Hechos 7

1 Xapuxcu’ pÄlej kelhasqui’nÄ«lh Esteban: âÂ¿Ä ixlÄ«cÄna’ huÄ‘mÄ’? 2 Esteban huanli: âChi’xcuhuÄ«’n, israelitas hua’chi chÄ« quit, cakexpa’ttit. Dios, tÄ« ka’tla’, tasu’yuni’lh quimpapca’n Abraham a’cxni’ xla’ ixuÄ«’lhcus nac cÄ‘lacchicni’ nac Mesopotamia. JÄna’j ixa’n tahui’la nac Harán. 3 Dios huanilh: Cataxtu na mincÄ‘lacchicni’ Ä cacÄmakxtekti mintalakapasnÄ«’n Ä capit nac cÄ‘lacchicni’ tÅ« na’icmÄsu’yuni’yÄn. 4 Abraham taxtulh na ixcÄ‘lacchicni’ca’n caldeos Ä a’lh tahui’la nac Harán. A’cxni’ ixnÄ«nÄ«’ttza’ ixtÄta’ Abraham, Dios lÄ«milh Abraham nac cÄ‘lacchicni’ jÄ hui’xina’n hui’lÄ‘na’ntit chuhua’j. 5 Dios jÄ maxquÄ«’lh ti’ya’t huÄ‘tzÄ’, nÅ«n pÄ«tzuna’j jÄ nayÄhua ixtujan. XmÄn huanilh ixtÄcu’ ti’ya’t nahuan xla’ Ä ixnatÄ‘natna’, masqui jÄna’j ixka’lhÄ« ixka’hua’cha. 6 Dios tÄ‘chihuÄ«na’nli chuntza’: MinatÄ‘natna’ natatahui’la chÄ« xamini’ nac Ä‘lacatin cÄ‘lacchicni’. A’ntza’ nacÄmÄscujÅ«can Ä nacÄmakapÄtÄ«nÄ«ncan a’ktÄ‘ti’ ciento cÄ‘ta. 7 Quit na’iccÄmakapÄtÄ«nÄ«n tachi’xcuhuÄ«’t tÄ« nacÄmÄscujÅ« minatÄ‘natna’. Ä‘lÄ«stÄn natataxtu minatÄ‘natna’ Ä naquintamakapÄxuÄ« huÄ‘tzÄ’. 8 Dios hui’lÄ«lh a’ktin talacÄxtlahuan tÅ« ixpÄlacata ixcÄchu’cucan chi’xcuhuÄ«’n israelitas ixpÄlacata nacÄlÄ«lakapascan. TahuÄ«’lh chÄ‘tin ixka’hua’cha Abraham, ixtacuhuÄ«ni’ Isaac. IxlÄ«’a’ktzayan quilhtamacuj Abraham chu’culh ixka’hua’cha. Ä‘lÄ«stÄn tahuÄ«’lh chÄ‘tin ixka’hua’cha Isaac, ixtacuhuÄ«ni’ Jacob. Ä‘lÄ«stÄn Jacob ka’lhÄ«lh kelhacÄujtu’ ixcamana’ tÄ« quinapapana’ca’n. 9 ‘Quinapapana’ca’n ixtaquiclhlaktzÄ«’n ixtÄ‘tinca’n José. Xlaca’n tastÄ‘lh José. LÄ‘nca nac Egipto. Dios ixmaktaka’lha. 10 Dios makapÅ«taxtÅ«lh ixlÄ«pÅ‘ktu tÅ« pÄtÄ«lh. Dios maxquÄ«’lh José talacapÄstacni’ na ixlacatÄ«n Faraón tÄ« puxcu’ xala’ nac Egipto. Faraón ixlakachi’xcuhuÄ«’ José. LÄ«hui’lÄ«lh chÄ« gobernador nac Egipto. Hui’lÄ«lh namÄpa’ksÄ«kÅ’ pÅ‘ktu ixchic Faraón. 