San Mateo 13
WBT1 Quɨvɨ can quita̱ ra Jesús vehe nu nyià ra tan cuahán ra, tsicunyaa̱ ra yuhu miñi. 2 Tan cuaha xaan nyɨvɨ ndu ii̱n nu nyaá ra, yacan cuenda quɨhvɨ̱ ra tsitsi iin yutun ndoo tan tsinyaa̱ ra. Tan tandɨhɨ nyɨvɨ ndoo̱ ñi yuhu ndutya. 3 Tacan tan quitsaha̱ jacuahá ra tsi ñi tan caahán ra tsihin ñi tsihin iin cuhva, tan catyà ra: âQuita̱ iin ra vehe ra. Cuahán ra nu iyó tyiñu jahá ra, cuatatsà ra tsɨtɨ trigu ra. 4 Tan cuhva tsa quɨtÉ¨Ì ra tsɨtɨ can, cucoyo̱ juhva tsi yuhu ityi. Tan quitsi̱ saa tan tsatsi̱ tɨ tsɨtɨ can. 5 Tan juhva ca tsɨtɨ can cucoyo̱ tyañu yuu nu ña cuaha nyahyu yɨhɨÌ. Tan ican cana̱ tsɨtɨ can tsa numi ñi tyin ña cuaha nyahyu yɨhÉ¨Ì tyañu yuu can. 6 Maa tyin cuhva tsa cana̱ ñicanyii, numi ñi na ityi̱ tsi, tyin ña cunu yɨhÉ¨Ì yoho tsaha tsi. 7 Juhva ca tsɨtɨ can cucoyo̱ tyañu iñu. Tan quɨvɨ cana̱ trigu can tsahnu̱ tsi iin caa ñi tsihin iñu can, tan iñu can numi xaan ca tsahnu̱ tsi tan tsahñi̱ tsi trigu can. 8 Maa tyin juhva ca tsɨtɨ can cucoyo̱ nu ñuhu vaha. Tan quɨvɨ tsahnu̱ tsi, vaha xaan tsaha̱ tsi tsɨtɨ. Tyin tsa iin tsɨtɨ can, cientu tsɨtɨ quita̱ tsihin tsi. Tan inga tsɨtɨ can, uñi xico, tan inga tsi oco utsi tsɨtɨ tsaha̱ tsi. 9 ¡Tatun nyaá soho ndo, tya̱a soho ndo tuhun caahán yu! âcatyà ra Jesús. 10 Tacan tan natuhva̱ ra tsicá tsihin ra Jesús, tan tsica̱ tuhun ra naha tsi ra, tan catyà ra naha: â¿Nacuenda tyin tsihin cuhva ñi jacuahá un tsi nyɨvɨ, tan ña catyà tuhun catsi un tsihin ñi? âcatyà ra naha. 11 Tan nacaha̱n ra Jesús tan catyà ra: âTsi nyooho jacotó Nyoo tuhun xeehe, cuhva ndacá ñaha ra, maa tyin nyɨvɨ ihya ña cuvà coto ñi tsa tsaha̱ Nyoo tsi nyooho. 12 Tyin tandɨhɨ nyɨvɨ tsa cutuñà iñi tsa caahán yu tan javahá ñi, cuaha ca cua cutuñi iñi ñi. Tan nyɨvɨ tsa ña cutuñà iñi, tan ña cuñà ñi javaha ñi, cua quihin nyaa ndɨhɨ yu tsa luxu ñi tsa tsitó ñi. 13 Yacan cuenda caahán yu tsihin ñi tsihin cuhva, tyin nyehé ñi tan cuvà tsi tumaa tsa ña nyehé ñi. Tsiñà ñi maa tyin ña cutuñà iñi ñi, tumaa tsa ña tsiñà ñi cuvà can. 14 Tyin tacan tan cundaa tsa caha̱n ra IsaÃas ra cuvà ndusu yuhu Nyoo taha̱n tsanaha, tan catyà ra: Tsa nditsa tyin nyooho tsiñà ndo tuhun yu, maa tyin ña cutuñà iñi ndo. Cua nyehe ndo tsa javahá yu, tan ña cua cutuñi iñi ndo. 15 Tyin tsa ndundava̱ xaan añima nyɨvɨ ihya, tan ña catsi vaha tsiñà ñi. tan ndasÉ¨Ì tinuu ñi, na ña cua nyehe ñi tsihin tinuu ñi, tan ña cua cuñi ñi tsihin soho ñi. Tan ndi ña cua cutuñi iñi ñi tsihin añima ñi. Tan ndi ña cua nanducu ñi tsi yu, na janduvaha yu tsi ñi. 16 ‘Maa tyin sɨɨ xaan cuvà tsi nyooho, tyin nyehé ndo tsihin tinuu ndo, tan