MATTHEW 5
WBT1 Aizii Jesus tukapan iriba pidannao kasabaêukinan paêidaêati, sariapa uzaidan naawazi daara iti. Naêiaêa naa usakanatan. Pidannao, utominapa-kidaniinaouz maonapadinan uêidaêati. 2 Usakadaêakan naa patominapa-kidan Ä©dyaun. Mishiêo konaukii-karu dauaêo (Luke 6:20-23) Kaikapaêa ukian Ä©êatiêi: 3 “Konaukiaêo wunaouêu aitapainaouz aonaêo paturuan paaipan ati padoronaa ii, Ä©nao kaduz atiêo wuruêu Tominkaru naobanai-tinapanuz. 4 Konaukiaêo wunaouêu kashaêoratinainaouz Ä©nyukunuu, Tominkaru saabaan nii Ä©nyukunuu. 5 Konaukiaêo wunaouêu aonaêoraz Ä©atadinpauzon, Tominkaru taan nii ipai imiêi baara Ä©êidiwau nii. 6 Konaukiaêo wunaouêu tuukiaêoraz Ä©taan panyukunuu ati pashaêapataêazon Tominkaru aiapanii kida ushaêapata-kao, Tominkaru turuuda-kidan nii Ä©dyaun kaimanaiman. 7 Konaukiaêo wunaouêu kamunanbainaouz, Tominkaru kamunanun nii Ä©êati. 8 Konaukiaêo wunaouêu baudaêapatainaouz panyukunuu Tominkaru ati, Ä©tukapan nii Tominkaru. 9 Konaukiaêo wunaouêu kaudinainaouz pakaimanaaka-kidan dauêu pidannao, Tominkaru daniitan nii Ä©dyaun. 10 Konaukiaêo wunaouêu patakaêuta-kariwainaouz kaimanaêo mashaapa-karu Tominkaru atiêo dauêan, Ä©nao atiêo nii wuruêu Tominkaru naobanai-tinapanuz. 11 “Konaukiaêo nii unao, pidannao dakoopan an unao, naêiki Ä©patakaêutan an unao, naêiki Ä©mariidinan an unao dauêu, soo õpidanannaoun idiêo unao. 12 Ukonaukii tuukii manawun, ushaêapanum kauêan kainaêa umanawunuêu uwinipinaa niêo aokazi ii. Kotuaêa naa naêapaêo Tominkaru prophetinnao patakaêutauzo-kao kapam. 13 “Duwu kawanuêo wuruêu unaouz daêaêa pidannao ati. Mazan duwu manaun anaêa naa, aonaêa naa naêapam ukuzuban powaêa. Aonaêa naa turuu ukaiwaapa-kao, mazan ukabootaêaka-kao niêi naa amazada iti. Uruêu naa dobaapainao naêiiêaka dakazatanuz. 14 “Kanadaêo kawanuêo wuruêu unaouz daêaêa pidannao ati. Aonaa naawazi paawaêaêo donoi toma-kao dizinpan. 15 Aonaa naêiam zii pidan suuauzon lamp, udaunaêan utaratanuzu boon waranuêu. Mishiêoraiman lamp muuda-kao nii kaimanaêo pawiizi dokoaêo idaêa. Naêikiêo nii ukanadapan ipai kabaun nazo ainao. 16 Naêapa paêi unao lamp kawan, upuêukapan kanada pidannao kanaapu ati, Ä©tukapa kizi kaimanaêo ushaêapatanii. Uruu naêapaêo idaêanaêo nii Ä©konaukii-kidan uDaru Tominkaru aokazi iaêo umanawunun. 17 “Aonaa uzauda-kidaêanaêa, õmarinaêata-kidaêanan mani kakinaorii Tominkaru taaniaz Moses idaêan kida, naêiki kotuaêo prophetnao saadanii kida, wuruêu õwaêatinuz daêatiêi. Ãwaêatin aonaa õmarinaêata-kidaêanan mani Ä©dyaun, mazan õmishiaêanan naa naêiki õshaêapataêanan naa naêapaêoram Ä©kian kidaz. 18 Ãkakuwaapan mishiêo uêati, atii aokazi naêiki diêoraêa imiêi baara naêan kawanaêati, aonaêo nii baudaêapa kakinaorii paradannaa sodi marinaêata-kao, atii kaiman-daun kakinaorii mishiinan. 19 Ukauêan kanom dikintapan an masakaudaêu sodiêo kakinaorii paradannaa, naêiki tominapa-kidaêo naêapa baokoinao, awutapa sodiêo nii umanawunun, Tominkaru naobanai-tinan diêii. Mazan kanom izoêatiêo, shaêapatatinaêo kakinaorii kawanaêati, naêiki tominapa-kidaêo naêapa baokoinao kapam, umanawunuêo kii-karu nii udauêan, Tominkaru naobanai-tinan diêii. 