Menu

ACTS 7

WBT

1 Sariapa Umanawunuêo Faadaa kian Stephen ati, “Mishiêo kaiwuruêu Ä©paradan pudauêu kidaêoraz?" 2 Stephen dakoêatin Ä©paradan kaikapaêa: “Ãêinawuzunao, uabatan nii õparadan õdako iki aizii. Kotuaêa naa, Tominkaru umanawunuêoraz manawun aidinauzon wadarun Abraham ati, umashaapan donoêoraz zii Mesopotamia ii. 3 Uruu dono shaêatii ukian Abraham ati, ‘Pumako diêoraz puwiizi diêikiêi, naêiki puwaêaka puiribannao. Ãnaêakan nii pugaru baêoran amazada iti.’ 4 “Uruu idi Abraham makon, naêiki uwaêakan pamashaapa-kizi tawuruêu Chaldiannao wiizaitapaniaz. Utuzutinan naa Haran iti, naêii zii ukawiizitinan, naêiaêa naa udaru mawakauzon. Uruu daunaêan shaêatii Tominkaru dyuudan naa koshan utuzutinan wuru idaêatiêi diêoraz amazadaêa unao mashaapa-kiziz naa. 5 Mazan uruu dono aonaêo zii shaêatii Tominkaru taan amazada Abraham idiwau nii. Mazan ukowaadan Abraham ati, pataan nii uêati naêiki ipai udainao ati, wuruêu diêoraz amazadaêa. Uruu dono aonaêo zii Abraham dani nii. 6 “Baêoran dono Tominkaru kian uêati, ‘Pudainao kawiizi-tinpan nii zii baêoran kaduz pidannao wiizi ii aka. Naêiaêo niêi naa Ä©poitoruitapa-kao, naêiki tuukiaêo nii Ä©patakaêuta-kao atii 400 wunu. 7 Mazan õpatakaêutan nii pidannao wuruêu poitoruitapainaouz Ä©dyaun. Uruu daunaêan õkodita-kidan nii ipai pudani-daunnao Egypt iki, naêiki Ä©waêatin nii daêatiêi diêoraz amazada idaêati. Naêaêo niêi naa paêan Ä©manawuntapan õgaru,’ kiaêo wuruêu Tominkaru kiauzon uêati. 8 Naêiki kaikapaêo koshan Tominkaru kiauzon Abraham atiêi: ‘Ãaipan nii pugaru naêiki ipai pudainao daonaioranao choota-kidinan, naêiki ipai Ä©dainao diinaêitiêi, naêapaêo nii paêidiwaru Ä©naêapata-kao. Uruu idaêanaêo nii utukapa-kidan õpidanannao unao, naêiki mishi uizoêatin õparadan.’ Naêapaêa naa mishi Abraham shaêapatan aimaakan. 8 kamoo udani Isaac shakatan daunaêan, uruêu naa uchoota-kidanuzu Tominkaru dyuudan kawanaêati. Aizii Isaac dani Jacob, naêapa kapam uchoota-kidanuzu. Aizii Jacob dainao 12 shaêatii daonaioranao, ipai Ä©nao naêapa kapam Ä©choota-kao. Ĩnao diêikiêo shaêatii wadarunnao tominan. 9 “Uruu Jacob dainao shaêatii tawuruêu selliauzoz padawuêichan Joseph Egypt iti poitorui nii Ä©kishauzin idi uêati. Mazan karikaonan daêi Tominkaru kaminkaêutauzon uruu, 10 dikaudaêo aimaakan shaêapan an uêati. Aizii tawuruêu king, Egypt san dapada-kidauzon donoêoraz Joseph paêidaêati, Tominkaru tukapa-kida king ati wuruêu Joseph, kaimanaêo naêiki aitapaabaêo pidan. Sariapa king zaamatan Joseph udaruêo naobanai nii, kazowautapaêo nii ipai Egypt Baara sannao, naêiki awunuutapaêo nii ipai ushaêapauz kida. 11 “Udaunaêan shaêatii zamazi kaawan ipai