Luke 11

1 à¨à¨¨à¨¨à©à¨¤à¨°à©° ਸ à¨à¨¸à©à¨®à¨¿à©°à¨¶à©à¨à¨¿à¨¤à© ਸà©à¨¥à¨¾à¨¨à© ਪà©à¨°à¨¾à¨°à©à¨¥à¨¯à¨¤ ਤਤà©à¨¸à¨®à¨¾à¨ªà©à¨¤à© ਸਤà©à¨¯à¨¾à¨ ਤਸà©à¨¯à©à¨à¨ ਸ਼ਿਸ਼਼à©à¨¯à¨¸à©à¨¤à©° à¨à¨à¨¾à¨¦ ਹ੠ਪà©à¨°à¨­à© ਯà©à¨¹à¨¨à© ਯਥਾ ਸà©à¨µà¨¶à¨¿à¨¶à¨¼à©à¨¯à¨¾à¨¨à© ਪà©à¨°à¨¾à¨°à©à¨¥à¨¯à¨¿à¨¤à©à¨®à© à¨à¨ªà¨¦à¨¿à¨¶à¨¼à©à¨à¨µà¨¾à¨¨à© ਤਥਾ ਭਵਾਨਪà©à¨¯à¨¸à©à¨®à¨¾à¨¨à© à¨à¨ªà¨¦à¨¿à¨¶à¨¤à©| 2 ਤਸà©à¨®à¨¾à¨¤à© ਸ à¨à¨¥à¨¯à¨¾à¨®à¨¾à¨¸, ਪà©à¨°à¨¾à¨°à©à¨¥à¨¨à¨à¨¾à¨²à© ਯà©à¨¯à¨®à© à¨à©±à¨¥à©° à¨à¨¥à¨¯à¨§à©à¨µà©°, ਹ੠à¨à¨¸à©à¨®à¨¾à¨à©° ਸà©à¨µà¨°à©à¨à¨¸à©à¨¥à¨ªà¨¿à¨¤à¨¸à©à¨¤à¨µ ਨਾਮ ਪà©à¨à©à¨¯à©° ਭਵਤà©; ਤਵ ਰਾà¨à¨¤à©à¨µà©° ਭਵਤà©; ਸà©à¨µà¨°à©à¨à© ਯਥਾ ਤਥਾ ਪà©à¨°à©Ê¼à¨¥à¨¿à¨µà©à¨¯à¨¾à¨®à¨ªà¨¿ ਤਵà©à©±à¨à¨¯à¨¾ ਸਰà©à©±à¨µà©° ਭਵਤà©| 3 ਪà©à¨°à¨¤à©à¨¯à¨¹à¨®à© à¨à¨¸à©à¨®à¨¾à¨à©° ਪà©à¨°à¨¯à©à¨à¨¨à©à¨¯à©° ਭà©à¨à©à¨¯à©° ਦà©à¨¹à¨¿| 4 ਯਥਾ ਵਯੰ ਸਰà©à©±à¨µà¨¾à¨¨à© à¨à¨ªà¨°à¨¾à¨§à¨¿à¨¨à¨ à¨à©à¨¶à¨¼à¨®à¨¾à¨®à¨¹à© ਤਥਾ ਤà©à¨µà¨®à¨ªà¨¿ ਪਾਪਾਨà©à¨¯à¨¸à©à¨®à¨¾à¨à©° à¨à©à¨¶à¨¼à¨®à¨¸à©à¨µ| à¨à¨¸à©à¨®à¨¾à¨¨à© ਪਰà©à¨à©à¨¶à¨¼à¨¾à¨ ਮਾਨਯ à¨à¨¿à¨¨à©à¨¤à© ਪਾਪਾਤà©à¨®à¨¨à© ਰà¨à©à¨¶à¨¼| 5 ਪਸ਼à©à¨à¨¾à¨¤à© ਸà©à¨ªà¨°à¨®à¨ªà¨¿ à¨à¨¥à¨¿à¨¤à¨µà¨¾à¨¨à© ਯਦਿ ਯà©à¨¶à¨¼à©à¨®à¨¾à¨à©° à¨à¨¸à©à¨¯à¨à¨¿à¨¦à© ਬਨà©à¨§à©à¨¸à©à¨¤à¨¿à¨¶à¨¼à©à¨ à¨¤à¨¿ ਨਿਸ਼à©à¨¥à© ਠਤਸà©à¨¯ ਸਮà©à¨ªà©° ਸ à¨à¨¤à©à¨µà¨¾ ਵਦਤਿ, 6 ਹ੠ਬਨà©à¨§à© ਪਥਿਠà¨à¨à© ਬਨà©à¨§à© ਰà©à¨®à¨® ਨਿਵà©à¨¶à¨¨à¨®à© à¨à¨¯à¨¾à¨¤à¨ à¨à¨¿à¨¨à©à¨¤à© ਤਸà©à¨¯à¨¾à¨¤à¨¿à¨¥à©à¨¯à©° à¨à¨°à©à©±à¨¤à©à©° ਮਮਾਨà©à¨¤à¨¿à¨à© à¨à¨¿à¨®à¨ªà¨¿ ਨਾਸà©à¨¤à¨¿, à¨à¨¤à¨à¨µ ਪà©à¨ªà¨¤à©à¨°à¨¯à©° ਮਹà©à¨¯à¨®à© ਰà©Ê¼à¨£à©° ਦà©à¨¹à¨¿; 7 ਤਦਾ ਸ ਯਦਿ à¨à©à¨°à©Ê¼à¨¹à¨®à¨§à©à¨¯à¨¾à¨¤à© ਪà©à¨°à¨¤à¨¿à¨µà¨¦à¨¤à¨¿ ਮਾਠਮਾ à¨à©à¨²à¨¿à¨¶à¨¾à¨¨, à¨à¨¦à¨¾à¨¨à©à¨ ਦà©à¨µà¨¾à¨°à©° ਰà©à©±à¨§à©° ਸ਼ਯਨ੠ਮਯਾ ਸਹ ਬਾਲà¨à¨¾à¨¶à©à¨ ਤਿਸ਼਼à©à¨ à¨¨à©à¨¤à¨¿ ਤà©à¨­à©à¨¯à©° ਦਾਤà©à¨®à© à¨à©±à¨¥à¨¾à¨¤à©à©° ਨ ਸ਼à¨à©à¨¨à©à¨®à¨¿, 8 ਤਰà©à¨¹à¨¿ ਯà©à¨¶à¨¼à©à¨®à¨¾à¨¨à¨¹à©° ਵਦਾਮਿ, ਸ ਯਦਿ ਮਿਤà©à¨°à¨¤à¨¯à¨¾ ਤਸà©à¨®à© à¨à¨¿à¨®à¨ªà¨¿ ਦਾਤà©à©° ਨà©à©±à¨¤à¨¿à¨¶à¨¼à©à¨ à¨¤à¨¿ ਤਥਾਪਿ ਵਾਰੰ ਵਾਰੰ ਪà©à¨°à¨¾à¨°à©à¨¥à¨¨à¨¾à¨¤ à¨à©±à¨¥à¨¾à¨ªà¨¿à¨¤à¨ ਸਨ੠ਯਸà©à¨®à¨¿à¨¨à© ਤਸà©à¨¯ ਪà©à¨°à¨¯à©à¨à¨¨à©° ਤਦà©à¨µ ਦਾਸà©à¨¯à¨¤à¨¿| 9 à¨à¨¤à¨ à¨à¨¾à¨°à¨£à¨¾à¨¤à© à¨à¨¥à¨¯à¨¾à¨®à¨¿, ਯਾà¨à¨§à©à¨µà©° ਤਤ੠ਯà©à¨¶à¨¼à©à¨®à¨­à©à¨¯à©° ਦਾਸà©à¨¯à¨¤à©, ਮà©à¨°à©Ê¼à¨à¨¯à¨§à©à¨µà©° ਤਤ à¨à©±à¨¦à©à¨¶à©° ਪà©à¨°à¨¾à¨ªà©à¨¸à©à¨¯à¨¥, ਦà©à¨µà¨¾à¨°à¨®à© à¨à¨¹à¨¤ ਤਤ੠ਯà©à¨¶à¨¼à©à¨®à¨­à©à¨¯à©° ਦà©à¨µà¨¾à¨°à©° ਮà©à¨à©à¨¶à¨¼à©à¨¯à¨¤à©| 10 ਯ੠ਯਾà¨à¨¤à© ਸ ਪà©à¨°à¨¾à¨ªà©à¨¨à©à¨¤à¨¿, ਯ੠ਮà©à¨°à©Ê¼à¨à¨¯à¨¤à© ਸ à¨à¨µà©à©±à¨¦à©à¨¶à©° ਪà©à¨°à¨¾à¨ªà©à¨¨à©à¨¤à¨¿, ਯ੠ਦà©à¨µà¨¾à¨°à¨®à© à¨à¨¹à¨¨à©à¨¤à¨¿ ਤਦਰà©à¨¥à©° ਦà©à¨µà¨¾à¨°à©° ਮà©à¨à©à¨¯à¨¤à©| 11 ਪà©à¨¤à©à¨°à©à¨£ ਪà©à¨ªà© ਯਾà¨à¨¿à¨¤à© ਤਸà©à¨®à© ਪਾਸ਼਼ਾਣੰ ਦਦਾਤਿ ਵਾ ਮਤà©à¨¸à©à¨¯à© ਯਾà¨à¨¿à¨¤à© ਤਸà©à¨®à© ਸਰà©à¨ªà©° ਦਦਾਤਿ 12 ਵਾ à¨à¨£à©à¨¡à© ਯਾà¨à¨¿à¨¤à© ਤਸà©à¨®à© ਵà©à¨°à©Ê¼à¨¶à©à¨à¨¿à¨à©° ਦਦਾਤਿ ਯà©à¨¶à¨¼à©à¨®à¨¾à¨à©° ਮਧà©à¨¯à© ਠà¨à¨¤à¨¾à¨¦à©à¨°à©Ê¼à¨¶à¨ ਪਿਤਾਸà©à¨¤à©? 13 ਤਸà©à¨®à¨¾à¨¦à©à¨µ ਯà©à¨¯à¨®à¨­à¨¦à©à¨°à¨¾ à¨à¨ªà¨¿ ਯਦਿ ਸà©à¨µà¨¸à©à¨µà¨¬à¨¾à¨²à¨à©à¨­à©à¨¯ à¨à©±à¨¤à¨®à¨¾à¨¨à¨¿ ਦà©à¨°à¨µà©à¨¯à¨¾à¨£à¨¿ ਦਾਤà©à©° à¨à¨¾à¨¨à©à¨¥ ਤਰà©à¨¹à©à¨¯à¨¸à©à¨®à¨¾à¨à©° ਸà©à¨µà¨°à©à¨à¨¸à©à¨¥à¨ ਪਿਤਾ ਨਿà¨à¨¯à¨¾à¨à¨à©à¨­à©à¨¯à¨ à¨à¨¿à©° ਪਵਿਤà©à¨°à¨®à© à¨à¨¤à©à¨®à¨¾à¨¨à©° ਨ ਦਾਸà©à¨¯à¨¤à¨¿? 14 à¨à¨¨à¨¨à©à¨¤à¨°à©° ਯà©à¨¶à©à¨¨à¨¾ à¨à¨¸à©à¨®à¨¾à©±à¨à¨¿à¨¦à© à¨à¨à¨¸à©à¨®à¨¿à¨¨à© ਮà©à¨à¨­à©à¨¤à© ਤà©à¨¯à¨¾à¨à¨¿à¨¤à© ਸਤਿ ਸ ਭà©à¨¤à¨¤à©à¨¯à¨à©à¨¤à© ਮਾਨà©à¨¶à¨¼à© ਵਾà¨à©à¨¯à©° ਵà¨à©à¨¤à©à¨®à© à¨à¨°à©à¨­à©; ਤਤ੠ਲà©à¨à¨¾à¨ ਸà¨à¨²à¨¾ à¨à¨¶à©à¨à¨°à©à©±à¨¯à©° ਮà©à¨¨à¨¿à¨°à©| 15 à¨à¨¿à¨¨à©à¨¤à© ਤà©à¨¶à¨¼à¨¾à¨ à¨à©à¨à¨¿à¨¦à©à¨à© ਰà©à¨à¨¨à©à¨¯à©° ਬਾਲਸਿਬà©à¨¬à¨¾ à¨à¨°à©à¨¥à¨¾à¨¦à© ਭà©à¨¤à¨°à¨¾à¨à©à¨¨ ਭà©à¨¤à¨¾à¨¨à© ਤà©à¨¯à¨¾à¨à¨¯à¨¤à¨¿| 16 ਤੰ ਪਰà©à¨à©à¨¶à¨¼à¨¿à¨¤à©à©° à¨à©à¨à¨¿à¨¦à© à¨à¨à¨¾à¨¶à©à¨¯à¨®à© à¨à¨à©° à¨à¨¿à¨¹à©à¨¨à©° ਦਰà©à¨¶à¨¯à¨¿à¨¤à©à©° ਤੰ ਪà©à¨°à¨¾à¨°à©à¨¥à¨¯à¨¾à¨à©à¨à¨à©à¨°à¨¿à¨°à©| 17 ਤਦਾ ਸ ਤà©à¨¶à¨¼à¨¾à¨ ਮਨà¨à¨à¨²à©à¨ªà¨¨à¨¾à¨ à¨à©à¨à¨¾à¨¤à©à¨µà¨¾ à¨à¨¥à¨¯à¨¾à¨®à¨¾à¨¸, à¨à¨¸à©à¨¯à¨à¨¿à¨¦à© ਰਾà¨à©à¨¯à¨¸à©à¨¯ ਲà©à¨à¨¾ ਯਦਿ ਪਰਸà©à¨ªà¨°à©° ਵਿਰà©à¨¨à©à¨§à¨¨à©à¨¤à¨¿ ਤਰà©à¨¹à¨¿ ਤਦ੠ਰਾà¨à©à¨¯à¨®à© ਨਸ਼à©à¨¯à¨¤à¨¿; à¨à©à¨à¨¿à¨¦à© à¨à©à¨°à©Ê¼à¨¹à¨¸à©à¨¥à¨¾ ਯਦਿ ਪਰਸà©à¨ªà¨°à©° ਵਿਰà©à¨¨à©à¨§à¨¨à©à¨¤à¨¿ ਤਰà©à¨¹à¨¿ ਤà©à¨ªà¨¿ ਨਸ਼à©à¨¯à¨¨à©à¨¤à¨¿| 18 ਤਥà©à¨µ ਸ਼à©à¨¤à¨¾à¨¨à¨ªà¨¿ ਸà©à¨µà¨²à©à¨à¨¾à¨¨à© ਯਦਿ ਵਿਰà©à¨£à©±à¨§à¨¿ ਤਦਾ ਤਸà©à¨¯ ਰਾà¨à©à¨¯à©° à¨à¨¥à©° ਸà©à¨¥à¨¾à¨¸à©à¨¯à¨¤à¨¿? ਬਾਲਸਿਬà©à¨¬à¨¾à¨¹à©° ਭà©à¨¤à¨¾à¨¨à© ਤà©à¨¯à¨¾à¨à¨¯à¨¾à¨®à¨¿ ਯà©à¨¯à¨®à¨¿à¨¤à¨¿ ਵਦਥ| 19 ਯਦà©à¨¯à¨¹à©° ਬਾਲਸਿਬà©à¨¬à¨¾ ਭà©à¨¤à¨¾à¨¨à© ਤà©à¨¯à¨¾à¨à¨¯à¨¾à¨®à¨¿ ਤਰà©à¨¹à¨¿ ਯà©à¨¶à¨¼à©à¨®à¨¾à¨à©° ਸਨà©à¨¤à¨¾à¨¨à¨¾à¨ à¨à©à¨¨ ਤà©à¨¯à¨¾à¨à¨¯à¨¨à©à¨¤à¨¿? ਤਸà©à¨®à¨¾à¨¤à© ਤà¨à¨µ à¨à¨¥à¨¾à¨¯à¨¾ à¨à¨¤à¨¸à©à¨¯à¨¾ ਵਿà¨à¨¾à¨°à¨¯à¨¿à¨¤à¨¾à¨°à© ਭਵਿਸ਼਼à©à¨¯à¨¨à©à¨¤à¨¿| 20 à¨à¨¿à¨¨à©à¨¤à© ਯਦà©à¨¯à¨¹à¨®à© à¨à¨¶à©à¨µà¨°à¨¸à©à¨¯ ਪਰਾà¨à©à¨°à¨®à©à¨£ ਭà©à¨¤à¨¾à¨¨à© ਤà©à¨¯à¨¾à¨à¨¯à¨¾à¨®à¨¿ ਤਰà©à¨¹à¨¿ ਯà©à¨¶à¨¼à©à¨®à¨¾à¨à©° ਨਿà¨à¨à¨®à© à¨à¨¶à©à¨µà¨°à¨¸à©à¨¯ ਰਾà¨à©à¨¯à¨®à¨µà¨¶à©à¨¯à¨®à© à¨à¨ªà¨¤à¨¿à¨¶à¨¼à©à¨ à¨¤à¨¿| 21 ਬਲਵਾਨ੠ਪà©à¨®à¨¾à¨¨à© ਸà©à¨¸à©±à¨à¨®à¨¾à¨¨à© ਯਤਿà¨à¨¾à¨²à©° ਨਿà¨à¨¾à©±à¨à¨¾à¨²à¨¿à¨à¨¾à¨ ਰà¨à©à¨¶à¨¼à¨¤à¨¿ ਤਤਿà¨à¨¾à¨²à©° ਤਸà©à¨¯ ਦà©à¨°à¨µà©à¨¯à©° ਨਿਰà©à¨ªà¨¦à©à¨°à¨µà©° ਤਿਸ਼਼à©à¨ à¨¤à¨¿| 22 à¨à¨¿à¨¨à©à¨¤à© ਤਸà©à¨®à¨¾à¨¦à© à¨à¨§à¨¿à¨à¨¬à¨²à¨ à¨à¨¶à©à¨à¨¿à¨¦à¨¾à¨à¨¤à©à¨¯ ਯਦਿ ਤੰ à¨à¨¯à¨¤à¨¿ ਤਰà©à¨¹à¨¿ ਯà©à¨¶à¨¼à© ਸ਼ਸà©à¨¤à©à¨°à¨¾à¨¸à©à¨¤à©à¨°à©à¨¶à¨¼à© ਤਸà©à¨¯ ਵਿਸ਼à©à¨µà¨¾à¨¸ à¨à¨¸à©à¨¤à© ਤਾਨਿ ਸਰà©à©±à¨µà¨¾à¨£à¨¿ ਹà©à¨°à©Ê¼à¨¤à©à¨µà¨¾ ਤਸà©à¨¯ ਦà©à¨°à¨µà©à¨¯à¨¾à¨£à¨¿ à¨à©à¨°à©Ê¼à¨¹à©à¨²à¨¾à¨¤à¨¿| 23 à¨à¨¤à¨ à¨à¨¾à¨°à¨£à¨¾à¨¦à© ਯ੠ਮਮ ਸਪà¨à©à¨¶à¨¼à© ਨ ਸ ਵਿਪà¨à©à¨¶à¨¼à¨, ਯ੠ਮਯਾ ਸਹ ਨ ਸੰà¨à©à¨°à©Ê¼à¨¹à©à¨²à¨¾à¨¤à¨¿ ਸ ਵਿà¨à¨¿à¨°à¨¤à¨¿| 24 à¨à¨ªà¨°à¨à©à¨ à¨à¨®à©à¨§à©à¨¯à¨­à©à¨¤à© ਮਾਨà©à¨¶à¨¼à¨¸à©à¨¯à¨¾à¨¨à©à¨¤à¨°à©à¨¨à¨¿à¨°à©à¨à¨¤à©à¨¯ ਸ਼à©à¨¶à¨¼à©à¨à¨¸à©à¨¥à¨¾à¨¨à© ਭà©à¨°à¨¾à¨¨à©à¨¤à©à¨µà¨¾ ਵਿਸ਼à©à¨°à¨¾à¨®à©° ਮà©à¨°à©Ê¼à¨à¨¯à¨¤à© à¨à¨¿à¨¨à©à¨¤à© ਨ ਪà©à¨°à¨¾à¨ªà©à¨¯ ਵਦਤਿ ਮਮ ਯਸà©à¨®à¨¾à¨¦à© à¨à©à¨°à©Ê¼à¨¹à¨¾à¨¦à© à¨à¨à¨¤à©à¨¹à©° ਪà©à¨¨à¨¸à©à¨¤à¨¦à© à¨à©à¨°à©Ê¼à¨¹à©° ਪਰਾਵà©à¨°à©Ê¼à¨¤à©à¨¯ ਯਾਮਿ| 25 ਤਤ੠à¨à¨¤à©à¨µà¨¾ ਤਦ੠à¨à©à¨°à©Ê¼à¨¹à©° ਮਾਰà©à¨à¨¿à¨¤à©° ਸ਼à©à¨­à¨¿à¨¤à¨à©à¨ ਦà©à¨°à©Ê¼à¨¶à¨¼à©à¨à©à¨µà¨¾ 26 ਤਤà©à¨à©à¨¶à¨¼à¨£à¨®à© à¨à¨ªà¨à¨¤à©à¨¯ ਸà©à¨µà¨¸à©à¨®à¨¾à¨¦à¨ªà¨¿ ਦà©à¨°à©à©°à¨®à¨¤à©à¨¨à© à¨à¨ªà¨°à¨¾à¨¨à© ਸਪà©à¨¤à¨­à©à¨¤à¨¾à¨¨à© ਸਹਾਨਯਤਿ ਤ੠ਠਤਦà©à¨à©à¨°à©Ê¼à¨¹à©° ਪਵਿਸ਼à©à¨¯ ਨਿਵਸਨà©à¨¤à¨¿| ਤਸà©à¨®à¨¾à¨¤à© ਤਸà©à¨¯ ਮਨà©à¨¶à¨¼à©à¨¯à¨¸à©à¨¯ ਪà©à¨°à¨¥à¨®à¨¦à¨¶à¨¾à¨¤à¨ ਸ਼à©à¨¶à¨¼à¨¦à¨¶à¨¾ ਦà©à¨à¨à¨¤à¨°à¨¾ ਭਵਤਿ| 27 à¨à¨¸à©à¨¯à¨¾à¨ à¨à¨¥à¨¾à¨¯à¨¾à¨ à¨à¨¥à¨¨à¨à¨¾à¨²à© à¨à¨¨à¨¤à¨¾à¨®à¨§à©à¨¯à¨¸à©à¨¥à¨¾ à¨à¨¾à¨à¨¿à©°à¨¨à¨¾à¨°à© ਤਮà©à©±à¨à©à¨à¨¸à©à¨µà¨°à©° ਪà©à¨°à©à¨µà¨¾à¨, ਯਾ ਯà©à¨¶à¨¼à¨¿à¨¤à© ਤà©à¨µà¨¾à¨ à¨à¨°à©à©±à¨­à©(à¨)ਧਾਰਯਤ੠ਸà©à¨¤à¨¨à©à¨¯à¨®à¨ªà¨¾à¨¯à¨¯à©±à¨ ਸà©à¨µ ਧਨà©à¨¯à¨¾| 28 à¨à¨¿à¨¨à©à¨¤à© ਸà©à¨à¨¥à¨¯à¨¤à© ਯ੠ਪਰਮà©à¨¶à©à¨µà¨°à¨¸à©à¨¯ à¨à¨¥à¨¾à¨ ਸ਼à©à¨°à©à¨¤à©à¨µà¨¾ ਤਦਨà©à¨°à©à¨ªà¨®à© à¨à¨à¨°à¨¨à©à¨¤à¨¿ ਤà¨à¨µ ਧਨà©à¨¯à¨¾à¨| 29 ਤਤਠਪਰੰ ਤਸà©à¨¯à¨¾à¨¨à©à¨¤à¨¿à¨à© ਬਹà©à¨²à©à¨à¨¾à¨¨à¨¾à¨ ਸਮਾà¨à¨®à© à¨à¨¾à¨¤à© ਸ ਵà¨à©à¨¤à©à¨®à¨¾à¨°à©à¨­à©, à¨à¨§à©à¨¨à¨¿à¨à¨¾ ਦà©à¨¶à¨¼à©à¨à¨²à©à¨à¨¾à¨¶à©à¨à¨¿à¨¹à©à¨¨à©° ਦà©à¨°à¨¶à¨¼à©à¨à©à¨®à¨¿à©±à¨à¨¨à©à¨¤à¨¿ à¨à¨¿à¨¨à©à¨¤à© ਯà©à¨¨à¨¸à©à¨­à¨µà¨¿à¨¶à¨¼à©à¨¯à¨¦à©à¨µà¨¾à¨¦à¨¿à¨¨à¨¶à©à¨à¨¿à¨¹à©à¨¨à©° ਵਿਨਾਨà©à¨¯à¨¤à© à¨à¨¿à¨à©à¨à¨¿à©±à¨à¨¿à¨¹à©à¨¨à©° ਤਾਨ੠ਨ ਦਰà©à¨¶à¨¯à¨¿à¨¶à¨¼à©à¨¯à¨¤à©| 30 ਯà©à¨¨à¨¸à© ਤ੠ਯਥਾ ਨà©à¨¨à¨¿à¨µà©à¨¯à¨²à©à¨à¨¾à¨¨à¨¾à¨ ਸਮà©à¨ªà© à¨à¨¿à¨¹à©à¨¨à¨°à©à¨ªà©à¨­à¨µà¨¤à© ਤਥਾ ਵਿਦà©à¨¯à¨®à¨¾à¨¨à¨²à©à¨à¨¾à¨¨à¨¾à¨®à© à¨à¨¶à¨¼à¨¾à¨ ਸਮà©à¨ªà© ਮਨà©à¨¶à¨¼à©à¨¯à¨ªà©à¨¤à©à¨°à©à¨ªà¨¿ à¨à¨¿à¨¹à©à¨¨à¨°à©à¨ªà© ਭਵਿਸ਼਼à©à¨¯à¨¤à¨¿| 31 ਵਿà¨à¨¾à¨°à¨¸à¨®à¨¯à© à¨à¨¦à¨¾à¨¨à©à¨¨à©à¨¤à¨¨à¨²à©à¨à¨¾à¨¨à¨¾à¨ ਪà©à¨°à¨¾à¨¤à¨¿à¨à©à¨²à©à¨¯à©à¨¨ ਦà¨à©à¨¶à¨¼à¨¿à¨£à¨¦à©à¨¶à©à¨¯à¨¾ ਰਾà¨à©à¨à© ਪà©à¨°à©à©±à¨¥à¨¾à¨¯ ਤਾਨ੠ਦà©à¨¶à¨¼à¨¿à¨£à¨ à¨à¨°à¨¿à¨¶à¨¼à©à¨¯à¨¤à¨¿, ਯਤਠਸਾ ਰਾà¨à©à¨à© ਸà©à¨²à©à¨®à¨¾à¨¨ à¨à¨ªà¨¦à©à¨¶à¨à¨¥à¨¾à¨ ਸ਼à©à¨°à©à¨¤à©à©° ਪà©à¨°à©Ê¼à¨¥à¨¿à¨µà©à¨¯à¨¾à¨ ਸà©à¨®à¨¾à¨¤ à¨à¨à©±à¨à¨¤à© à¨à¨¿à¨¨à©à¨¤à© ਪਸ਼à©à¨¯à¨¤ ਸà©à¨²à©à¨®à¨¾à¨¨à©à¨ªà¨¿ à¨à©à¨°à©à¨¤à¨° à¨à¨à© à¨à¨¨à©(à¨)ਸà©à¨®à¨¿à¨¨à© ਸà©à¨¥à¨¾à¨¨à© ਵਿਦà©à¨¯à¨¤à©| 32 à¨à¨ªà¨°à¨à©à¨ ਵਿà¨à¨¾à¨°à¨¸à¨®à¨¯à© ਨà©à¨¨à¨¿à¨µà©à¨¯à¨²à©à¨à¨¾ à¨à¨ªà¨¿ ਵਰà©à©±à¨¤à¨®à¨¾à¨¨à¨à¨¾à¨²à¨¿à¨à¨¾à¨¨à¨¾à¨ ਲà©à¨à¨¾à¨¨à¨¾à¨ ਵà©à¨ªà¨°à©à¨¤à©à¨¯à©à¨¨ ਪà©à¨°à©à©±à¨¥à¨¾à¨¯ ਤਾਨ੠ਦà©à¨¶à¨¼à¨¿à¨£à¨ à¨à¨°à¨¿à¨¶à¨¼à©à¨¯à¨¨à©à¨¤à¨¿, ਯਤ੠ਹà©à¨¤à©à¨¸à©à¨¤à© ਯà©à¨¨à¨¸à© ਵਾà¨à©à¨¯à¨¾à¨¤à© à¨à¨¿à©±à¨¤à¨¾à¨¨à¨¿ ਪਰਿਵਰà©à©±à¨¤à¨¯à¨¾à¨®à¨¾à¨¸à©à¨ à¨à¨¿à¨¨à©à¨¤à© ਪਸ਼à©à¨¯à¨¤ ਯà©à¨¨à¨¸à©à¨¤à¨¿à¨à©à¨°à©à¨¤à¨° à¨à¨à© à¨à¨¨à©(à¨)ਸà©à¨®à¨¿à¨¨à© ਸà©à¨¥à¨¾à¨¨à© ਵਿਦà©à¨¯à¨¤à©| 33 ਪà©à¨°à¨¦à©à¨ªà©° ਪà©à¨°à¨à©à¨µà¨¾à¨²à©à¨¯ ਦà©à¨°à©à¨£à¨¸à©à¨¯à¨¾à¨§à¨ à¨à©à¨¤à©à¨°à¨¾à¨ªà¨¿ à¨à©à¨ªà©à¨¤à¨¸à©à¨¥à¨¾à¨¨à© ਵਾ à¨à©à¨ªà¨¿ ਨ ਸà©à¨¥à¨¾à¨ªà¨¯à¨¤à¨¿ à¨à¨¿à¨¨à©à¨¤à© à¨à©à¨°à©Ê¼à¨¹à¨ªà©à¨°à¨µà©à¨¶à¨¿à¨­à©à¨¯à© ਦà©à¨ªà©à¨¤à¨¿à©° ਦਾਤੰ ਦà©à¨ªà¨¾à¨§à¨¾à¨°à©à¨ªà¨°à©à©±à¨¯à©à¨µ ਸà©à¨¥à¨¾à¨ªà¨¯à¨¤à¨¿| 34 ਦà©à¨¹à¨¸à©à¨¯ ਪà©à¨°à¨¦à©à¨ªà¨¶à©à¨à¨à©à¨¶à¨¼à©à¨¸à©à¨¤à¨¸à©à¨®à¨¾à¨¦à©à¨µ à¨à¨à©à¨¶à¨¼à© ਰà©à¨¯à¨¦à¨¿ ਪà©à¨°à¨¸à©°à¨¨à©° ਭਵਤਿ ਤਰà©à¨¹à¨¿ ਤਵ ਸਰà©à©±à¨µà¨¶à¨°à©à¨°à©° ਦà©à¨ªà©à¨¤à¨¿à¨®à¨¦à© ਭਵਿਸ਼਼à©à¨¯à¨¤à¨¿ à¨à¨¿à¨¨à©à¨¤à© à¨à¨à©à¨¶à¨¼à© ਰà©à¨¯à¨¦à¨¿ ਮਲà©à¨®à¨¸à©° ਤਿਸ਼਼à©à¨ à¨¤à¨¿ ਤਰà©à¨¹à¨¿ ਸਰà©à©±à¨µà¨¶à¨°à©à¨°à©° ਸਾਨà©à¨§à¨à¨¾à¨°à©° ਸà©à¨¥à¨¾à¨¸à©à¨¯à¨¤à¨¿| 35 à¨à¨¸à©à¨®à¨¾à¨¤à© à¨à¨¾à¨°à¨£à¨¾à¨¤à© ਤਵਾਨà©à¨¤à¨à¨¸à©à¨¥à©° à¨à©à¨¯à©à¨¤à¨¿ ਰà©à¨¯à¨¥à¨¾à¨¨à©à¨§à¨à¨¾à¨°à¨®à¨¯à©° ਨ ਭਵਤਿ ਤਦਰà©à¨¥à© ਸਾਵਧਾਨ੠ਭਵ| 36 ਯਤਠਸ਼ਰà©à¨°à¨¸à©à¨¯ à¨à©à¨¤à©à¨°à¨¾à¨ªà©à¨¯à©°à¨¶à© ਸਾਨà©à¨§à¨à¨¾à¨°à© ਨ à¨à¨¾à¨¤à© ਸਰà©à©±à¨µà©° ਯਦਿ ਦà©à¨ªà©à¨¤à¨¿à¨®à¨¤à© ਤਿਸ਼਼à©à¨ à¨¤à¨¿ ਤਰà©à¨¹à¨¿ ਤà©à¨­à©à¨¯à©° ਦà©à¨ªà©à¨¤à¨¿à¨¦à¨¾à¨¯à¨¿à¨ªà©à¨°à©à©±à¨à©à¨µà¨²à¨¨à© ਪà©à¨°à¨¦à©à¨ª à¨à¨µ ਤਵ ਸਵਰà©à¨µà¨¶à¨°à©à¨°à©° ਦà©à¨ªà©à¨¤à¨¿à¨®à¨¦à© ਭਵਿਸ਼਼à©à¨¯à¨¤à¨¿| 37 à¨à¨¤à¨¤à©à¨à¨¥à¨¾à¨¯à¨¾à¨ à¨à¨¥à¨¨à¨à¨¾à¨²à© ਫਿਰà©à¨¶à©à¨¯à©à¨à© ਭà©à¨à¨¨à¨¾à¨¯ ਤੰ ਨਿਮਨà©à¨¤à©à¨°à¨¯à¨¾à¨®à¨¾à¨¸, ਤਤਠਸ à¨à¨¤à©à¨µà¨¾ ਭà©à¨à©à¨¤à©à¨®à© à¨à¨ªà¨µà¨¿à¨µà©à¨¶| 38 à¨à¨¿à¨¨à©à¨¤à© ਭà©à¨à¨¨à¨¾à¨¤à© ਪà©à¨°à©à©±à¨µà©° ਨਾਮਾà¨à©à¨à©à¨¶à¨¼à©à¨¤à© à¨à¨¤à¨¦à© ਦà©à¨°à©Ê¼à¨¶à¨¼à©à¨à©à¨µà¨¾ ਸ ਫਿਰà©à¨¶à©à¨¯à¨¾à¨¶à©à¨à¨°à©à©±à¨¯à©° ਮà©à¨¨à©| 39 ਤਦਾ ਪà©à¨°à¨­à©à¨¸à©à¨¤à©° ਪà©à¨°à©à¨µà¨¾à¨ ਯà©à¨¯à©° ਫਿਰà©à¨¶à¨¿à¨²à©à¨à¨¾à¨ ਪਾਨਪਾਤà©à¨°à¨¾à¨£à¨¾à¨ ਭà©à¨à¨¨à¨ªà¨¾à¨¤à©à¨°à¨¾à¨£à¨¾à¨à©à¨ ਬਹਿਠਪਰਿਸ਼਼à©à¨à©à¨°à©à¨¥ à¨à¨¿à¨¨à©à¨¤à© ਯà©à¨¶à¨¼à©à¨®à¨¾à¨à¨®à¨¨à©à¨¤ ਰà©à¨¦à©à¨°à¨¾à¨¤à©à¨®à©à¨¯à© ਰà©à¨¦à©à¨¶à¨¼à©à¨à©à¨°à¨¿à¨¯à¨¾à¨­à¨¿à¨¶à©à¨ ਪਰਿਪà©à¨°à©à¨£à©° ਤਿਸ਼਼à©à¨ à¨¤à¨¿| 40 ਹ੠ਸਰà©à©±à¨µà© ਨਿਰà©à¨¬à©à¨§à¨¾ ਯ੠ਬਹਿਠਸਸਰà©à¨ ਸ à¨à¨µ à¨à¨¿à¨®à¨¨à©à¨¤ ਰà©à¨¨ ਸਸਰà©à¨? 