20 Ukauêan õkian nii uêati, aonaêo nii umorotan Tominkaru naobanai-tinan diêiti, soo umashaapan an kaiman Tominkaru aipan kawanaêati powaêa zii wunao aiaêa, tiichaapauzonao Moses kakinaori dauêu naêiki Phariseenao ai." 21 Jesus kian koshan, “Uaitapanii shaêatii naêapam kiauzo-karu pidannao ati kotuaêa naa, ‘Manaêa puzowiaêanaêa pidan. Naêiaêoram pidan zowiaêo pidan, patakaêuta-karu niizu udikin ii.’ 22 Mazan aizii õkian nii uêati, naêiaêoram pidan toêoran an paêinawuzu ati, patakaêuta-karu niizu udikin ii. Naêiaêoram pidan kiaêo paêinawuzu ati ‘pugaru maturuaukaêo,’ naêaka-karu niizu kazowautapainao kanaapu ati, marii kizi upatakaêuta-kao naêii. Naêiki naêiaêoram dakoopaêo paêinawuzu, ‘yaakaru, maaitapin-kaêo!’ kii, kaboota-karu niizu Tuubaruêo Tikazi wuêiti. 23 “Ukauêan putaainaêanan dono Tominkaru ati, punaêakan idaêan aimaakan uêati altar uzai kawaodapa-kizinao diêiti, naêiki punyukunuiankan an kainaêaêo daêi pukasharutan puêinawuzu nyukunuu, 24 puwaêakaêa naa zii wuruêu putaaêazooniaz altar dazabaêa, pumako puêinawuzu diêiti, pusaabaa-kidanaka punyukunuu utuma. Udaunaêan putaaêanan niêi naa wuruêu putaaêazooniaz Tominkaru ati. 25 “Aizii pukasharutaakapan an pidan tuma. Uruu dikin ii unaêakan pugaru kootowapa-kizai iti. Mazan ukaawa-kidan uaêii pugaru naêiti, putiwaa pusaabaa-kidan puparadan utuma. Aonaan an pushaêapatinan naêapa, mishiêo nii unaêakan pugaru kootowapa-kizai iti, naêiki utaan nii pugaru kootowapa-kidauzo pidan ati. Udaunaêan kootowapa-kidauzo taan niêi naa pugaru police kaêu iti, uruêo niêi naa kaboota pugaru taraa-kizai diêiti. 26 Ãkian puêati, punaêian nii, aonaêo nii pukodita-kida-kao atii pukawinipinaatan anaêo nii zii ipai daunuudaêu aiapa-kariwai pukodita-kinaa nii. 27 “Uaitapanii shaêatii naêapam Tominkaru kakinaorii kian, ‘Manaêa pubaêorantapaêanaêa.’ 28 Mazan aizii õkian nii uêati, kanom awunuutapan zun, naêiki unaêazootapanuzo, ubaêorantapaêakan naa wuruêu panyukunuu ii. 29 Ukauêan pudiwaêora antanpuêo puawun shaêapata-kidan dono puêati oiaêo, pusoêota naêiki pukaboota puêaiaz. Kaimanaêo nii zii puwaziwaan baudaêapa karikaonan pushaêapauzin punanaa diêikiêo, pukaboota-kidan ai ipai daunuudaêu punanaa manawun Tuubaruêo Tikazi wuêiti. 30 Pudiwaêora antanpuêo pukaêu shaêapata-kidan dono puêati oiaêo, pudukuta naêiki pukaboota puêaiaz. Kaimanaêo nii zii puwaziwaan baudaêapaêo pukaêu karikaonan, pukaboota-kidan ai ipai daunuudaêu punanaa manawun Tuubaruêo Tikazi wuêiti." 31 Jesus kian koshan, “Uaitapanii shaêatii naêapam Tominkaru kakinaori kian, ‘Naêiaêoram pidan muudan an paudaiaro, marii utaan oêati saada-kariwai muudaaka-karu kaaritannaa.’ 