Egypt ii aka, naêiki ipai Canaan ii aka. Tuukii shaêatii pidannao dopian. Naêiki wadarunnao, tuukii Ä©dopian kapam, aonaêa naa Ä©ikodan pawanyukunuu nii. 12 Mazan Jacob abata kainaêa paêan wanyukunui, zaishi kaduz kida selliapa-kao Egypt ii. Uruu idi Jacob dyuudan paudainao, Joseph tuunizinao toriaêanan wanyukunui Egypt iti. 13 Baêoran dono Ä©makon koshan, uruu uêitamautannaa Ä©toriinaêanan naêiti. Uruu donoêo naa shaêatii Joseph kowaadan paêinawuzunao ati kanom wuruêu paugaruz. Naêiki naêapainiêi naa king abatan Joseph iribannao dauêan. 14 Uruu donoêo tawuruêu Joseph dapada-kidauzonuz padaru naêiki ipai pairibannao. 75 uiribannao baokopatinan, ipai Ä©makon Jacob tuma Egypt iti. Naêiaêa naa shaêatii Jacob mawakauzon, naêiki udainao ipai kapam Ä©mawakan naêii. Ĩnao wuruêu wadarunnaouz. 16 Mazan ipai shaêatii Ä©dani-daunnao naêakan Ä©nanaa kida, daêatiêi wawiizi Shechem ati. Wuru idaêatiêi baaranaiz, Abraham toriauzoniaz Shechem ii, Hamor dainao ai, puraata idiêoraz ukawinipinaatauzon. 17 “Aizii wuruêu kamoo maonapatan donoêo naa, Tominkaru mishiaêazoonuz naa paparadan utauzoniaz Abraham ati, uruu dono iribaêoraêa naa utakaan-daunnao Egypt ii. 18 Naêiki naêapain baêoraniêi naa King-tinan Egypt ii, aonaêa naa uaitapan Joseph dauêan. 19 Uruu idi udorotan naa paêantamikita-kinaa nii wadarunnao. Uruu donoêo naa upatakaêutan naa Ä©dyaun tuukiaêo idaêan, udyuudauzonuz Ä©kabootan paudainao amazada iti shakatainaouz zii, Ä©mawaka kizi. 20 “Uruu donoêo Moses shakatauzonuz, konaunam sodiêo koraidaonaa. Idikinaudaêu kauzu shaêatii padaronao taapan naêiki Ä©dizapan uruu padapu ii, udaunaêan aonaa naêitim naa udiza-kao. 21 Uruu idi Ä©kodita-kidan naazu padapu iki, mazan king dani zunaaba ikoda shaêatii wuruêu koraidaonaaz. Uruu idi ozaamatanuzu naêiki odyaupaitanuzu kaiman, naêapa paudani kawan manawun. 22 Kaimanaiman shaêatii tiichaanao tominapa-kidan Moses, ukauêan kaiman-daun uaitapan wuruêu Egypt Baara sannao aitapanii kidaz. Naêiki uruu paraabaêo manawun, naêiki uaitapa pashaêapatan pabiêinaaka kida aimaakan. 23 “Baudaêapa kamoo, Moses makon uawunuutaêanan pairibannao Israelitenaouz. Uruu dono uikodaniêi naa 40 uwunun. 24 Ukaawan Ä©kaudin-kizi iti, utukapa Egypt san baêiziautapan Israelite. Sariapa Moses kaunaatan wuruêu pairiban baêizii-kaoaz, uruu idi ubaêiziaêakan naa Egypt san atii umawakan. 25 Moses itiiman shaa pairibannao aitapan nii Tominkaru wuruêu dyuudaêoraz paugaru kazannaataêo nii Ä©dyaun, mazan aonaa Ä©diêitinpan naêapa. 26 “Baêoran kamoo, Moses tukapan dyaêutam Israelitenao mizaataakapan. Sariapa umakon Ä©êidiêiti utiwaan pakaimanaaka-kidan Ä©dyaun. Ukian Ä©êati, ‘Uabata õiribannao, aonaa umizaataakapaêanaêa, oo umashaapaêanaêa uiriban atiaaka kaikapaêa.’ 