Mark 12

1 Ale na lolo rope Temple Iesu mo tapulo vujangi na titileu isara mara, “Tamlohi tavera matea mo lavo na isa mata grape matea. Mo vai na ropena, mo voro na jara mata lavi narÌihi na waena hinia. Mo voro na ima aulu matea mata kilau na isana. Ale mo sile isana atu vara tamlohi lalavo tinapua la pakaia, ale la lalavo hinia. Moiso pa tamlohi tavera atu mo vano na jara tinapua mata i tohoa ea. Isa 5.1â2 2 Taro mata vua grape la mena, ale pa tamlohi tavera atu mo rÌule na nona volitusi matea mo vano vara i lavi na rÌungana vuara. 3 Pani pa la tamlohi atu la tauri pa volitusi, la hamajia, moiso la rÌulea mo vano lekoleko. 4 Tamlohi tavera atu mo mele rÌule na volitusi tinapua matea. Mo vano, pani la hamajia na patuna, ale la vaimahanuhanu hinia. 5 Tamlohi tavera atu mo mele rÌule na volitusi tinapua matea. Pani la vilimateia. Tamlohi tavera atu mo mele rÌule te nona volitusi tinapua matuvana, pani hai la hamajira, ale hai la vilimateira vavano, 6 tamlohi tavera atu mo hitea vara natuna tataholo purongo mo pa lo toho. Enia mo opoia mo tavera jea, ale mo rÌomrÌomia mara, ‘Na levosahia vara a rÌule natuku i sivo, la pa oloolo hinia.’ 7 Pani pa la tamlohi sasati atu la lo vereverera isara hasera lara, ‘Natuna tataholo nakerihi mo lo mai, vara rÌa vilimateia, rÌa pa lavi na koruna tari!’ 8 La tauria, ale la vilimateia moiso la pulahia mo sahe na jingoiman rope atu." 9 Iesu mo usia isara mara, “Ka rÌom vara tamlohi tavera atu i pa vai na sava? A verea tataholo isamim, i pa sinai i vilimateira enira mo isoiso, ale i pa sile isa atu isana tamlohi tinapua vara la mele pakaia. 10 VararÌuhu, ka sopo lo evi hinau nike na Retiulia? ‘Vatu atu tamlohi voro ima la lo tipahia, enia mo mai tapulo pulo vatu mata ima. 11 Hinau atu Moli God hasena mo vaia. Kama hitea vara mo rÌuhu jea.’” Psa 118.22â23 12 Tamlohi tatavera non Jew la opoia vara la taurilatia matan la hitevosahia vara Iesu mo lo vere titileu atu matan vara i pisuhira, pani la matahu vara la tauria matan la vao atu. Matan haratu, la malue atu, ale la rovo. 13 Ale la rÌule na Pharisee hai peresi na tamlohi hai non Herod Antipas la vano isan Iesu matan vara la vaihitea vara i ori hin te nona retireti. 14 Ale la mai isana la verea lara, “Tija, kama levosahia vara engko ko lo vararÌuhu, ale ko sopo tametame na rÌomrÌomi nona tamlohi, matan ko sopo usuri na kilakilau nona tamlohi isana tamlohi aulu, pani engko ko lo vujangi na malele tataholo non God usuri na retivararÌuhu. Nomam retiusia isam nahai, mo tataholo vara tavtavuin Israel la voli na takis isana supe nona mara Rome teni mo vono? RÌa pa silea teni i toho?" 15 Pani Iesu mo levosahi na nora tapnetano, ale mo verea isara mara, “Mata sava ka lo vaihiteau sohena? Ha lavi te selen hatea i mai isaku a hitea." 16 Ale la lavi matea la silea isana moiso mo usia isara mara, “Niniun hare nahai, ale hijan hare nahai la ulia hin selen nike?” Lara, “Nahon supe nona mara Rome." 17 Ale Iesu mo verea isara mara, “Ale ha sile na hinau non supe nona mara Rome isan supe nona mara Rome, ale hinau non God isan God.” Ale lara la rongo mo rÌaramira sohena, la marÌurahi tavera hinia. 18 Ale Sadducee hai la mai isan Iesu, enira vao matea na Jew sei la sopo rasua vara God i pa sauteterahi na tamlohi na mateia. La mai isana la usia na retiusia matea lara, 19 “Tija, Moses mo ulia mara vara tamlohi lahi matea mo mate, pani narouna mo sopo vasusu, tasina i pa lavi na malepuna i mai narouna matan vara harÌai atu i erÌi lavi te natun tavaina. Deut 25.5 20 Tuai, vorai mo limaravrua la lo toho. Ale vora tiroma mo lavi na harÌai matea, pani mo sopo lo te natuna, ale mo mate. 21 Vora usuria mo pete lavi harÌai atu, pani enia sohena mo mate, mo sopo te natuna. Hatolura mo pete lavia, ale mo mate mo sopo te natuna. 22 Mo sohena mo tikeli na vora hitahu, ale enira mo isoiso la mate. HarÌai atu sohena mo mate, pani mo sopo te natuna. 