Mark 3
PUN1 à¨à¨¨à¨¨à©à¨¤à¨°à©° ਯà©à¨¶à©à¨ ਪà©à¨¨ ਰà©à¨à¨à¨¨à¨à©à¨°à©Ê¼à¨¹à©° ਪà©à¨°à¨µà¨¿à¨¶à¨¼à©à¨à¨¸à©à¨¤à¨¸à©à¨®à¨¿à¨¨à© ਸà©à¨¥à¨¾à¨¨à© ਸ਼à©à¨¶à¨¼à©à¨à¨¹à¨¸à©à¨¤ à¨à¨à© ਮਾਨਵ à¨à¨¸à©à¨¤à©| 2 ਸ ਵਿਸ਼à©à¨°à¨¾à¨®à¨µà¨¾à¨°à© ਤਮਰà©à¨à¨¿à¨£à©° à¨à¨°à¨¿à¨¶à¨¼à©à¨¯à¨¤à¨¿ ਨਵà©à¨¤à©à¨¯à¨¤à©à¨° ਬਹਵਸà©à¨¤à¨®à© à¨à¨ªà¨µà¨¦à¨¿à¨¤à©à©° à¨à¨¿à¨¦à©à¨°à¨®à¨ªà©à¨à©à¨¶à¨¼à¨¿à¨¤à¨µà¨¨à©à¨¤à¨| 3 ਤਦਾ ਸ ਤੰ ਸ਼à©à¨¶à¨¼à©à¨à¨¹à¨¸à©à¨¤à©° ਮਨà©à¨¶à¨¼à©à¨¯à©° à¨à¨à¨¾à¨¦ ਮਧà©à¨¯à¨¸à©à¨¥à¨¾à¨¨à© ਤà©à¨µà¨®à©à©±à¨¤à¨¿à¨¶à¨¼à©à¨ | 4 ਤਤਠਪਰੰ ਸ ਤਾਨ੠ਪਪà©à¨°à©±à¨ ਵਿਸ਼à©à¨°à¨¾à¨®à¨µà¨¾à¨°à© ਹਿਤਮਹਿਤੰ ਤਥਾ ਹਿ ਪà©à¨°à¨¾à¨£à¨°à¨à©à¨¶à¨¼à¨¾ ਵਾ ਪà©à¨°à¨¾à¨£à¨¨à¨¾à¨¶ à¨à¨¶à¨¼à¨¾à¨ ਮਧà©à¨¯à© à¨à¨¿à©° à¨à¨°à¨£à©à¨¯à©° ? à¨à¨¿à¨¨à©à¨¤à© ਤ੠ਨਿà¨à¨¶à¨¬à©à¨¦à¨¾à¨¸à©à¨¤à¨¸à©à¨¥à©à¨| 5 ਤਦਾ ਸ ਤà©à¨¶à¨¼à¨¾à¨®à¨¨à©à¨¤à¨à¨à¨°à¨£à¨¾à¨¨à¨¾à¨ à¨à¨¾à¨ ਿਨà©à¨¯à¨¾à©±à¨§à©à¨¤à© ਰà©à¨¦à©à¨à¨à¨¿à¨¤à¨ à¨à©à¨°à©à¨§à¨¾à¨¤à© à¨à¨°à©à¨¤à©à¤¿à¨¦à¨¶à© ਦà©à¨°à©Ê¼à¨¶à¨¼à©à¨à¨µà¨¾à¨¨à© ਤੰ ਮਾਨà©à¨¶à¨¼à©° à¨à¨¦à¨¿à¨¤à¨µà¨¾à¨¨à© ਤੰ ਹਸà©à¨¤à©° ਵਿਸà©à¨¤à¨¾à¨°à¨¯, ਤਤਸà©à¨¤à©à¨¨ ਹਸà©à¨¤à© ਵਿਸà©à¨¤à©à¨°à©Ê¼à¨¤à© ਤੱਧਸà©à¨¤à©(à¨)ਨà©à¨¯à¨¹à¨¸à©à¨¤à¨µà¨¦à© à¨à¨°à©à¨à© à¨à¨¾à¨¤à¨| 6 à¨à¨¥ ਫਿਰà©à¨¶à¨¿à¨¨à¨ ਪà©à¨°à¨¸à©à¨¥à¨¾à¨¯ ਤੰ ਨਾਸ਼ਯਿਤà©à©° ਹà©à¨°à©à¨¦à©à¨¯à©à¨ ਸਹ ਮਨà©à¨¤à©à¨°à¨¯à¨¿à¨¤à©à¨®à¨¾à¨°à©à¨à¨¿à¨°à©| 7 à¨à¨¤à¨à¨µ ਯà©à¨¶à©à¨¸à©à¨¤à¨¤à©à¨¸à©à¨¥à¨¾à¨¨à©° ਪਰਿਤà©à¨¯à¨à©à¨¯ ਸ਼ਿਸ਼਼à©à¨¯à©à¨ ਸਹ ਪà©à¨¨à¨ ਸਾà¨à¨°à¨¸à¨®à©à¨ªà©° à¨à¨¤à¨; 8 ਤਤ੠à¨à¨¾à¨²à©à¨²à©à¨¯à¨¿à¨¹à©à¨¦à¨¾-ਯਿਰà©à¨¶à¨¾à¨²à¨®à©-à¨à¨¦à©à¨®à©-ਯਰà©à¨¦à©°à¨¨à¨¦à©à¨ªà¨¾à¨°à¨¸à©à¨¥à¨¾à¨¨à©à¨à©à¨¯à© ਲà©à¨à¨¸à¨®à©à¨¹à¨¸à©à¨¤à¨¸à©à¨¯ ਪਸ਼à©à¨à¨¾à¨¦à© à¨à¨¤à¨; ਤਦਨà©à¨¯à¨ ਸà©à¨°à¨¸à©à¨¦à¨¨à©à¨ ਸਮà©à¨ªà¨µà¨¾à¨¸à¨¿à¨²à©à¨à¨¸à¨®à©à¨¹à¨¶à©à¨ ਤਸà©à¨¯ ਮਹਾà¨à¨°à©à©°à¨®à¨£à¨¾à¨ ਵਾਰà©à©±à¨¤à©° ਸ਼à©à¨°à©à¨¤à©à¨µà¨¾ ਤਸà©à¨¯ ਸੰਨਿਧਿਮਾà¨à¨¤à¨| 9 ਤਦਾ ਲà©à¨à¨¸à¨®à©à¨¹à¨¶à©à¨à©à¨¤à© ਤਸà©à¨¯à©à¨ªà¨°à¨¿ ਪਤਤਿ à¨à¨¤à©à¨¯à¨¾à¨¶à¨à©à¨à©à¨¯ ਸ ਨਾਵਮà©à¨à¨¾à¨ ਨਿà¨à¨à© ਸà©à¨¥à¨¾à¨ªà¨¯à¨¿à¨¤à©à©° ਸ਼ਿਸ਼਼à©à¨¯à¨¾à¨¨à¨¾à¨¦à¨¿à¨¶à¨¼à©à¨à¨µà¨¾à¨¨à©| 10 ਯਤà©(à¨)ਨà©à¨à¨®à¨¨à©à¨¶à¨¼à©à¨¯à¨¾à¨£à¨¾à¨®à¨¾à¨°à©à¨à©à¨¯à¨à¨°à¨£à¨¾à¨¦à© ਵà©à¨¯à¨¾à¨§à¨¿à¨à©à¨°à¨¸à©à¨¤à¨¾à¨ ਸਰà©à©±à¨µà© ਤੰ ਸà©à¨ªà©à¨°à¨¶à¨¼à©à¨à©à©° ਪਰਸà©à¨ªà¨°à©° ਬਲà©à¨¨ ਯਤà©à¨¨à¨µà¨¨à©à¨¤à¨| 11 à¨à¨ªà¨°à¨à©à¨ à¨à¨ªà¨µà¨¿à¨¤à©à¨°à¨à©à¨¤à¨¾à¨¸à©à¨¤à©° ਦà©à¨°à©Ê¼à¨¶à¨¼à©à¨à©à¨µà¨¾ ਤੱà¨à¨°à¨£à¨¯à©à¨ ਪਤਿਤà©à¨µà¨¾ ਪà©à¨°à©à¨à©à¨ ਪà©à¨°à©à¨à©à¨, ਤà©à¨µà¨®à©à¨¶à©à¨µà¨°à¨¸à©à¨¯ ਪà©à¨¤à©à¨°à¨| 12 à¨à¨¿à¨¨à©à¨¤à© ਸ ਤਾਨ੠ਦà©à¨°à©Ê¼à¨¢à¨®à© à¨à¨à©à¨à¨¾à¨ªà©à¨¯ ਸà©à¨µà©° ਪਰਿà¨à¨¾à¨¯à¨¿à¨¤à©à©° ਨਿਸ਼਼ਿੱਧਵਾਨà©| 13 à¨à¨¨à¨¨à©à¨¤à¨°à©° ਸ ਪਰà©à©±à¨µà¨¤à¨®à¨¾à¨°à©à¨¹à©à¨¯ ਯੰ ਯੰ ਪà©à¨°à¨¤à¨¿à©±à¨à¨¾ ਤੰ ਤਮਾਹà©à¨¤à¨µà¨¾à¨¨à© ਤਤਸà©à¨¤à© ਤਤà©à¨¸à¨®à©à¨ªà¨®à¨¾à¨à¨¤à¨¾à¨| 14 ਤਦਾ ਸ ਦà©à¨µà¨¾à¨¦à¨¶à¨à¨¨à¨¾à¨¨à© ਸà©à¨µà©à¨¨ ਸਹ ਸà©à¨¥à¨¾à¨¤à©à©° ਸà©à¨¸à©°à¨µà¨¾à¨¦à¨ªà©à¨°à¨à¨¾à¨°à¨¾à¨¯ ਪà©à¨°à©à¨°à¨¿à¨¤à¨¾ à¨à¨µà¨¿à¨¤à©à©° 15 ਸਰà©à©±à¨µà¨ªà©à¨°à¨à¨¾à¨°à¨µà©à¨¯à¨¾à¨§à©à¨¨à¨¾à¨ ਸ਼ਮਨà¨à¨°à¨£à¨¾à¨¯ ਪà©à¨°à¨à¨¾à¨µà©° ਪà©à¨°à¨¾à¨ªà©à¨¤à©à©° à¨à©à¨¤à¨¾à¨¨à© ਤà©à¨¯à¨¾à¨à¨¯à¨¿à¨¤à©à¨à©à¨ ਨਿਯà©à¨à©à¨¤à¨µà¨¾à¨¨à©| 16 ਤà©à¨¶à¨¼à¨¾à¨ ਨਾਮਾਨà©à¨®à¨¾à¨¨à¨¿, ਸ਼ਿਮà©à¨¨à© ਸਿਵਦਿਪà©à¨¤à©à¨°à© 17 ਯਾà¨à©à¨¬à© ਤਸà©à¨¯ à¨à©à¨°à¨¾à¨¤à¨¾ ਯà©à¨¹à¨¨à© ਠà¨à¨¨à©à¨¦à©à¨°à¨¿à¨¯à¨ ਫਿਲਿਪ੠ਬਰà©à¨¥à¨²à¨®à¨¯à¨, 18 ਮਥ੠ਥà©à¨®à¨¾ ਠà¨à¨²à©à¨«à©à¨¯à¨ªà©à¨¤à©à¨°à© ਯਾà¨à©à¨¬à© ਥੱਦà©à¨¯à¨ à¨à¨¿à¨¨à¨¾à¨¨à©à¨¯à¨ ਸ਼ਿਮà©à¨¨à© ਯਸà©à¨¤à©° ਪਰਹਸà©à¨¤à©à¨¶à¨¼à©à¨µà¨°à©à¨ªà¨¯à¨¿à¨¶à¨¼à©à¨¯à¨¤à¨¿ ਸ à¨à¨¶à¨¼à©à¨à¨°à¨¿à¨¯à©à¨¤à©à¨¯à¨¯à¨¿à¨¹à©à¨¦à¨¾à¨¶à©à¨| 19 ਸ ਸ਼ਿਮà©à¨¨à© ਪਿਤਰ à¨à¨¤à©à¨¯à©à¨ªà¨¨à¨¾à¨® ਦਦ੠ਯਾà¨à©à¨¬à©à¨¯à©à¨¹à¨¨à©à¨à©à¨¯à¨¾à¨ ਠਬਿਨà©à¨°à¨¿à¨à¨¿à¨¶à© à¨à¨°à©à¨¥à¨¤à© ਮà©à¨à¨¨à¨¾à¨¦à¨ªà©à¨¤à©à¨°à¨¾à¨µà¨¿à¨¤à©à¨¯à©à¨ªà¨¨à¨¾à¨® ਦਦà©| 20 à¨à¨¨à¨¨à©à¨¤à¨°à©° ਤ੠ਨਿਵà©à¨¶à¨¨à©° à¨à¨¤à¨¾à¨, à¨à¨¿à¨¨à©à¨¤à© ਤਤà©à¨°à¨¾à¨ªà¨¿ ਪà©à¨¨à¨°à©à¨®à¨¹à¨¾à¨¨à© à¨à¨¨à¨¸à¨®à¨¾à¨à¨®à© (à¨)à¨à¨µà¨¤à© ਤਸà©à¨®à¨¾à©±à¨¤à© à¨à©à¨à©à¨¤à©à¨®à¨ªà©à¨¯à¨µà¨à¨¾à¨¶à©° ਨ ਪà©à¨°à¨¾à¨ªà©à¨¤à¨¾à¨| 21 ਤਤਸà©à¨¤à¨¸à©à¨¯ ਸà©à¨¹à©à¨°à©Ê¼à©±à¨²à©à¨à¨¾ à¨à¨®à¨¾à¨ ਵਾਰà©à©±à¨¤à¨¾à¨ ਪà©à¨°à¨¾à¨ªà©à¨¯ ਸ ਹਤà¨à©à¨à¨¾à¨¨à©à¨à©à¨¦à© à¨à¨¤à¨¿ à¨à¨¥à¨¾à¨ à¨à¨¥à¨¯à¨¿à¨¤à©à¨µà¨¾ ਤੰ ਧà©à¨°à©Ê¼à¨¤à©à¨µà¨¾à¨¨à©à¨¤à©à©° à¨à¨¤à¨¾à¨| 22 à¨à¨ªà¨°à¨à©à¨ ਯਿਰà©à¨¶à¨¾à¨²à¨® à¨à¨à¨¤à¨¾ ਯ੠ਯà©(à¨)ਧà©à¨¯à¨¾à¨ªà¨à¨¾à¨¸à©à¨¤à© à¨à¨à¨¦à©à¨°à¨¯à©° ਪà©à¨°à©à¨¶à¨¼à© à¨à©à¨¤à¨ªà¨¤à©à¨¯à¨¾à¨¬à¨¿à¨¶à¨¼à©à¨à¨¸à©à¨¤à©à¨¨ à¨à©à¨¤à¨ªà¨¤à¨¿à¨¨à¨¾ à¨à©à¨¤à¨¾à¨¨à© ਤà©à¨¯à¨¾à¨à¨¯à¨¤à¨¿| 23 ਤਤਸà©à¨¤à¨¾à¨¨à¨¾à¨¹à©à¨¯ ਯà©à¨¶à© ਰà©à¨¦à©à¨°à©Ê¼à¨¶à¨¼à©à¨à¨¾à¨¨à©à¨¤à©à¨ à¨à¨¥à¨¾à¨ à¨à¨¥à¨¿à¨¤à¨µà¨¾à¨¨à© ਸ਼à©à¨¤à¨¾à¨¨à© à¨à¨¥à©° ਸ਼à©à¨¤à¨¾à¨¨à©° ਤà©à¨¯à¨¾à¨à¨¯à¨¿à¨¤à©à©° ਸ਼à¨à©à¨¨à©à¨¤à¨¿? 