27 “Mazan wuruêu baêiziautapaêoraz pairiban, sariapa ukidaêukaêakan Moses naêiki ukian uêati, ‘Aonaa puzaamata-kao kazowautapaêo nii waunao oo dyuudaêo nii naêapam washaêapatinan. 28 Puzowiaêazon shaêa õgaru, puzowian kawan Egypt san munumun?’ 29 Moses abatan idi unaêapan, sariapa utariaêakan. Uaitapa baêoran pidannao aitapaêakaniêi naa wuruêu uzowiinuz pidan. Sariapa Moses kidoopan Egypt iki, umakon atii Midian iti. Naêiaêa naa umashaapan, tawarai nii, atii umazidan naa naêii sanaaba tuma. Dyaêutam shaêatii Ä©dainao daonaioranao. 30 “40 wunu daunaêan shaêatii, angel aidinauzon Moses ati, tikazi maodapan kazamakaêo koêoriêo diêiki, mapidantakaêo amazada baara ii, maonapaêoraz midukuo Sinai ii. 31 Tuukii shaêatii Moses diêitinpan, utukapan idi kazamakaêo maodapan udaru. Sariapa umaonapadinan naêiti, utukapaêazoonuzu kaimanaiman. Upuêu uabatan Naobanai Tominkaru paradan paêati. 32 ‘Ãgaru pudarunnao Abraham, Isaac, naêiki Jacob Tominkarun,’ ukian. Tuukii Moses naka-nakaan patarian idi, naêiki aonaêa naa ukaêiitan paawunuupaêakan tikazi diêiti. 33 “Udaunaêan Naobanai kian naa Moses ati, ‘Pusoêota pudazkida, umanawunuêo baaraêaêo wuruêu pukadishitapanuz, õkainaêan idi daêaêa. 34 Mishi õtukapa naêapam Egypt Baara sannao patakaêutan õpidanannao udawunuêiti manawun. Ãabata Ä©dopian tuukii õêati, uruu idiêo õaidinan puêati, õkazannaataêazon idi Ä©dyaun. Aizii õdyuudan nii pumakon Egypt iti,’ kiaêo wuruêu Tominkaru kiauzon Moses ati." 35 Stephen kian koshan Ä©êati, “Uruu Moses tawuruêu kaminkaêutaêazoêoraz pairibannao Israelitenao. Mazan Ä©kian shaêatii uêati, ‘Aonaa puzaamata-kao kazowautapaêo nii waunao oo dyuudaêo nii naêapam washaêapatinan.’ Mazan paaipan ati Tominkaru dyuudan Moses kazowautapaêo nii, naêiki kazannaataêo nii Ä©dyaun Ä©patakaêuta-kao ai. Tominkaru zaamatan uruu, angel aidinan idaêan uêati tikazi maodapaêo diêii. 36 Ukauêan uruu Moses tawuruêu kodita-kidaêoraz wadarunnao Egypt iki. Tominkaru idaêan maêozaka shaêatii, Moses shaêapatan pabiêinaaka umanawun kidaêo aimaakan pakodita-kida-kinaa nii Ä©dyaun Egypt iki, atii utarauka-kidan paran Ä©êati, dakota-kariwaiz Red Sea kii. Naêikiêi naa shaêatii unaêakapan Ä©dyaun mapidantakaêo amazada baara an. Ushaêapata umanawun kidaêo aimaakan naêiiêaka, atii 40 wunu. 37 Uruu Moses tawuruêu kiauzoz ipai Israelitenao ati kaikapaêa: ‘Tominkaru zaamatan nii pidan unao bii iki prophet nii, naêapa õgaru kawan.’ 