11 ‘Milh a’ktin tatzi’ncstat ixlÄ«pÅ‘ktu tzamÄ’ ti’ya’t Egipto Ä nac Canaán. TapÄtÄ«ni’lh. Quinapapana’ca’n jÄ ixtamacla tÅ« natahua’. 12 A’cxni’ kexmatli Jacob ixa’nan trigo nac Egipto, pÅ«la cÄmacÄ‘lh a’ntza’ ixka’hua’chan tÄ« quinapapana’ca’n. 13 A’cxni’ ta’a’mpÄlh ixlÄ«maktu’, José cÄhuanilh ixnapuxcu’nu’: “Quit mistancuca’n.” Faraón mÄca’tzÄ«nÄ«ca ixtÄ‘timÄ«n José ixtahuanÄ«’t. 14 José mÄta’satÄ«nÄ«ni’lh Jacob tÄ« ixtÄta’ Ä ixlÄ«pÅ‘ktuca’n ixtÄ‘timÄ«n Ä ixcamana’ca’n, i’tÄt ciento Ä‘pu’xamaquitzis tachi’xcuhuÄ«’t. 15 Jacob a’lh tahui’la nac Egipto. A’ntza’ nÄ«lh xla’ Ä nÄ tanÄ«kÅ‘lh ixka’hua’chan tÄ« quinapapana’ca’n. 16 Ä‘maktin cÄlÄ‘mpalaca nac Siquem Ä a’ntza’ cÄmÄ‘cnÅ«ca nac lhu’cu’ tÅ« cÄmaktamÄhualh Abraham ixcamana’ Hamor xalanÄ«’n nac Siquem. LÄ«tamÄhualh tumÄ«n. 17 ‘Ixtalacatzuna’jÄ«tÄlha quilhtamacuj a’cxni’ ixmÄkentaxtÅ«lh Dios tÅ« ixuaninÄ«’t Abraham. Tachi’xcuhuÄ«’t israelitas lhÅ«hua’ntÄlhalh nac Egipto. 18 Hui’lÄ«palaca chÄ‘tin puxcu’ nac Egipto tÄ« jÄ lakapasli José. 19 Xla’ cÄ‘a’kskÄhuÄ«’lh quinapapana’ca’n Ä chuntza’ cÄlÄ«tlajalh. Xla’ cÄmakapÄtÄ«nÄ«nli quinapapana’ca’n Ä cÄmÄmaka’nÄ«lh xanatÄta’na’ ixlacstÄ«nca’n natanÄ«. 20 Milh a’ktin quilhtamacuj lacatuncuhuÄ«’lh Moisés Ä tzÄhuanÄ«’t ixuanÄ«’t na ixlacatÄ«n Dios. Ixmaktaka’lhmÄ‘ca a’ktu’tun mÄlhcuyu’ na ixchic ixtÄta’. 21 A’cxni’ quÄ«hui’lÄ«ca Moisés nac xcÄn, ixtzu’ma’jÄt Faraón sacli Ä makastacli hua’chi ixlÄ«cÄna’ ixka’hua’cha. 22 Moisés mÄsca’tÄ«ca ixlÄ«pÅ‘ktu talacapÄstacni’ xala’ nac Egipto. Tzej ixchihuÄ«na’n Ä pÅ‘ktu tzÄ ixtlahua. 23 ‘A’cxni’ ixka’lhÄ«tza’ tu’pu’xam cÄ‘ta, puhuanlitza’ palh nacÄlaka’n ixtalakapasni’ tÄ« israelitas. 24 LaktzÄ«’lh chÄ« chÄ‘tin egipcio ixmakapÄtÄ«nÄ«mÄ‘lh chÄ‘tin israelita. Moisés lÄ«maktÄyalh Ä maknÄ«lh tzamÄ’ egipcio. Chuntza’ tapÄnÅ«ni’lh tÅ« ixmakca’tzÄ«. 