24 à¨à¨¿à¨à©à¨à¨¨ ਰਾà¨à©à¨¯à©° ਯਦਿ ਸà©à¨µà¨µà¨¿à¨°à©à¨§à©à¨¨ ਪà©à¨°à©Ê¼à¨¥à¨à© à¨à¨µà¨¤à¨¿ ਤਰà©à¨¹à¨¿ ਤਦ੠ਰਾà¨à©à¨¯à©° ਸà©à¨¥à¨¿à¨°à©° ਸà©à¨¥à¨¾à¨¤à©à©° ਨ ਸ਼à¨à©à¨¨à©à¨¤à¨¿| 25 ਤਥਾ à¨à¨¸à©à¨¯à¨¾à¨ªà¨¿ ਪਰਿਵਾਰ੠ਯਦਿ ਪਰਸà©à¨ªà¨°à©° ਵਿਰà©à¨§à© à¨à¨µà¨¤à¨¿ ਤਰà©à¨¹à¨¿ ਸà©à¨ªà¨¿ ਪਰਿਵਾਰਠਸà©à¨¥à¨¿à¨°à©° ਸà©à¨¥à¨¾à¨¤à©à©° ਨ ਸ਼à¨à©à¨¨à©à¨¤à¨¿| 26 ਤਦà©à¨µà¨¤à© ਸ਼à©à¨¤à¨¾à¨¨à© ਯਦਿ ਸà©à¨µà¨µà¨¿à¨ªà¨à©à¨¶à¨¼à¨¤à¨¯à¨¾ à¨à©±à¨¤à¨¿à¨¶à¨¼à©à¨ ਨ੠à¨à¨¿à©°à¨¨à© à¨à¨µà¨¤à¨¿ ਤਰà©à¨¹à¨¿ ਸà©à¨ªà¨¿ ਸà©à¨¥à¨¿à¨°à©° ਸà©à¨¥à¨¾à¨¤à©à©° ਨ ਸ਼à¨à©à¨¨à©à¨¤à¨¿ à¨à¨¿à¨¨à©à¨¤à©à©±à¨à¨¿à©°à¨¨à© à¨à¨µà¨¤à¨¿| 27 à¨à¨ªà¨°à¨à©à¨ ਪà©à¨°à¨¬à¨²à©° à¨à¨¨à©° ਪà©à¨°à¨¥à¨®à©° ਨ ਬੱਧਾ à¨à©à¨ªà¨¿ ਤਸà©à¨¯ à¨à©à¨°à©Ê¼à¨¹à©° ਪà©à¨°à¨µà¨¿à¨¶à©à¨¯ ਦà©à¨°à¨µà©à¨¯à¨¾à¨£à¨¿ ਲà©à¨£à©à¨ ਯਿਤà©à©° ਨ ਸ਼à¨à©à¨¨à©à¨¤à¨¿, ਤੰ ਬਦà©à©±à¨µà©à¨µ ਤਸà©à¨¯ à¨à©à¨°à©Ê¼à¨¹à¨¸à©à¨¯ ਦà©à¨°à¨µà©à¨¯à¨¾à¨£à¨¿ ਲà©à¨£à©à¨ ਯਿਤà©à©° ਸ਼à¨à©à¨¨à©à¨¤à¨¿| 28 à¨à¨¤à©à¨¹à©à¨¤à© ਰà©à¨¯à©à¨¶à¨¼à©à¨®à¨à©à¨¯à¨®à¨¹à©° ਸਤà©à¨¯à©° à¨à¨¥à¨¯à¨¾à¨®à¨¿ ਮਨà©à¨¶à¨¼à©à¨¯à¨¾à¨£à¨¾à¨ ਸਨà©à¨¤à¨¾à¨¨à¨¾ ਯਾਨਿ ਯਾਨਿ ਪਾਪਾਨà©à¨¶à©à¨µà¨°à¨¨à¨¿à¨¨à©à¨¦à¨¾à¨à©à¨ à¨à©à¨°à©à©±à¨µà¨¨à©à¨¤à¨¿ ਤà©à¨¶à¨¼à¨¾à¨ ਤਤà©à¨¸à¨°à©à©±à¨µà©à¨¶à¨¼à¨¾à¨®à¨ªà¨°à¨¾à¨§à¨¾à¨¨à¨¾à¨ à¨à©à¨¶à¨¼à¨®à¨¾ à¨à¨µà¨¿à¨¤à©à©° ਸ਼à¨à©à¨¨à©à¨¤à¨¿, 29 