38 Naêiki uruu Moses tumaêo shaêatii tawuruêu wairibannao Israelite kasabaêukinauzonuz mapidantakaêo amazada baara ii. Uruu donoêo shaêatii angel Tominkaru diêikiêo paradauzonuz Moses ati midukuo Sinai paawa ii. Utaan donoêoraz Moses ati kakinaorii, kaimanaêo mashaapa-kinai niêo, udobata-kidan niêo wadarunnao ati, naêiki waunao atiêo kapam. 39 Mazan upuêu aonaêa naa Ä©aipan Moses pazowaunaa nii, uruu idi aonaêa naa Ä©izoêatiêizon uparadan. Mazan Ä©nyukunuu Egypt iti paêidiwaru, tuukii Ä©kiwaêazon powaa iti. 40 “Moses naêian puêu zii midukuo Sinai ii Tominkaru tuma, uruêu naa pidannao kian Aaron ati, ‘Putomaêa naa watominkarunnao nii, kazowautapaêo niêi naa waunao. Ushaêapanum kauêan aonaa waaitapan naêiam naa Moses kodita-kidaêoraz waunao Egypt iki,’ Ä©kian. 41 Uruu donoêoraêa naa tawuruêu Ä©tomauzonuz patominkarun nii, Ä©tomanuzu naêapa tapiêiza kawan. Udaunaêan Ä©kawaodan naa kaznizo, pataan niêi naa patominkarun ati. Udaunaêan Ä©kasabaêukinan naa udazaba an, uruu Ä©konaukiitin-kidan naa wuruêu patomaniaz patominkarun nii. 42 “Tuukii Tominkaru toêoran Ä©êati. Uruu idi umarinaêataêakan naa Ä©dyaun. Marii kiziêi naa Ä©toriinpan patominkarunnao ati kidaêa naa karikaonan, wuruêu doko ii kidaêoraz, kamoo, kauzu, naêiki wizinao kidaz. Uruu kawanaêatiêo tawuruêu Tominkaru prophetinnao saadauzoniaz. Kaikapa shaêatii tawuruêu usaadauzonii kianuz: ‘Unao Israelitenao, karikaonan daêi utaan naêiki ukawaodauzon uzainao, uchiêikapauzon donoêoraz 40 wunu, mapidantakaêo amazada ii aka. Mazan aonaa õgaru atiêo mani daêi tawuruêu ukawaodauzonuz uzainao, 43 soo utominkarun Molech atiêo karikaonan. Uruu unao naêakapauzonii padapunaa tuma. Naêiki unaêakapauzonii kapam baêoran utominkarun Rephan, wizi kawanuêoraz utoman. Ĩnao utomanii kidaz utominkarunnao nii, Ä©nao atiêo karikaonan, tawuruêu utoriinpauzonuz. Uruu idi õkashaapan nii utarubanao zaamatan unao, marii kizi Ä©naêakan unao munapo, munapo baêoran amazada iti, Babylon dawun itinapu.’" 44 Stephen kian koshan, “Kotuaêa naa, wadokozu-daunnao chiêikapauzon donoêoraz mapidantakaêo amazada diêiiêaka, Ä©naêakapauzonii patuma Tominkaru kakinaori pakarannaa, padapunaa tuma. Uruu Ä©nyukunuitapa-kinaa Tominkaru kainaêan patuma. Utoma-kao naêapa Tominkaru kowaadauzon kawanaêatiêo, naêiki uaida-kidan kawanaêatiêo Moses ati wuruêu ukakinaori pakarannaa dapunaa toma-kaoaz. 45 Kotuaêiki uruu daunaêan, Joshua naêakan naêiki ukazowautapan donoêo naa wadokozu-daunnao, taa-kariwaiêi naa shaêatii Ä©êati Tominkaru kakinaori pakarannaa padapunaa tuma, Ä©darunnao dobata-kidaniêi naa Ä©êati. Naêiki uruu donoêoraêa naa shaêatii tawuruêu Tominkaru waatauzonuz pawiizi ai Gentilenao. Uruu amazadaêa naa shaêatii wadarunnao zaamata pawiizi nii. Naêiki naêitiêi naa Ä©naêakauzon Tominkaru kakinaori pakarannaa, padapunaa tuma. Naêiaêa naa shaêatii utaapa-kao atii David king-tinan diêiti. 