tsiñà ndo tsihin soho ndo. 17 Tsa nditsa catyà yu tsihin ndo, tyin cuaha xaan ra cuvi̱ ndusu yuhu Nyoo tan cuaha xaan nyɨvɨ vaha, cuñi̱ ñi nyehe ñi tsa nyehé nyooho tsa javahá yu, maa tyin ña nyehe̱ ñi. Tan cuñi̱ ñi tyaa soho ñi tandɨhɨ tsa tsiñà nyooho vityin, maa tyin ña tsiñi̱ ñi. 18 ‘Tya̱a soho ndo tsa cuñà tsi catyi cuhva tsa caha̱n yu tsa cuenda ra tsa tatsà tsɨtɨ trigu can: 19 Nyɨvɨ tsa tsiñà tuhun nácaa cuñà Nyoo cundaca ñaha ra añima ñi, tan ña cutuñà iñi ñi, cuvà ñi tumaa nu cucoyo̱ tsɨtɨ trigu yuhu ityi. Tan quitsi̱ nu ña vaha tan quihi̱n nyaa nu tuhun Nyoo tsa iyó añima ñi. 20 Tan tumaa nu cucoyo̱ tsɨtɨ can tyañu yuu, juvin ñi nyɨvɨ tsa tsiñà tuhun Nyoo cuvà can. Tan sɨɨ xaan naquihi̱n vaha ñi itsi juhva ñi quɨvɨ. 21 Tyin nduve ñuhu cunu ican, yacan cuenda cana̱ tsɨtɨ can, maa tyin ña cuvà cuhun yoho tsi. Tan tacan cuvà nyɨvɨ can. Juhva ñi quɨvɨ tsinú iñi ñi. Maa tyin quɨvɨ tsa quitsahá nyehe ñi tundoho, tan caahán ndasɨ nyɨvɨ tsata ñi tsa cuenda tuhun Nyoo, tacan tan jandɨhÉ¨Ì Ã±i tsa tsinú iñi ñi. 22 Tan tumaa nu cucoyo̱ tsɨtɨ can tsitsi iñu, juvin ñi nyɨvɨ tsa tsiñà tuhun Nyoo cuvà can. Tsiñà ñi, maa tyin ña cuñà ñi javaha ñi tumaa tsiñà ñi. Tyin tyaá xaan ca iñi ñi tundoho ñayɨvɨ tan ñavin ca tuhun Nyoo. Tan nyiyo ca iñi ñi tsa cuca. Tan tandɨhɨ tuhun can jatyañú tsi tsi ñi, tan cuvà ñi tumaa yutun tsa ña tsahá tsɨtɨ. 23 Tan ñuhu vaha nu cucoyo̱ tsɨtɨ can, yacan cuvà inga nyɨvɨ tsa tsiñà tuhun Nyoo, tan cutuñà iñi ñi, tan javahá ñi tandɨhɨ tuhun caahán ra. YɨhÉ¨Ì Ã±i cuvà ñi tumaa tsɨtɨ tsa cana̱ tan tsaha̱ tsi iin cientu tsɨtɨ, tan inga ñi cuvà ñi tumaa tsɨtɨ tsa tsahá uñi xico, o tumaa tsɨtɨ tsa tsahá oco utsi tsɨtɨ intuhun intuhun. 24 Tan caha̱n tucu ra Jesús inga cuhva ihya tsihin ñi; tan catyà ra: âTsa ndacá ñaha Nyoo tsi nyɨvɨ cuvà tsi tumaa iin ra tsa tatsi̱ tsɨtɨ trigu nu ñuhu ra. 25 Tan cuhva tsa quixà tandɨhɨ ra jahá tyiñu naha ra, quɨhvɨ̱ iin ra xaan iñi tsi ra jatsii can, tan quɨtɨ̱ ra tsɨtɨ cuhu ña vaha, tan cuahán ra. 26 Tan quɨvɨ cana̱ tsɨtɨ trigu can, tan cana̱ yoco tsi, cana̱ ndɨhɨ tucu cuhu ña vaha can. 27 Tacan tan ra cuvà musu can naha ra, tsaha̱n ra naha tsicatyi̱ tuhun ra naha tsihin tsitoho ra naha: “Tata, maa ñi tsɨtɨ trigu tatsi̱ ndi, ¿tan nacuenda tyin cana̱ cuhu ña vaha can?” catyà ra naha. 28 Tan nacaha̱n ra can tan catyi ra: “Iyó iin ra xaan iñi tsi yu javaha̱ tsehe, tun cuvi.” Tacan tan musu can, catyà ra naha tsihin tsitoho ra: “¿A cuñà un tyin cuhun ndi tan tuhun ndi cuhu ña vaha can?" 29 Tan tsitoho ra naha catyà ra: “Ãa tu̱hun ndo, tyin coto tuhun ndɨhɨ ndo trigu can. 30 