23 O to vere kamam hinia vara harÌai atu i pa naroun hare na pongi sauteterahi matan enia mo lahi isan la vorai atu enira mo isoiso." 24 Iesu mo verea isara mara, “Nomim rÌomrÌomi mo sopo tataholo, matan ka sopo levosahi mamahuni na Retitapu teni na suihan God! 25 Matan hin rani atu tamlohi la pa mele turu na mateia, la pa sopo mele lahi, pani la pa sohena angelo na tuka. 26 Pani hin vujangi sei mata sauteterahi na mateia, korong ka sopo lo evia matan vipahai rihirihi atu sei Moses mo hite na hapu mo lo hani hinia? God mo verea isan Moses mara, ‘Enau God non Abraham, God non Isaac, ale God non Jacob.’ Exo 3.6 27 God enia mo sopo God nona tamlohi mate, pani nona tamlohi mauri, matan isana, tamlohi tari la lo mauri. Kamim ka jalio mo tavera." 28 Ale hin rani atu tamlohi vujangi mata leu matea mo mai mo lo tapurongo na vauriuri nona Sadducee, ale mo rongo sohena sava Iesu mo rÌaramira sei mo rÌuhu jea, ale mo usi Iesu hinia mara, “Sava leu natu mo aulu mo jeu na leu tari?" 29 Iesu mo rÌaramia mara, “Leu atu mo aulu mo jeu na leu tari enia vara, ‘Israel, ha tapurongo! Moli norÌa God, enia Moli matelete. 30 O pa opoi Moli nom God vevuhi na mapum, na maurim, na rÌomim, peresi na suiham.’ Deut 6.4â5 31 Ale haruana enia nahai, ‘O opoi na tahisam sohen ko lo opoiho hasem.’ Moiso mo sopo mele te leu tinapua i aulu i jeu la leu sei mo rua.” Lev 19.18 32 Tamlohi vujangi mata leu atu mo verea mara, “Tija, ko vararÌuhu vara God enia matelete purongo, ale mo sopo mele te tinapua. 33 Ale mo tataholo vara rÌa opoi vevuhia na mapurÌa, na rÌomirÌa, na suiharÌa, ale vara rÌa opoia na tahisarÌa sohena rÌa lo opoirÌa haserÌa. La leu akerihi la aulu la jeu na maji tari mata malamalai rÌa lo sulira na norÌa silesilea isan God usuri na leu.” Hos 6.6 34 Iesu mara mo hitevosahi na lelevosahi non tamlohi akerihi, mo verea isana mara, “Engko ko lo toho mariviti moiso hin mauri atu God mo aulu hinia.” Ale hitahun haratu, mo sopo te vonara hatea i mele opoia vara i usia hin te retiusia hatea. 35 Na rani tinapua Iesu mo lo vujangi na tamlohi na lolo rope Temple, mo lo verea isara mara, “Sohena sava natu, tamlohi vujangi mata leu la lo verea vara KrÌisto enia natun Supe David? 36 Na lo usia sohena matan tuai David mo retireti na suihan Tanume Tapu mo verea mara, ‘Moli God mo verea isan noku Moli mara: O sakele na matuaku, o lo sasaovi i mai i tikeli a tau na nom meresahi na ruhuruhu palom.’ Psa 110.1 37 David sohena mo tovia ‘Moli’. Vara mo sohen haratu, sohena sava natu, KrÌisto enia natun David?” Ale vao tavera atu la avulahi tavera vara la lo tapurongo na nona vujangi. 38 Iesu mo lo vujangira mara, “Ha lo kilau na tamlohi vujangi mata leu. Matan la lo opoia vara tamlohi la hitera la lo hahau peresi na nora ruru peravu, ale la opoia vara tamlohi la lo popovitoho isara na jara maket. 39 La opoia vara la lo sakele nahonaho tarea na lolo ima lotu teni na rani matan te hanhani tavera. 40 Ale la lo haluhalu na harÌai malepu mata voli narÌihi na imara na volina makomona purongo, pani la lo tatavu horo na nora posposi sasati na usiusi peravu na naho tamlohi. Matan hinau atu, nora talai i pa mele tavera jea." 41 Iesu mo lo sakele mariviti na jara silesilea na Temple. Ale mo lo kilau na vao tamlohi la lo tau na nora mania. Tamlohi tavtav matuvana la tau na mania tavera hinia. 42 Mo sopo tuai mo hite na malepu tilavono matea mo mai, ale mo tau na nona mania, selen mo rua purongo. 43 Iesu mo tovi na nona tamlohi usuri la mai isana mara, “VararÌuhu na verea isamim, malepu tilavono nike, mo taua mo jeu na tamlohi tinapua tari sei la lo tau na nora silesilea nike. 44 Matan la haratu sei la silea mo tavera pani la levosahia vara nora tavtav tavera mo pa lo toho. Pani malepu tilavono nike mo sile vevuhi na sava mo lo toho mata maurina."