Lukas 1

1 O garam tsiraê bini Tiofilas, garam ampi bingan yintsaê i akara nan igi ntuanga nam waêa wasaê i agai. 2 Da yakar yatsungê sisingê garam ruta Yisu mpada miamun da tsangandan da fisagin da agai. 3 Ibinigi da dzi runggangê itip sauda nam santan idzuwai waêan igi rururungan imingê rib tsangandan suda miamun, da dzi marangê ifur i akara rururungan i ntuanga nam santan biaêan da agu, garam tsiraê bini Tiofilas, 4 i mingêa nan fain u ringantagin sib ugu da aruani da u bungê asruê i nan idzuwai igi nan nidzun bingan. 5 Gubuê Herot mpada suda king mpada tayangê Yudia ugu, da garam pumuêa Anutu bits nida Tsakarias in impa wasaê i garam pumuêan utupan mangan faringêa Abidza gin mingêa Aron utupan tsiraê. Da fininggan Elisabet iwaê imingê Aron utupan ibinigi. 6 Rib iruê igi sanaban irururung imingê Anutu maranggan, i nanggan atsungêa Nifutsarif nanggan faidagin santan da impa tayangê runggan faganggan da banginggan ngarubini. 7 Da bitsintaê rib iruê igi narunggan imaê, i Elisabet isu sagat yami. Da iruê igi ifufi sib. 8 Da iwaê gubuê Abidza utupan nanga gum pumuêa Anutu, da yantungê rarub in isangê garam pumuêan sanaban da intuang Tsakarias i taida nam gaunt mingêa Nifutsarif Ungaran Mararam. 10 Da waêa gubuê taida nam gaunt da ampan santan muntida manaê igi impruê ruan iyu Anutu gin. 11 Da Anutu angira gan iwaê da arangan imunti imingê bangin bini imingê mumai mararam taida nam gauntin. 12 Da Tsakarias tsanganda arangan da nugun isantan ruan gin da iratin. 13 Da bitsintaê angira ini rutin, “Tsakarias, anungê ratan u. Anutu iringant i u nanggam udagin sib wa. U fininggam Elisabet bungê arim mamaê narun marub mangan da agu. Da wafaringê i binganggan Yowanis. 14 Arangan bungê asu nam nugun tsiaêan da agu, da rib ampi bingan nugun bungê anuf i arangan gubuê gan rinan apingêan, 15 i Nifutsarif bungê arim bingan tsiraê da arangan. Da arangan anungê numa wain gurun ma mpui riniurun maran didiruntan fain u, da Marapayam Mararam bungê asisungê arangan mungê namingê rinan wangun wasaê. 16 Da arangan bungê arim garam Israil ampi bingan sib i parima i ruan badan da gan Nifutsarifan Anutu. 17 Da arangan bungê amungê i Nifutsarif, da guman nangan da nanggan nidan bungê arut Anutu nampanggan nasangê profet Eliya sanaban, i nanga raman ruas da narun ruas maran arida i ruan, da nanga garam ringa dadantang itama i ruan atsungêa garam rururungan uwayantan, da rima ampan sib i tipa runggan i Nifutsarif gubuê gan badan." 18 Da Tsakarias igut i angira, “Dzi sruêa i nan u nidan igi waêa bida anungê? I dzi da fininggangê aga fufi sib." 19 Da angira ini i nanggan mungaê, “Dzi Gabriel. Dzi munti Anutu maranggan da itangin dzi iba i nida sisingê bini ani da agu. 20 U mami muarutsa dzi nanggangê nidan. Da waringantin, Anutu bungê anang nan dzi nidan igi nawaê nasu nidzun da gan gubuê gan rururungan. Ibinigi da aruani u bungê asu nifu mutut nasangê i gan gubuê gan bawaêan." 21 Tsakarias rumpada Ungar Mararam igi gubuê maran guntiê bingan, da ampan santan ifangê gin da maran ifur, “Wain idzuwai da imami waêa ba sung?” Da iyu uwayant ampi bingan. 22 Da arangan waêa ba da anungê ini nan da ampan santan u, da iram bangin angu da ribarangan. Ibinigi da ribarangan isruê gin i arangan matsanga nam maran mangan namingê Ungar Mararam wasaê. 23 Da arangan gubuê gan nanga gum mingêa Ungar Mararam ntsupa sib da itip ifa gan gampan. 24 Gubuê fain ifa sib da Tsakarias fininggan, Elisabet, iwangun, da impa ungar angu isangê ukam 5. 25 Da Elisabet ini, “Aruani da Nifutsarif igaib dzi, da irim dzi sib i mamaê narun i tiasa dzi rini miaê gangê rai mingêa ampan maran." 