46 Kaiman shaêatii Tominkaru nyukunuu David ati, naêiki uruu pishauzoz Tominkaru, uaipan patoman kabaun uêati, Israelitenao Tominkarunuz. 47 Mazan David dani, Solomon atiêi naa paêan Tominkaru toma-kidauzon padapu nii. 48 “Mazan waaitapa, aonaa Tominkaru umanawunuêoraz mashaapan kabaun pidan tomanii nazoêo. Kaikapa shaêatii tawuruêu prophet saadanii kian: 49 ‘Aokazi, uruu õnaobanai-tinapa-kizi tabanaa. Aizii imiêi baara, uruu õsaabatapa-kizi karikaonan õkidiba. Shaêapaêoram nii mooko kabaun putoma õêati?’ Naobanai kian. ‘Turuu mooko puaitapan putoman kabaun õsookapa-kizi nii? 50 Aonaa mooko õtomanii mani õkaêu idi ipai wuruêu aimaakan kidaz?’" 51 Udaunaêan Stephen kian koshan kootowapa-kidauzonao pidannao ati, “Mishi unao dadara unyukunuu. Aonaa umishidaêazon Tominkaru, naêiki aonaa uabataêazon uparadan. Naêiki tuukii udikintapan Kaimanaêo Doronaa, naêapa manawun unao, udarunnao kawan. 52 Ĩnao ipai Ä©antamikitan Tominkaru prophetinnao. Atii Ä©zowiauzo nii wunaouêu kowaadapauzonaouz Tominkaru dyuudaêazon dauêan Kaimanaêo Papoitoru. Udyuudaêa naa mishi wuruêu papoitoruz, uruêu naa tawuruêu unao zaamata-kidaniaz naêiki uzowii-kidaniaz. 53 Unao atiêo padamata ipai kakinaorii taa-kao, tawuruêu Tominkaru dyuudauzoniaz angelnao kowaada-kidan udokozu-daunnao ati. Mazan upuêu aonaa uizoêatiêizon wuruêu kakinaorii kidaz,” ukian. 54 Ĩabatan idi Stephen paradan naêapa, tuukii Ä©toêoraêakan uêati naêiki Ä©kuzowan paudako. 55 Mazan maêozaka Stephen nyukunuu Kaimanaêo Doronaa aipan ati. Uawunuupan doko iti aokazi iti, utukapa kanada Tominkaru umanawunun kanadapan naêii, naêiki utukapa Jesus kadishitapan Tominkaru diwaêora antanapu. 56 Uruêu naa ukian kootowapa-kidauzonao pidannao ati, “Utukapa! Aokazi daêatinan, naêiki õtukapa Daonaiora Aokazi Ikiêo kadishitapan Tominkaru diwaêora antanapu." 57 Sariapa kootowapa-kidauzonao pidannao kadakoinaêakan, Ä©taratan pakinao kida uparadan ai. Naêiki Ä©zaamataêakan naa uruu. 58 Udaunaêan Ä©kozootaêakan naa uruu wiizai dawun iti. Naêiaêa naa Ä©narakaêakan naa pashooton kida. Kainaêa pidan, Saul kiaêo uêuu. Uruu atiêi naa Ä©awunuutapa-kidan pashooton kida. Naêiaêa naa Ä©boowautapan Stephen kuba idi, aonaa masakaudaêu mani. 59 Mazan upuêu Stephen toriinpan. Ukian, “Ãnaobanaa Jesus, puzaamata õdoronaa." 60 Udaunaêan ukodoruêukan naêiki uparadan diiwaêo idaêan. “Ãnaobanaa, manaêa pupatakaêutaêanaêa Ä©dyaun paêoian dikin ii,” ukian. Uruêu naa mazan umawakaêakan naa.

Everything we make is available for free because of a generous community of supporters.

Donate