25 Moisés ixpuhuan israelitas ixtakexmata chÄ« Dios ixlacsacnÄ«’t nacÄmaktÄya nata’a’kapÅ«taxtu. Ä xlaca’n jÄ ixtakexmata. 26 IxlÄ«lakalÄ« huampala cÄlakchilh Moisés chÄ‘tu’ israelitas ixtalÄtucsmÄ‘nalh Ä ixlÄmakxtekecu’tun Ä cÄhuanilh: “Chi’xcuhuÄ«’n, hui’xina’n lÄ«talakapasnÄ«’n. ¿TÅ« ixpÄlacata lÄlÄ«tucspÄ‘na’ntit?" 27 TÄ« ixlacatÄquÄ«’mÄ‘lh ixtÄ‘chic palaj tunca tancsli Moisés Ä huanilh: “¿TÄ«chu hui’lÄ«nÄ«’ta’n hua’chi quimpuxcu’ca’n Ä quijuezca’n? 28 Â¿Ä naquimaknÄ«cu’tuna’ quit chÄ« ma’kni’ huÄ’ kÅtan egipcio?" 29 A’cxni’ kexmatli huÄ‘mÄ’, Moisés tzÄ‘lalh. ChÄ‘lh cÄ‘lacchicni’ nac Madián Ä a’ntza’ tachokolh chÄ« xamini’. A’ntza’ tatahuÄ«’lh chÄ‘tu’ ixcamana’. 30 ‘A’cxni’ ixtÄtaxtunÄ«’ttza’ tu’pu’xam cÄ‘ta, chÄ‘tin ángel tasu’yuni’lh nac cÄ‘tzaya’nca ti’ya’t ixlacatzuna’j nac sipej ixtacuhuÄ«ni’ Sinaí. A’ntza’ tasu’yulh nac a’katin putzuna’j qui’hui’ tÅ« Ä«’lhcumÄ‘lh. 31 A’cxni’ laktzÄ«’lh Moisés jÄ ixca’tzÄ« tÅ« Ä«’lhcumÄ‘lh. Ä talacatzuna’jÄ«lh nalaktzÄ«’n. IxtachihuÄ«n Dios huanilh: 32 Quit ixDiosca’n minatÄta’na’ Ä ixDiosca’n Abraham Ä Isaac Ä Jacob. Moisés xpipilh Ä jicua’nli Ä jÄ ixlaktzÄ«’ncu’tun. 33 MÄpa’ksÄ«ni’ huanilh: CatatÅ«xtu mincaclhi’ ixpÄlacata jÄ yÄ’t, ixlacatÄ«n Dios. 34 Quit ixlÄ«cÄna’ iclaktzÄ«’nÄ«’t chÄ« cÄmakapÄtÄ«nÄ«mÄ‘ca quintachi’xcuhuÄ«’t tÄ« tahui’lÄna’lh nac Egipto. IckexmatnÄ«’t chÄ« tata’samÄ‘nalh xlaca’n, Ä icyujnÄ«’ta’nchi na’iccÄmakapÅ«taxtÅ«. Chuhua’j cata’t. Na’icmacÄ‘nÄn nac Egipto. 35 ‘HuÄ‘mÄ’ Å«’tza’ Moisés tÄ« talakmaka’lh a’cxni’ tahuanli: “¿TÄ«chu hui’lÄ«nÄ«’ta’n hua’chi quimpuxcu’ca’n Ä quijuezca’n?” Dios macamilh huÄ‘mÄ’ Moisés chÄ« xapuxcu’ Ä makapÅ«taxtÅ«nu’. IxmaktÄya ángel tÄ« tasu’yuni’lh nac a’katin putzuna’j qui’hui’. 