Marcos 10

1 Quita̱ ra Jesús ñuu Capernaum tan cuahán ra cuenda Judea inga tsiyo yutya Jordán. Tan ndu ii̱n cuaha nyico nyɨvɨ nu nyií ra, tacan tan quitsaha̱ jacuahá ra tsi ñi tumaa tuhvá maa ra javahá. 2 Tacan tan natuhva̱ juhva ra fariseo naha ra nu nyaá ra Jesús, tan nducú ra naha cuhva tyaa ra naha cuatyi tsi ra. Tan tsica̱ tuhun ra naha tsi ra tatun vaha nacoo rayɨɨ ñasɨɨhɨ ra. 3 Tacan tan nacaha̱n ra Jesús tan catyí ra: â¿Náa catyi̱ ra Moisés tyin javahá ndo? 4 Tan nacaha̱n ra naha tan catyí ra naha: âRa Moisés catyi̱ ra tyin cuví canɨ ndi tutu cuenda ley ndi, tacan tan cuvi nacoo ndi ñasɨɨhɨ ndi âcatyí ra naha tsihin ra. 5 Tacan tan catyí ra Jesús tsihin ra naha: âCatyi̱ ra Moisés tyin cuví javaha ndo tacan tsa cuenda tsa ndava añima ndo. 6 Maa tyin quɨvɨ jihna ñi, quɨvɨ javaha̱ Nyoo tandɨhɨ maa tsa iyó, catyí nu tutu ra tyin javaha̱ ra rayɨɨ tan ñaha. 7 “Yacan cuenda taahán tsi nacoo rayɨɨ jutu ra tan sɨhɨ ra tan ndu iin ra tsihin ñasɨɨhɨ ra. 8 Tan nduvi ñi cua cuvi ñi tumaa intuhun ña nyɨvɨ.” Yacan cuenda ñavin ca uvi taahan ñi, tyin intuhun ña nyɨvɨ cua cuvi ñi. 9 Yacan cuenda, ña cuví jasɨɨn nyɨvɨ tsa jandu ii̱n Nyoo âcatyí ra Jesús tsihin ra naha. 10 Yaha̱ can tan cuanuhu̱ ra nda yuvehe, tan quitsaha̱ nducú tuhun nyico ra tsicá tsihin ra sɨquɨ tuhun can. 11 Tan catyí ra Jesús tsihin ra naha: âRa tsa cua nacoo ñasɨɨhɨ tan quihin ra inga ñaha, cua coo cuatyi ra nu Nyoo. 12 Tacan tucu ñi ñaha: Tun nacoo ña tsi yɨɨ ña tan tindaha ña tsihin inga rayɨɨ, juvin ñi cua coo tucu cuatyi ña âcatyí ra Jesús. 13 Tacan tan tsindaca̱ nyɨvɨ juhva tsa nyihi tsi ra Jesús tyin tyiso ra ndaha ra jiñi tsi naha tsi tan nasoco ra tsi naha tsi. Maa tyin ra tsicá tsihin ra quitsaha̱ cuxaán ra naha tsi nyɨvɨ cuahán cuandacá tsa nyihi. 14 Maa tyin tsa nyehe̱ ra Jesús tsa javahá ra naha tacan, cuxaa̱n ra tsi ra naha, tan catyí ra: âCu̱hva ndo tsa quitsi tsa nyihi nu nyaá yu. Ãa ca̱sɨ ndo itsi naha tsi tyin nyɨvɨ ndacá ñaha Nyoo cuví ñi tumaa cuví tsa nyihi tyin tsinú iñi ñi tsi Nyoo. 15 Tan tsa nditsa catyí yu tsihin ndo tun ña cuita iñi nyɨvɨ tsi Nyoo tumaa nyitá iñi iin ra luhlu tsi jutu ra, ña cua cuvi quɨhvɨ ñi nu ndacá ñaha Nyoo âcatyí ra Jesús tsihin ra naha. 16 Tacan tan quihi̱n ra intuhun intuhun tsa nyihi can tan tyiso̱ ndaha ra jiñi tsi naha tsi, tan tsica̱n tahvi ra tsi Nyoo na nasoco̱ ra itsi naha tsi. 17 Yaha̱ yacan tan cuahán ra Jesús. Tan tsinú xaan iin rayɨɨ cuahán ra cuanyicún ra tsi ra. Tsa taha̱n ra tsi ra, tsicuɨñɨ̱ tsɨtɨ ra nuu ra, tan tsica̱ tuhun ra tsi ra, tan catyí ra: âMaestro, vaha xaan un. ¿Náa taahán tsi javaha yu tan cuvi coo yu ñayɨvɨ nyito tsa ña cua naa maa? âcatyí ra tsihin ra Jesús. 