tan tsa ndɨhɨ maa xuhun ña janaa̱ ña tsihin doctor tan ña nduvaha̱ ña. 44 Maa tyin tsaa̱ ña nu cuahán ra Jesús, ityi tsata ra. Tan tɨɨ̱n ña jahma ra. Tan iin yaha ñi, tan tsicuɨñɨ̱ tsa cuún nɨñɨ ña. 45 Tacan tan catyà ra Jesús: â¿Yóo tɨɨ̱n jahma yu? Tan tandɨhɨ ñi cuahán tsihin ra catyà ñi: âYoñi. Tan ra Pedro tsihin ra cutahan tsihin ra, catyà ra naha tsihin ra Jesús: âMaestro, cuaha xaan nyɨvɨ cuahán tsihin un, tan tyañu xaan nu cuahán un. Tan juvin ñi maa ñi tyandahñà tsi un. Tan nducú tuhun ca un “¿Yóo tɨɨ̱n jahma yu?” âcatyà ra naha. 46 Maa tyin ra Jesús catyà ra: âTsitó maa yu tyin iyó iin nyɨvɨ tɨɨ̱n jahma yu, tyin tuvi̱ iñi yu cuahán juhva tunyee iñi tsa iyó tsi yu âcatyà ra. 47 Tacan tan ñaha can nyehé ña tyin tsa tsitó ra. Tan quitsaha̱ nɨhÉ¨Ì Ã±a tsihin tsa yuuhvà ña. Tan tsicuɨñɨ̱ tsɨtɨ ña nuu ra. Tan nacatyi̱ tuhun ña tsihin ra nacuenda tɨɨ̱n ña jahma ra, tan nácaa nduvaha̱ ña iin yaha ñi ican. Tan tsiñà tandɨhɨ nyɨvɨ tsa nacatyà tuhun ña. 48 Tacan tan catyà ra Jesús tsihin ña: âTsa nduvaha̱ un tyin tsinú iñi un tsi yu. Cu̱aahan tsihin tsa vaha âcatyà ra. 49 Ndi caahán ca ra Jesús, tan tsaa̱ ñi iin ra quee̱ vehe ra Jairo, ra cuvà ityi nuu vehe ñuhu. Tan catyà ra tsihin ra Jairo: âSehe un tsa yaha̱ tsihi̱ ña. Ãa cuhva ca un tɨsɨhɨ tsi ra Maestro ihya âcatyà ra. 50 Maa tyin tsa tsiñi̱ ra Jesús tsa caha̱n ra ican, tan catyà ra tsihin ra Jairo: âÃa nayuhvi un. Tsi̱nu iñi. Tan ña sehe un cua nduvaha ña âcatyà ra. 51 Tan cuhva tsa tsaa̱ ra Jesús vehe ra Jairo, ña tsaha̱ ra quɨhvɨ nyɨvɨ tsitsi vehe. Maa ñi maa ra Pedro tan ra Jacobo tan ra Juan tan jutu ñaha luhlu can tsihin sɨhɨ ña quɨhvɨ̱ ñi tsitsi vehe nu canyià ñaha luhlu tsa tsihi̱ can. 52 Tan tandɨhɨ ñi tsacú xaan ñi tsa cuenda tyin tsihi̱ ña. Maa tyin ra Jesús catyà ra tsihin ñi: âÃa va̱cu ca ndo. Tyin ña tsihi̱ ña. Quixà ña âcatyà ra. 53 Maa tyin tsacú naaha ñi tsa caahán ra tacan. Tan ña tsinú iñi ñi, tyin tsitó ñi tyin tsa tsihi̱ ña. 54 Tacan tan tɨɨ̱n ra Jesús ndaha ña. Tan tsaa nacaha̱n ra tan catyà ra tsihin ña: âNdu̱vita, ñaha luhlu âcatyà ra. 55 Tacan tan nandoto̱ ña. Tan iin yaha ñi nduvita̱ ña. Tan catyà ra Jesús: âCu̱hva ndo tsa catsi ña. 56 Tan jutu ña tsihin sɨhɨ ña, iyo xaan cuñà ñi. Maa tyin catyà ra Jesús tsihin ñi tyin yoñi maa tsihin cua cahan ñi tsa cuvi̱ ican.