36 Moisés cÄmÄxtulh quinapapana’ca’n. Xla’ tlahualh laka’tla’ lÄ«’a’cnÄ«n nac Egipto Ä nac Xatzu’tzo’ko Mar Ä nac cÄ‘tzaya’nca ti’ya’t tu’pu’xam cÄ‘ta. 37 HuÄ‘mÄ’ Å«’tza’ Moisés tÄ« cÄhuanilh israelitas: MÄpa’ksÄ«ni’ quinDiosca’n nalacsaca chÄ‘tin mintalakapasni’ca’n chuntza’ chÄ« quilacsacli quit. Ū’tza’ ixa’kchihuÄ«na’ Dios nahuan. Nakexpa’tÄ‘tit hui’xina’n. 38 HuÄ‘mÄ’ Moisés Å«’tza’ ixuÄ«’lh a’cxni’ ixtatakÄstoknÄ«’t nac cÄ‘tzaya’nca ti’ya’t. Ãngel tÄ‘chihuÄ«na’nli nac sipej Sinaí. Moisés cÄhuanilh quinapapana’ca’n tÅ« huanli ángel. Moisés maktÄ«ni’lh tachihuÄ«n tÅ« jÄ maktin catisputli Ä Å«’tza’ quincÄmaxquÄ«’n. 39 ‘HuÄ‘mÄ’ quinapapana’ca’n jÄ takexmatni’cu’tunli Moisés Ä talakmaka’lh. Ixtataspi’tcu’tun nac Egipto. 40 Tahuanilh Aarón: CaquilÄtlahuani’uj ídolos tÅ« naquincÄpÅ«lani’yÄn. JÄ icca’tzÄ«yÄuj tÅ« a’kspulalh Moisés tÄ« quincÄmÄxtun nac ti’ya’t Egipto. 41 Xlaca’n tatlahualh a’ktin ídolo tÅ« ixtasu’yu hua’chi xaska’ta’ huÄcax Ä maknÄ«ca animalh Ä maxquÄ«’ca talakalhu’mÄn ídolo. TalÄ«pÄxuhualh tÅ« ixtalÄ«tlahuanÄ«’t ixmacanca’n. 42 Dios cÄtamakatÄ«ni’lh xlaca’n Ä cÄmakxtekli natalaktaquilhpÅ«ta sta’cu. NÄ chuntza’ tatzo’kni’ nac libro tÅ« tatzo’kli ixa’kchihuÄ«na’nÄ«’n Dios. Huanli: Â¿Ä quilÄmÄlacnÅ«ni’uj talakalhu’mÄn Ä animalh tÅ« xatamaknÄ«n tu’pu’xam cÄ‘ta nac cÄ‘tzaya’nca ti’ya’t? 43 Hui’xina’n lÄ«ta’ntit ixa’cchic ídolo Moloc jÄ ixlaktaquilhpÅ«tacan, Ä Ã­dolo Renfán tÅ« ixtasu’yu hua’chi sta’cu. Hui’xina’n tlahua’tit ídolos nacÄlaktaquilhpÅ«tayÄ‘tit. Chuhua’j quit na’iccÄlÄ‘nÄn Ä‘chulÄ’ ixlakamakat Babilonia. 44 Esteban chihuÄ«na’mpÄlh: âNac cÄ‘tzaya’nca ti’ya’t, quinapapana’ca’n ixtaka’lhÄ« xaka’tla’ a’cchic tÅ« ixmÄsu’yu Dios ixcÄmÄmakxtoklÄ‘mÄ‘lh. A’cchic Å«’tza’ ixtlahuacanÄ«’t chuntza’ chÄ« Dios ixmÄsu’yuni’nÄ«’t Moisés. 45 Quinapapana’ca’n tamaktÄ«ni’lh ixa’cchic. TalÄ«milh a’cxni’ tatÄ‘tanÅ«chi Josué na ixti’ya’tca’n Ä‘makapitzÄ«n chi’xcuhuÄ«’n tÄ« Dios cÄmÄxtulh ixlacatÄ«nca’n quinapapana’ca’n. A’ntza’ tamakxtekli a’cchic hasta a’cxni’ ixquilhtamacuj David. 