41 ਤਤ à¨à¨µ ਯà©à¨¶à¨¼à©à¨®à¨¾à¨­à¨¿à¨°à¨¨à©à¨¤à¨à¨à¨°à¨£à©° (à¨à¨¶à©à¨µà¨°à¨¾à¨¯) ਨਿਵà©à¨¦à©à¨¯à¨¤à¨¾à¨ ਤਸà©à¨®à¨¿à¨¨à© à¨à©à¨°à©Ê¼à¨¤à© ਯà©à¨¶à¨¼à©à¨®à¨¾à¨à©° ਸਰà©à©±à¨µà¨¾à¨£à¨¿ ਸ਼à©à¨à¨¿à¨¤à¨¾à¨ ਯਾਸà©à¨¯à¨¨à©à¨¤à¨¿| 42 à¨à¨¿à¨¨à©à¨¤à© ਹਨà©à¨¤ ਫਿਰà©à¨¶à¨¿à¨à¨£à¨¾ ਯà©à¨¯à©° ਨà©à¨¯à¨¾à¨¯à¨®à© à¨à¨¶à©à¨µà¨°à© ਪà©à¨°à©à¨® ਠਪਰਿਤà©à¨¯à¨à©à¨¯ ਪà©à¨¦à¨¿à¨¨à¨¾à¨¯à¨¾ à¨à¨°à©à¨¦à¨¾à¨¦à©à¨¨à¨¾à¨ ਸਰà©à©±à¨µà©à¨¶à¨¼à¨¾à¨ ਸ਼ਾà¨à¨¾à¨¨à¨¾à¨à©à¨ ਦਸ਼ਮਾà¨à¨¶à¨¾à¨¨à© ਦੱਥ à¨à¨¿à¨¨à©à¨¤à© ਪà©à¨°à¨¥à¨®à©° ਪਾਲਯਿਤà©à¨µà¨¾ ਸ਼à©à¨¶à¨¼à¨¸à©à¨¯à¨¾à¨²à¨à©à¨à¨¨à©° ਯà©à¨¶à¨¼à©à¨®à¨¾à¨à¨®à© à¨à¨à¨¿à¨¤à¨®à¨¾à¨¸à©à¨¤à©| 43 ਹਾ ਹਾ ਫਿਰà©à¨¶à¨¿à¨¨à© ਯà©à¨¯à©° ਭà¨à¨¨à¨à©à¨¹à© ਪà©à¨°à©à©±à¨à¨¾à¨¸à¨¨à© à¨à¨ªà¨£à©à¨¶à¨¼à© ਠਨਮਸà©à¨à¨¾à¨°à©à¨¶à¨¼à© ਪà©à¨°à©à¨¯à¨§à©à¨µà©| 44 ਵਤ à¨à¨ªà¨à¨¿à¨¨à©(à¨)ਧà©à¨¯à¨¾à¨ªà¨à¨¾à¨ ਫਿਰà©à¨¶à¨¿à¨¨à¨¶à©à¨ ਲà©à¨à¨¾à¨¯à¨¤à© ਸ਼à©à¨®à¨¶à¨¾à¨¨à¨®à© à¨à¨¨à©à¨ªà¨²à¨­à©à¨¯ ਤਦà©à¨ªà¨°à¨¿ à¨à©±à¨à¨¨à©à¨¤à¨¿ ਯà©à¨¯à¨®à© ਤਾਦà©à¨°à©Ê¼à¨à¨ªà©à¨°à¨à¨¾à¨¶à¨¿à¨¤à¨¶à©à¨®à¨¶à¨¾à¨¨à¨µà¨¾à¨¦à© ਭਵਥ| 45 ਤਦਾਨà©à¨ ਵà©à¨¯à¨µà¨¸à©à¨¥à¨¾à¨ªà¨à¨¾à¨¨à¨¾à¨®à© à¨à¨à¨¾ ਯà©à¨¶à©à¨®à¨µà¨¦à¨¤à©, ਹ੠à¨à¨ªà¨¦à©à¨¶à¨ ਵਾà¨à©à¨¯à©à¨¨à©à¨¦à©à¨°à©Ê¼à¨¶à©à¨¨à¨¾à¨¸à©à¨®à¨¾à¨¸à©à¨µà¨ªà¨¿ ਦà©à¨¶à¨¼à¨®à© à¨à¨°à©à¨ªà¨¯à¨¸à¨¿| 46 ਤਤਠਸ à¨à¨µà¨¾à¨, ਹਾ ਹਾ ਵà©à¨¯à¨µà¨¸à©à¨¥à¨¾à¨ªà¨à¨¾ ਯà©à¨¯à¨®à© ਮਾਨà©à¨¶à¨¼à¨¾à¨£à¨¾à¨®à© à¨à¨ªà¨°à¨¿ ਦà©à¨à¨¸à¨¹à©à¨¯à¨¾à¨¨à© ਭਾਰਾਨ੠ਨà©à¨¯à¨¸à©à¨¯à¨¥ à¨à¨¿à¨¨à©à¨¤à© ਸà©à¨µà¨¯à¨®à© à¨à¨à¨¾à¨à©à¨à©à¥à¨²à©à¨¯à¨¾à¨ªà¨¿ ਤਾਨ੠ਭਾਰਾਨ੠ਨ ਸà©à¨ªà©à¨°à©Ê¼à¨¶à¨¥| 47 ਹਨà©à¨¤ ਯà©à¨¶à¨¼à©à¨®à¨¾à¨à©° ਪà©à¨°à©à©±à¨µà¨ªà©à¨°à©à¨¶à¨¼à¨¾ ਯਾਨ੠ਭਵਿਸ਼਼à©à¨¯à¨¦à©à¨µà¨¾à¨¦à¨¿à¨¨à©(à¨)ਵਧਿਸ਼਼à©à¨¸à©à¨¤à©à¨¶à¨¼à¨¾à¨ ਸ਼à©à¨®à¨¶à¨¾à¨¨à¨¾à¨¨à¨¿ ਯà©à¨¯à©° ਨਿਰà©à©°à¨®à¨¾à¨¥| 48 ਤà©à¨¨à©à¨µ ਯà©à¨¯à©° ਸà©à¨µà¨ªà©à¨°à©à©±à¨µà¨ªà©à¨°à©à¨¶à¨¼à¨¾à¨£à¨¾à¨ à¨à¨°à©à©°à¨®à¨¾à¨£à¨¿ ਸੰਮਨà©à¨¯à¨§à©à¨µà© ਤਦà©à¨µ ਸਪà©à¨°à¨®à¨¾à¨£à©° à¨à©à¨°à©à¨¥ à¨, ਯਤਸà©à¨¤à© ਤਾਨਵਧਿਸ਼਼à©à¨ ਯà©à¨¯à©° ਤà©à¨¶à¨¼à¨¾à¨ ਸ਼à©à¨®à¨¶à¨¾à¨¨à¨¾à¨¨à¨¿ ਨਿਰà©à©°à¨®à¨¾à¨¥| 49 à¨à¨¤à¨à¨µ à¨à¨¶à©à¨µà¨°à¨¸à©à¨¯ ਸ਼ਾਸà©à¨¤à©à¨°à© ਪà©à¨°à©à¨à©à¨¤à¨®à¨¸à©à¨¤à¨¿ ਤà©à¨¶à¨¼à¨¾à¨®à¨¨à©à¨¤à¨¿à¨à© ਭਵਿਸ਼਼à©à¨¯à¨¦à©à¨µà¨¾à¨¦à¨¿à¨¨à¨ ਪà©à¨°à©à¨°à¨¿à¨¤à¨¾à¨à¨¶à©à¨ ਪà©à¨°à©à¨¶à¨¼à¨¯à¨¿à¨¶à¨¼à©à¨¯à¨¾à¨®à¨¿ ਤਤਸà©à¨¤à© ਤà©à¨¶à¨¼à¨¾à¨ à¨à¨¾à¨à¨¶à©à¨à¨¨ ਹਨਿਸ਼਼à©à¨¯à¨¨à©à¨¤à¨¿ à¨à¨¾à¨à¨¶à©à¨à¨¨ ਤਾਡਸ਼à©à¨¶à¨¼à©à¨¯à¨¿à¨¨à©à¨¤à¨¿| 50 à¨à¨¤à¨¸à©à¨®à¨¾à¨¤à© à¨à¨¾à¨°à¨£à¨¾à¨¤à© ਹਾਬਿਲਠਸ਼à©à¨£à¨¿à¨¤à¨ªà¨¾à¨¤à¨®à¨¾à¨°à¨­à©à¨¯ ਮਨà©à¨¦à¨¿à¨°à¨¯à¨à©à¨à¨µà©à¨¦à©à¨¯à© ਰà©à¨®à¨§à©à¨¯à© ਹਤਸà©à¨¯ ਸਿà¨à¨°à¨¿à¨¯à¨¸à©à¨¯ ਰà¨à©à¨¤à¨ªà¨¾à¨¤à¨ªà¨°à©à©±à¨¯à¨¨à©à¨¤à©° 51 à¨à¨à¨¤à¨ ਸà©à¨°à©Ê¼à¨¶à¨¼à©à¨à¨¿à¨®à¨¾à¨°à¨­à©à¨¯ ਪà©à¨°à©Ê¼à¨¥à¨¿à¨µà©à¨¯à¨¾à¨ ਭਵਿਸ਼਼à©à¨¯à¨¦à©à¨µà¨¾à¨¦à¨¿à¨¨à¨¾à¨ ਯਤਿਰà¨à©à¨¤à¨ªà¨¾à¨¤à¨¾ à¨à¨¾à¨¤à¨¾à¨¸à©à¨¤à¨¤à©à¨¨à¨¾à¨®à© à¨à¨ªà¨°à¨¾à¨§à¨¦à¨£à©à¨¡à¨¾ à¨à¨¶à¨¼à¨¾à¨ ਵਰà©à©±à¨¤à¨®à¨¾à¨¨à¨²à©à¨à¨¾à¨¨à¨¾à¨ ਭਵਿਸ਼਼à©à¨¯à¨¨à©à¨¤à¨¿, ਯà©à¨¶à¨¼à©à¨®à¨¾à¨¨à¨¹à©° ਨਿਸ਼à©à¨à¨¿à¨¤à©° ਵਦਾਮਿ ਸਰà©à©±à¨µà© ਦਣà©à¨¡à¨¾ ਵੰਸ਼ਸà©à¨¯à¨¾à¨¸à©à¨¯ ਭਵਿਸ਼਼à©à¨¯à¨¨à©à¨¤à¨¿| 52 ਹਾ ਹਾ ਵà©à¨¯à¨µà¨¸à©à¨¥à¨ªà¨à¨¾ ਯà©à¨¯à©° à¨à©à¨à¨¾à¨¨à¨¸à©à¨¯ à¨à©à¨à©à¨à¨¿à¨à¨¾à¨ ਹà©à¨°à©Ê¼à¨¤à©à¨µà¨¾ ਸà©à¨µà¨¯à©° ਨ ਪà©à¨°à¨µà¨¿à¨¶à¨¼à©à¨à¨¾ ਯ੠ਪà©à¨°à¨µà©à¨¶à¨¼à©à¨à©à¨à©à¨ ਪà©à¨°à¨¯à¨¾à¨¸à¨¿à¨¨à¨¸à©à¨¤à¨¾à¨¨à¨ªà¨¿ ਪà©à¨°à¨µà©à¨¶à¨¼à©à¨à©à©° ਵਾਰਿਤਵਨà©à¨¤à¨| 53 à¨à©±à¨¥à©° à¨à¨¥à¨¾à¨à¨¥à¨¨à¨¾à¨¦à© à¨à¨§à©à¨¯à¨¾à¨ªà¨à¨¾à¨ ਫਿਰà©à¨¶à¨¿à¨¨à¨¶à©à¨ ਸਤਰà©à¨à¨¾à¨ 54 ਸਨà©à¨¤à¨¸à©à¨¤à¨®à¨ªà¨µà¨¦à¨¿à¨¤à©à©° ਤਸà©à¨¯ à¨à¨¥à¨¾à¨¯à¨¾ ਦà©à¨¶à¨¼à©° ਧਰà©à©±à¨¤à¨®à¨¿à©±à¨à¨¨à©à¨¤à© ਨਾਨਾà¨à©à¨¯à¨¾à¨¨à¨à¨¥à¨¨à¨¾à¨¯ ਤੰ ਪà©à¨°à¨µà¨°à©à©±à¨¤à¨¯à¨¿à¨¤à©à©° à¨à©à¨ªà¨¯à¨¿à¨¤à©à¨à©à¨ ਪà©à¨°à¨¾à¨°à©à¨­à¨¿à¨°à©|