18 Tan catyí ra Jesús tsihin ra: â¿Nacuenda catyí un tyin ra vaha cuví yu? Tan intuhun ñi ra vaha iyó tan ra ican cuví Nyoo. Tan tsa catyí un tyin vaha yu, nacotó un tyin Nyoo cuví yu. 19 Yooho tsitó un tsa catyí Nyoo tyin javaha yo: “Ãa coo inga ñaha tsi un. Ãa cahñi un nyɨvɨ. Ãa suhu un. Ãa cahan un cuendu. Ãa jandavi ñaha un tsi nyɨvɨ. Tya̱a yahvi tsi jutu un tan tsi sɨhɨ un” âcatyí ra Jesús tsihin ra. 20 Nacaha̱n ra tan catyí ra: âMaestro, tandɨhɨ tuhun ihya tan tyaá yahvi yu itsi nda ndi luhlu yu tan nda cuanda vityin âcatyí ra. 21 Tacan tan sɨɨ cuñí ra Jesús nyehé ra tsi ra. Tan catyí ra tsihin ra: âIntuhun ña tsa cumañi javaha un. Cu̱aahan yuvehe un tan xico un tandɨhɨ tsa iyó tsi un, tan cuhva un xuhun can tsi nyɨvɨ ndaahvi. Tacan tan coo tsa cuca tsi un nda gloria. Yaha can tan quitsi un quitsi nyicun un tsi yu vasu ndi maa nyehe un tundoho tan cahñi nyɨvɨ tsi un âcatyí ra Jesús tsihin ra. 22 Tsa tsiñi̱ ra tyuvaa can tsa caha̱n ra Jesús tacan, cuiihya xaan cuñí ra cuvi̱, tan tsihin tucuiihya iñi cuanuhu̱ ra yuvehe ra tyin cuca xaan ra. 23 Tacan tan nanyehe̱ ra Jesús nanɨɨ canduvi nu nyaá ra, tan catyí ra tsihin ra tsicá tsihin ra: â¡Yɨɨ xaan tan cuvi nacuhva cuenda nyɨvɨ cuca tsi ñi tsi Nyoo na cundaca ñaha ra tsi ñi! âcatyí ra tsihin ra naha. 24 Tsa tsiñi̱ ra tsicá tsihin ra tsa caahán ra, iyo xaan cuñí ra naha cuvi̱. Maa tyin catyí tucu ra tsihin ra naha inga tsaha: â¡Sehe yu, nyɨvɨ tyaá xaan jiñi tandɨhɨ tsa cuca, yɨɨ xaan tan quɨhvɨ ñi nu ndacá ñaha Nyoo! 25 Yatyi ca cuvi yaha iin camellu xuu iin yɨquɨ tucu, tan ñavin ca tsa quɨhvɨ iin nyɨvɨ cuca nu ndacá ñaha Nyoo âcatyí ra Jesús. 26 Tsa tsiñi̱ ra naha tuhun ihya, iyo xaan cuñí ra naha cuvi̱, tan quitsaha̱ tsicá tuhun tahan ra naha, tan catyí ra naha: âTun tacan, ¿yóo cua cacu? âcatyí ra naha. 27 Tacan tan nanyehe̱ ra Jesús tsi ra naha tan catyí ra tsihin ra naha: âNyɨvɨ ña cuví javaha ñi tsehe, maa tyin Nyoo cuví javaha ra tyin tsa cuenda Nyoo nduve maa tsa yɨɨ. 28 Tacan tan catyí ra Pedro tsihin ra: âJutu Mañi yu, tandɨhɨ maa