46 Dios lÄ«pÄxuhualh David chun ixtlahuani’cu’tun a’ktin ixchic Dios tÄ« nÄ ixDios Jacob. 47 TÄ« tlahualh ixchic Dios, Å«’tza’ Salomón. 48 Dios xaka’tla’ jÄ tahui’la nac a’ktin chic tÅ« tatlahuanÄ«’t chi’xcuhuÄ«’n. NÄ chuntza’ huanli ixa’kchihuÄ«na’ Dios: 49 Quit, Dios, icmÄpa’ksÄ« nac a’kapÅ«n Ä nac cÄ‘quilhtamacuj. ¿TuyÄ chic naquilÄtlahuani’yÄuj? huanli MÄpa’ksÄ«ni’. ¿JÄchu na’icjaxa quit? 50 Â¿Ä jÄ quit iclÄ«tlahualh quimacan ixlÄ«pÅ‘ktu tÅ« a’nan? 51 Esteban cÄhuanipÄlh: âHui’xina’n lacxumpin. JÄ ka’lhÄ«’yÄ‘tit milÄ«stacna’ca’n nalÄ«lacapÄstacna’nÄ‘tit. JÄ kexpa’tcu’tunÄ‘tit. Tihua’na’ tÄ‘lÄhuaniyÄ‘tit Espíritu Santo. Chuntza’ chÄ« ixtala minapapana’ca’n nÄ chuntza’ la’yÄ‘tit hui’xina’n. 52 Minapapana’ca’n tamakapÄtÄ«nÄ«nli ixa’kchihuÄ«na’nÄ«’n Dios. TamaknÄ«lh tÄ« tahuanli xapÅ«la namin tÄ« xatze. Ū’tza’ milh Ä hui’xina’n macamÄstÄ‘tit Ä maknÄ«’tit. 53 Hui’xina’n maktÄ«ni’ntit lÄ«mÄpa’ksÄ«n tÅ« tamacamÄstÄ‘lh ángeles Ä jÄ kexpa’tni’tit âcÄhuanilh Esteban. 54 A’cxni’ takexmatli huÄ‘mÄ’, tasÄ«tzÄ«’lh Ä talÄxcakÅ‘lh ixtatzanca’n ixpÄlacata chÄ« tasÄ«tzÄ«’lh. 55 IxlÄ«stacna’ Esteban ixlÄ«tzuma Espíritu Santo. Xla’ ixtalacayÄhuamÄ‘lh nac a’kapÅ«n. LaktzÄ«’lh taxkaket jÄ huÄ«’lh Dios. LaktzÄ«’lh Jesús ixyÄlh na ixpekxtÅ«cÄna’j Dios 56 Ä huanli: âCalaktzÄ«’ntit. Quit iclaktzÄ«’n a’kapÅ«n laquÄ«’yÄlh, Ä Chi’xcu’ xala’ TÄlhmÄ‘n na ixpekxtÅ«cÄna’j Dios. 57 Ä tÄ« ixtakexmatmÄ‘nalh tata’salh palha’ Ä cÄ‘a’kachi’paca. IxlÄ«pÅ‘ktuca’n palaj tunca talakminkÅ‘lh. 58 MÄxtuca Esteban nac cÄ‘lacchicni’ Ä cucta’laca. Testigos tahui’lÄ«lh ixlu’xu’ca’n na ixlacatÄ«n chÄ‘tin ka’hua’cha tÄ« ixuanican Saulo. 59 A’cxni’ cucta’laca Esteban huanilh Dios: âMÄpa’ksÄ«ni’ Jesús, icmacamaxquÄ«’yÄn quilÄ«stacna’. 60 Tatzokostalh Ä huanli palha’: âMÄpa’ksÄ«ni’, cacÄmÄtza’nkÄna’ni’ tÅ« quintatlahuani’mÄ‘nalh. A’cxni’ huanli huÄ‘mÄ’ Esteban nÄ«lh.