à¨à¨¿à¨¨à©à¨¤à© ਯਠà¨à¨¶à©à¨à¨¿à¨¤à© ਪਵਿਤà©à¨°à¨®à¨¾à¨¤à©à¨®à¨¾à¨¨à©° ਨਿਨà©à¨¦à¨¤à¨¿ ਤਸà©à¨¯à¨¾à¨ªà¨°à¨¾à¨§à¨¸à©à¨¯ à¨à©à¨¶à¨¼à¨®à¨¾ à¨à¨¦à¨¾à¨ªà¨¿ ਨ à¨à¨µà¨¿à¨¶à¨¼à©à¨¯à¨¤à¨¿ ਸà©à¨¨à¨¨à©à¨¤à¨¦à¨£à©à¨¡à¨¸à©à¨¯à¨¾à¨°à©à¨¹à© à¨à¨µà¨¿à¨¶à¨¼à©à¨¯à¨¤à¨¿| 30 ਤਸà©à¨¯à¨¾à¨ªà¨µà¨¿à¨¤à©à¨°à¨à©à¨¤à©(à¨)ਸà©à¨¤à¨¿ ਤà©à¨¶à¨¼à¨¾à¨®à©à¨¤à¨¤à©à¨à¨¥à¨¾à¨¹à©à¨¤à©à¨ ਸ à¨à©±à¨¥à©° à¨à¨¥à¨¿à¨¤à¨µà¨¾à¨¨à©| 31 à¨à¨¥ ਤਸà©à¨¯ ਮਾਤਾ à¨à©à¨°à¨¾à¨¤à©à¨°à©Ê¼à¨à¨£à¨¶à©à¨à¨¾à¨à¨¤à©à¨¯ ਬਹਿਸà©à¨¤à¨¿à¨¶à¨¼à©à¨ ਨਤ੠ਲà©à¨à¨¾à¨¨à© ਪà©à¨°à©à¨¶à¨¼à©à¨¯ ਤਮਾਹà©à¨¤à¨µà¨¨à©à¨¤à¨| 32 ਤਤਸà©à¨¤à¨¤à©à¨¸à©°à¨¨à¨¿à¨§à© ਸਮà©à¨ªà¨µà¨¿à¨¶à¨¼à©à¨à¨¾ ਲà©à¨à¨¾à¨¸à©à¨¤à©° ਬà¨à¨¾à¨¶à¨¼à¨¿à¨°à© ਪਸ਼à©à¨¯ ਬਹਿਸà©à¨¤à¨µ ਮਾਤਾ à¨à©à¨°à¨¾à¨¤à¨°à¨¶à©à¨ ਤà©à¨µà¨¾à¨®à© à¨à¨¨à©à¨µà¨¿à©±à¨à¨¨à©à¨¤à¨¿| 33 ਤਦਾ ਸ ਤਾਨ੠ਪà©à¨°à¨¤à©à¨¯à©à¨µà¨¾à¨ ਮਮ ਮਾਤਾ à¨à¨¾ à¨à©à¨°à¨¾à¨¤à¨°à© ਵਾ à¨à©? ਤਤਠਪਰੰ ਸ ਸà©à¨µà¨®à©à¨ªà©à¨ªà¨µà¨¿à¨¶à¨¼à©à¨à¨¾à¨¨à© ਸ਼ਿਸ਼਼à©à¨¯à¨¾à¨¨à© ਪà©à¨°à¨¤à¨¿ à¨à¨µà¨²à©à¨à¨¨à©° à¨à©à¨°à©Ê¼à¨¤à©à¨µà¨¾ à¨à¨¥à¨¯à¨¾à¨®à¨¾à¨¸ 34 ਪਸ਼à©à¨¯à¨¤à©à¨¤à© ਮਮ ਮਾਤਾ à¨à©à¨°à¨¾à¨¤à¨°à¨¶à©à¨| 35 ਯਠà¨à¨¶à©à¨à¨¿à¨¦à© à¨à¨¶à©à¨µà¨°à¨¸à©à¨¯à©à¨¶à¨¼à©à¨à¨¾à¨ à¨à©à¨°à¨¿à¨¯à¨¾à¨ à¨à¨°à©à¨¤à¨¿ ਸ à¨à¨µ ਮਮ à¨à©à¨°à¨¾à¨¤à¨¾ à¨à¨à¨¿à¨¨à© ਮਾਤਾ à¨|