Ja̱ña ndo, na cuahnu maa tsi iin caa ñi tsihin trigu can, tatun tsa tsitsa tsi, tacan tan cua tava tyiñu yu na tuhun jihna ra naha cuhu ña vaha can, tan cuhñi ra naha cuenda jucun, tan cahmi ra naha. Tan yaha can tan natyihi vaha ra naha tsa vaha can tsitsi yaca yu." 31 Tacan tan caha̱n ra Jesús inga cuhva ihya tsihin ñi tan catyà ra: âTsa ndacá ñaha Nyoo tsi nyɨvɨ cuvà tsi tumaa iin tsɨtɨ mostaza tsa tatsi̱ iin ra nu ñuhu ra. 32 Tyin tsɨtɨ can lihli ñi tsi tan ñavin ca tandɨhɨ ca tsɨtɨ. Maa tyin quɨvɨ tsahnu̱ tsi cuvà tsi iin yutun. Tan quitsi̱ saa, tan javahá tɨ taca tɨ soco tun âcatyà ra Jesús. 33 Tan caha̱n ra Jesús inga cuhva ihya tsihin ñi tan catyà ra: âTsa ndacá ñaha Nyoo tsi nyɨvɨ cuvà tsi tumaa yutsan iya tsa nasaca̱ nuu iin ñaha tsihin uñi jahma yutyi paan. Tyin tumaa ndaá tandɨhɨ yutsan paan can jahá tsa luxu ñi yutsan iya can, tacan cuvà tsa ndacá ñaha Nyoo tsi yo âcatyà ra. 34 Tandɨhɨ tuhun can caha̱n ra Jesús tsihin nyɨvɨ tsihin cuhva. Tan tandɨhɨ tsa caha̱n ra tsihin ñi ña caha̱n catsi maa ra, maa ñi maa tsihin cuhva caha̱n ra. 35 Tacan cuvi̱ tyin tacan tan cundaa tsa caha̱n Jutu Mañi yo tsihin yuhu ra cuvi̱ ndusu yuhu ra taha̱n tsanaha tan tyaa̱ ra tyehen: Tsihin cuhva cua cahan yu tsihin nyɨvɨ. Cua cahan yu tsihin ñi tuhun tsa yɨhÉ¨Ì xeehe nda cuanda tsa javaha̱ Nyoo ñuhu ñayɨvɨ. 36 Tacan tan jacunuhu̱ ra Jesús tsi nyɨvɨ, tan quɨhvɨ̱ ra tsitsi vehe nu nyià ra. Tan natuhva̱ ra tsicá tsihin ra nu nyaá ra, tan catyà ra naha tsihin ra: âCa̱tyi tuhun tsihin ndi náa cuñà tsi catyi tsa caha̱n un tsihin nyɨvɨ tsa cuenda cuhu ña vaha tan trigu can. 37 Tacan tan quitsaha̱ catyà ra Jesús tsihin ra naha: âRa tsa tatsi̱ tsɨtɨ trigu can cuvà yuhu Rayɨɨ tsa quee̱ nda gloria. 38 Tan ñuhu can cuvà nyɨvɨ iyó nu ñuhu ñayɨvɨ. Tan tsɨtɨ trigu can cuvà nyɨvɨ tsa ndacá ñaha Nyoo. Tan cuhu ña vaha can cuvà nyɨvɨ tsa nyicún tsi nu ña vaha. 39 Tan nu tsa tatsi̱ cuhu ña vaha can, nu ican cuvà nu ña vaha juvin ñi nu tsa xaan iñi tsi yu. Tan quɨvɨ cua naquihin yu tyiñu jahá yu, yacan cuñà tsi catyà quɨvɨ cua cundɨhɨ ñuhu ñayɨvɨ. Tan ra tsa cua naquihin tsɨtɨ can, cuvà ra ángel naha ra. 40 Tumaa jataca̱ ra naha cuhu ña vaha can tyin cayu tsi, tacan cua cuvi quɨvɨ cua cundɨhɨ ñayɨvɨ. 41 Yuhu Rayɨɨ tsa quee̱ nda gloria cua jaquitsi yu ángel tan jataca ra naha tsi nyɨvɨ natyuhu tsi inga nyɨvɨ na javaha ñi tsa ña vaha tan inga nyɨvɨ tsa iyó cuatyi. 42 Tan cua tyihi ra naha tsi ñi tsitsi ono nu cayú ñuhu̱. Tan ican cua vacu tsaa ñi tan cahyu ña cua cuvi nuhu ñi. 43 Nyooho tan nyɨvɨ javahá cuhva cuñà Nyoo cua quituvi ndo nuu Jutu yo. Tan cua cuvi ndo tumaa tsa nditsin ñuhu̱ ñicanyii, nu ndacá ñaha Jutu yo. Tatun iyó soho ndo, tya̱a soho ndo tsa caahán yu. 44 ‘Tsa ndacá ñaha Nyoo tsi nyɨvɨ cuvà tsi tumaa xuhun cuaan tsa yɨhÉ¨Ì xeehe tsitsi ñuhu. Tan iin ra nañihi̱ ra xuhun cuaan can, tan tyihi̱ xeehe nyico ra inga tsaha, tan sɨɨ xaan cuñà ra cuanuhu ra tan xico̱ ra tandɨhɨ tsa iyó tsi ra. Tacan tan jata̱ ra ñuhu nu yɨhÉ¨Ì xeehe xuhun cuaan can. 45 ‘Tan tsa ndacá ñaha Nyoo tsi nyɨvɨ, cuvà tucu tsi tumaa iin ra najatá yuu xiñu tan naxicó nyico ra, 46 tan tsa ñihi̱ ra iin tsa yahvà xaan nyaá, xico̱ ra tandɨhɨ maa tsa cumi̱ ra, tan jata̱ ra yuu xiñu vaha can. 47 ‘Tan juvin ñi cuvà tucu tsa ndacá ñaha Nyoo tsi nyɨvɨ tumaa iin traya tsa cañà ra naha nu ndutya ñuhu, tan ñihà ra naha tandɨhɨ nuu tyaca. 48 Tan tsa tsitu̱ traya can tsihin tyaca, tavá ra naha traya can nu ityi. Tan ican nacatsà ra naha tsi tɨ, naquihÃn vaha ra naha quɨtɨ vaha tsitsi iin tyica, tan javitá ra naha quɨtɨ ña vaha can. 49 Tan tacan cua cuvi quɨvɨ naa ñayɨvɨ, cua quitsi ángel, quitsi tava sɨɨn ra naha tsi nyɨvɨ vaha tan nyɨvɨ ña vaha. 50 Tan cua tyihi ra naha tsi nyɨvɨ ña vaha can anyaya nu cayú ñuhu̱, nu cua vacu tsaa ñi tan cahyu ña cua cuvi nuhu ñi. 51 Tacan tan ra Jesús tsica̱ tuhun ra tsi ra tsicá tsihin ra, tan catyà ra tsihin ra naha: â¿A cutuñi̱ iñi ndo tandɨhɨ tsa caha̱n yu? Tan nacaha̱n ra naha tan catyà ra naha: âCutuñi̱ iñi ndi, Jutu Mañi yu. 52 Tacan tan catyà ra Jesús tsihin ra naha: âIin ra cuvà maestro cuenda ley tsa tsitó maa ra tuhun tsahnu tan tatun cua coto ndɨhɨ ra nácaa ndacá ñaha Nyoo tsihin tandɨhɨ tuhun tsaa tsa caahán yu, cua cuvi ra tumaa iin ra jatsii vehe tan cua jacuaha ra nduvi taahan tuhun vaha can tsi nyɨvɨ âcatyà ra Jesús. 53 Tsa ndɨhɨ̱ caha̱n ra Jesús cuhva ihya tan quita̱ ra cuahán ra. 54 Tan tsaa̱ nyico ra ñuu ra. Tan quitsaha̱ jacuahá ra tsitsi vehe ñuhu ñuu can. Tan iyo cuñà nyɨvɨ tan catyà ñi: â¿Nu maa tahan cutuhva̱ ra ihya tsa tsitó xaan ra? ¿Tan nácaa cuvà javaha ra tsa iyo? 55 Tyin sehe ra tahvà yutun can cuvà tsi ra. Tan ña MarÃa cuvà sɨhɨ ra. Tan yañi ra cuvà tsi ra Jacobo, ra José, ra Simón tan ra Judas. 56 Tan cuhva ra iyó tucu ñi ityi nu iyó yo. Tun tacan, ¿nu maa tahan cutuhva̱ ra tandɨhɨ tsa tsitó ra? âcatyà ñi. 57 Tan yacan cuenda ña cuñà ñi tyaa yahvi ñi tsi ra. Maa tyin ra Jesús catyà ra tsihin ñi: âTandɨhɨ nyɨvɨ tandɨhɨ ñi ityi jahá ñi tsa ñayɨvɨ tsi ra ndusu yuhu Nyoo, maa tyin nyɨvɨ ñuu ra ña tyaá yahvi ñi tsi ra tan ndi nyɨvɨ vehe ra âcatyà ra Jesús. 58 Tan ña cuaha tsa iyo javaha̱ ra ñuu ra tsa cuenda tyin ña tsinú iñi ñi tsi ra.