32 Mazan aizii õkian nii uêati, daonaiora muudan dono paudaiaro omashaapan puêu kaiman padamata utuma, ukauêan ubaêorantapa-kidan naa oroo wuruêu baêoran daonaiora tuma omazidan anaêa naa koshan. Naêiki arawuêu daonaiora mazidaêoraz naa otuma, utoman naa oiaêo kapam ubaêoran-daiarotapan idi. 33 “Uaitapanii shaêatii kapam naêapam kiauzo-karu pidannao ati kotuaêa naa, ‘Manaêa pumarinaêataêanaêa putaanii puparadan pumishiaêazoonii, mazan pushaêapata puparadan Tominkaru ati wuruêu pushaêapataêazooniaz.’ 34 Mazan aizii õkian nii uêati, manaêa pudakotaêanaêa aimaakan uu puparadan mishida-kinao nii. Manaêa pudakotaêanaêa aokazi uu puparadan mishida-kinao nii, ushaêapanum kauêan Tominkaru naobanai-tinapa-kizi wuruêu. 35 Manaêa pudakotaêanaêa imiêi baara uu, ushaêapanum kauêan imiêi baara Tominkaru kidiba wiizi wuruêu. Jerusalem uu naêapa kapam, manaêa pudakotaêanaêa puparadan ii, ushaêapanum kauêan uruu donoi umanawunuêo King wiizi wuruêu. 36 Manaêa pudakotaêanaêa puzowau puaipan idi puparadan mishida-kao, ushaêapanum kauêan aonaa pukaêiitan putoman baudaêapaêo puzowaud baraka oo podidi. 37 Ukauêan, turuu pukian ‘Oo’, umishiin dono, naêiki ‘Aonaa’, uêaonaan dono. Pudobata-kidan an powaêa zii puparadan, oiaêo diêikiêo wuruêu. 38 “Uaitapanii shaêatii naêapam Tominkaru kakinaori kian, ‘Pidan zowitan dono pairiban awun, marii ukaunaatinan uawun ati kapam; pidan zowitan dono pairiban dako, marii ukaunaatinan udako ati kapam.’ 39 Mazan aizii õkian nii uêati, aonaa pukaunaatinaêanaêa pushaêapata-kao an dikaudaêo idaêan. Pidan taêikan an pudiwaêora antanpuêo pukaozoo, marii putaêika-kidan puêashabaron antanpuêo pukaozoo kapam. 40 Pidan kootowapa-kidaêanan dono pugaru naêiki uzaamatan pushooton, putaaêaka puchaakitan kapam. 41 Aizii umanawunuêo pidan dyuudan dono pudowautan padopao baudaêapaêo naawazi diêiti, pudobata-kida udopao baudaêapaêa naa naawazi diêiti. 42 Pidan pishaan an aimaakan puêai, putaa uêati; ukaiwaaêazon an zii karikaonan puaimaakanuta, putaaêa naa zii uêati. 43 “Uaitapanii shaêatii naêapam Tominkaru kakinaori kian, ‘Pumarainapa puiriban, mazan putoêora-kizaitapa putarubaitapaniinao.’ 44 Mazan aizii õkian nii uêati, pumarainapa pidan toêorainao puêati, pukamunan kaiman Ä©êati; naêiki putoriinapa Tominkaru ati kaimanaêo idaêan wunao dauêanaêa, patakaêutainaouz pugaru. 45 Naêapaêo idaêanaêo nii utukapa-kao mishiêo uDaru Tominkaru aokazi iaêo dainao unao. Ushaêapanum kauêan uruu kanada-kida kamoo ipai pidannao ati, kaimanainao naêiki dikaudainao ati kapam. Naêiki ukaawa-kida wunu pidannao ati, kaimanainao Ä©shaêapainpan naêiki dikaudainao Ä©shaêapainpan ati kapam. 46 “Aizii kanomaêo nii Tominkaru taa uwinipinaa nii ukaimanan an marainpainao ati unao karikaonan? Upuêu zii zaamaapauzonao tax puraatannaa oiainaouz padamata, Ä©marainapa pairiban kapam. 47 Ukauêan ukaimanan dono soo marainpainao ati unao karikaonan, naêapa dii upanaêan baokoinao pidannao ai? Naêapa pidannao mashaapan kapam mamishida-kainaouz Tominkaru. 48 Ukauêan aonaa ukasharutinaêanaêa ukaimanan ai, uDaru aokazi iaêo makasharutin-kan kawan pakaimanan ai.