tsa iyó tsi ndi nacoo̱ ndi can tan nyicún ndi tsi un. 29 Nacaha̱n ra Jesús tan catyí ra: âTsa nditsa catyí yu tsihin ndo tyin tandɨhɨ nyooho tan tandɨhɨ inga ca nyɨvɨ tsa cua nacoo vehe, o yañi, o cuhva, o jutu, o sɨhɨ, o ñasɨɨhɨ, o sehe, o ñuhu, tsa cuenda yuhu tan tsa cuenda tsa jacoto ñi tsi nyɨvɨ tyin cuñí Nyoo jacacu ra tsi ñi, 30 cua ñihi ñi cientu ca tsaha sɨquɨ tsa nacoo̱ ñi nu ñuhu ñayɨvɨ ihya. Cua ñihi ñi vehe, cua ñihi ñi nyɨvɨ cua cuvi yañi ñi, cuhva ñi, sɨhɨ ñi, sehe ñi, tan cua ñihi tucu ñi ñuhu ñi, vasu ndi maa cua janyehe nyɨvɨ tundoho tsi ñi. Tan nu inga ñuhu ñayɨvɨ tsaa tsa vatsí, cua ñihi ñi ñayɨvɨ nyito tsa ña cua naa maa coo ñi. 31 Cuaha ñi nyɨvɨ cuahán ityi nuu vityin, cua cuhun ñi nda nu ndɨhɨ ña. Tan nyɨvɨ cuahán nu ndɨhɨ ña vityin, cuaha ñi cua cuhun ityi nuu âcatyí ra Jesús. 32 Tsa tsa cuñí cuhun ra Jesús tan ra tsicá tsihin ra ñuu Jerusalén, cuahán ra Jesús ityi nuu tandɨhɨ nyɨvɨ tsa cuahán cuanyicún tsi ra. Iyo xaan cuñí ñi tan tsihin tsa yuuhví ñi cuahán ñi. Tacan tan tava̱ sɨɨn ra tsi tsa utsi uvi ra tsicá maa tsihin ra. Tan quitsaha̱ catyí tuhun ra tsihin ra naha tsa cua tahan ra. 33 Tan catyí ra: âVityin tsa cua cuyatyin yo ñuu Jerusalén nu cua nacuhva cuenda nyɨvɨ tsi yuhu, Rayɨɨ quee̱ nda gloria. Cua cuhva cuenda ñi tsi yu tsi ra jutu cuví ityi nuu naha ra, tan tsi ra maestro cuenda ley vehe ñuhu naha ra. Ra ihya naha ra cua catyi ra naha tyin taahán tsi cúu yu tan cua nacuhva cuenda ra naha tsi yu tsi ra ñuu Roma naha ra. 34 Cua vacu nducu ra naha tsi yu, cua cañi ra naha tsi yu, cua tɨvɨ sɨɨ ra naha tsi yu. Tan cua cahñi ra naha tsi yu. Maa tyin cua nandoto yu tsa tsinu uñi quɨvɨ âcatyí ra Jesús. 35 Tacan tan ra Jacobo tan ra Juan, sehe ra Zebedeo, natuhva̱ ra naha nu nyaá ra Jesús, tan catyí ra naha tsihin ra: âMaestro, ja̱ha tumañi iñi tan javaha un tsa cua ndacan ndi tsi un âcatyí ra naha. 36 Tacan tan tsica̱ tuhun ra Jesús tsi ra naha tan catyí ra: â¿Náa cuñí ndo javaha yu? 37 Tan nacaha̱n ra naha tan catyí ra naha: âCuñí ndi tsa cuhva un cunyecu ndi tsihin un nu ndacá ñaha un, iin ndi xiin cuaha un, tan inga ndi xiin satyin un âcatyí ra naha tsihin ra Jesús. 38 Tacan tan catyí ra Jesús tsihin ra naha: âNyooho ña tsitó ndo náa tsicán ndo. ¿A cuví nyehe ndo tundoho tsa cua nyehe yuhu? ¿A cuví cúu ndo tumaa cua cúu yu? âcatyí ra tsihin ra naha. 39 Tan nacaha̱n ra naha: âCuví maa. Tan catyí ra Jesús âNditsa tyin cua nyehe ndo tundoho tan cua cúu ndo tumaa cua tahan yuhu. 40 Maa tyin tsa cunyaa iin ndo xiin cuaha yu tan iin ndo xiin satyin yu, ñavin yuhu taahán tsi cuhva yacan, tyin maa Nyoo cua catyi yóo cua ñihi can âcatyí ra Jesús tsihin ra naha. 41 Tsa tsiñi̱ tsa utsi ca ra tsicá tsihin ra Jesús yacan, cuxaa̱n ra naha tsi ra Jacobo tan ra Juan. 42 Maa tyin cana̱ ra Jesús tsi ra naha tan catyí ra tsihin ra naha: âTsa tsitó ndo tyin ra ndacá ñaha tsi nyɨvɨ iyó nu ñuhu ñayɨvɨ ihya, ñihi xaan ndacá ñaha ra naha tsi ñi. 43 Maa tyin ñavin tacan taahán tsi javaha nyooho tyin ra tsa cuñí cuvi ra cahnu ityi nuu Nyoo, cuñí tsi cuvi ra musu tandɨhɨ ndo. 44 Tan nyooho tsa cuñí cuví ityi nuu, cuñí tsi cuví ndo musu tandɨhɨ ca ndo. 45 Tyin yuhu, Rayɨɨ tsa quee̱ nda gloria, ña vatsí yu tyin cuñí yu jatyinyee nyɨvɨ tsi yu. Yuhu vatsí yu vatsí jatyinyee yu tsi maa ñi tan cuhva yu ñayɨvɨ yu tsa cuenda ñi tumaa iin tsa tyahvi yu tan jacacu yu cuaha ñi âcatyí ra Jesús. 46 Tacan tan tsaa̱ ra naha ñuu Jericó. Tan yaha ñi ra naha ñuu can. Tan cuhva tsa cua quita ra Jesús ñuu can tsihin ra tsicá tsihin ra, cuaha nyɨvɨ cuahán cua nyicun tsi ra naha. Tan ityi yaha̱ ra naha nyaá iin ra cuaa nañí Bartimeo, sehe ra Timeo, tsicán ra caridaa. 47 Tan cuhva tsa tsito̱ ra cuaa can tyin tsa cua cuyatyin yaha ra Jesús, ra ñuu Nazaret, nu nyaá ra, quitsaha̱ caná tsaa ra, tan catyí ra: â¡Jesús, tata ra David, cu̱ndaahvi iñi tsi yu! âcatyí ra caná tsaa ra. 48 Tacan tan quitsaha̱ cuxaan nyɨvɨ tsi ra tan catyí ñi tsihin ra na cutaxin ra, maa tyin cuñihi̱ ca ra caná tsaa ra tan catyí ra: â¡Tata ra David, cu̱ndaahvi iñi tsi yu! âcatyí ra. 49 Tacan tan tsicuɨñɨ̱ ra Jesús tan catyí ra: âCu̱aquihin ndo tsi ra. Tan tsiquihi̱n ra naha tsi ra cuaa can tan catyí ra naha tsihin ra: âJa̱ndu iin iñi un. Ndu̱vita, co̱hon tyin caná ra tsi un âcatyí ra naha tsihin ra. 50 Tacan tan janehñi̱ ra jahma ndasɨ ra nda sava. Tan cuahan ra iin yaha ñi nda nu nyaá ra Jesús. 51 Tacan tan tsica̱ tuhun ra Jesús tsi ra: â¿Náa cuñí un javaha yu? Tan nacaha̱n ra cuaa can tan catyí ra: âMaestro, cuñí yu janduvaha un tinuu yu na nanyehe nyico yu âcatyí ra. 52 Tan catyí ra Jesús tsihin ra: âCu̱anuhu. Tsa nduvaha̱ un tyin tsinú iñi un tsi yu. Juvin ñi cuhva can tan nanyehe̱ ra can. Tan cueta cuahán ra cuanyicún ra tsi ra Jesús.