26 Elisabet iwangun isangê ukam 6 sib da Anutu iwat angira Gabriel ifa intap Galili gampan mangan nida Nasaret in, 27 i nidan da aruf mangan utupan ragada sib i bintsudan da Yosef, mingêa Tafit utupan ugu. Aruf igi binganggan Maria. 28 Da angira ifawaê da arangan da ini, “Nan nufan narut agu, sagat Anutu maran arida gin da piriangêan. Nifutsarif irut agu." 29 Maria iringant i nan angira nidan igi da iyu uwayant ampi bingan gin da ini i gan unggan, “Nan ani wainggan ibianungê?" 30 Da angira ini, “Maria, anungê ratan u. Anutu maran yari i agu da irim maraampi gan da agu. 31 U bungê awangun da wapingê narum marub. Da wafaringê i binganggan Yisu. 32 Arangan bungê ayu bingan tsiraê ruta nampang. Da Nifutsarif Anutu Wagungê bungê afaringê Arangan nabi Narunggan, da bungê arim tafanggan Tafit bintipan king rutin, 33 da bungê asu king i garam Israil namingê ratar nanting, da nanggan mpada tayangê gin wasangê i ntsupan u." 34 Da Maria igut i angira, “Nigi waêa bida anungê, i dzi wawaê da garam mangan u?" 35 Da angira ini, “Marapayam Mararam bungê aba da agu da Anutu Wagungê nampanggan bungê arim marayaung i agu da nanang nam igi nawaê. Ibinigi da mamaê narun u apingêan igi bungê asu mararam da bungê afaringê Arangan nabi Anutu Narunggan. 36 Watsangan, u yaranggam Elisabet, sagat yami ugu, iwaê da nam fufidan sib da iwangun i mamaê marub da ukaman 6 aruani. 37 Nam mangan wabarabin da Anutu i nangan u, imaê." 38 Da Maria ini, “Dzi su Nifutsarif sagat guman. Nan igi nasu nidzun da dzi nabi u nidan.” Da angira itangin arangan rai. 39 Maria itip runggan sib da yuriê da ifa sung angu garam Yuda gampan mangan mingêa intap mamai. 40 Da ifa atangê Tsakarias ungaran da ifa nuê ini, “Gubuê bini, Elisabet." 41 Elisabet ringanta i Maria nifunggan da mamaê narun gingêa i wangun igi intus, da Marapayam Mararam isisungê Elisabet. 42 Da arangan inuê nifun tsiraê da ini ibiani, “Anutu ifinti agu iyus sagat santan aga da ifinti mamaê narun mingêa u wangum wasaê igi. 43 Dzi sagat utaê bingan! Da ibianungê da dzi Nifutsarifangê rinanggan maran yari i dzi da iyung ampi da dzi? 44 Gubuê dzi ringanta i u nifunggam da mamaê narun mingêa dzi wangungê wasaê nugun itsiaê da intus. 45 U nugum anuf i u muaruts nan santan ibi Nifutsarif nidan da agu sib ugu bungê asu nidzun." 46 Da Maria ini, “Dzi tsarif Nifutsarif ruta wangunggangê santan, 47 da dzi ganunggangê nugun itsiaê i Anutu aru uda dzi sinungê nam maisan. 48 I Arangan maran ifur dzi, sagat gum utaê bingan ani, da inang bini da dzi. Da aruani da waêa bampan aga da yangin taptap bungê afaringê dzi nabi sagat nugun tsiaêan tsiraê, 49 i Anutu Garam Nampang Wain inang nam bini tsiraê bingan angu i dzi, da Arangan Garam Mararam Nidzun. 50 Da Arangan bungê agaib rib tsarifa Arangan mingêa miamun ugu da bungê autus i ruan nafan nasangê yangin taptap aga nabinigi angu. 51 Da Arangan inang nam nampang mara maran ampi bingan i banginggan. Da idaru garam wangunggan tsarifa runggan da idzarang ruga rugan. 52 Arangan igruê king ruas i gan bintipan, da iraê i rib rasuda runggan. 53 Arangan ifut rib mpada mangits i nam gadan bini, da iwat rib ruta nam bunump ifa bangi sasaê. 54 Arangan irim gan garam guman utup Israil sib, da maran wasamu i maran ntuêa Abraham da yangin rusan taptap ntingan, ibi ragadan da agi tafangê rusangê ugu." 56 Maria irut Elisabet impa ukam 3 sib, da itip ifa gan gampan. 57 Waêa Elisabet gubuê gan apingêan da yapingê narun marub. 58 Arangan utupan da rib mpada uts rutin ringanta i Nifutsarif nanga nam ngarubini bingan i arangan da nugun itsiaê impruê da arangan. 59 Mamaê narun gubuê gan bawaêa suda 8, da gan utupan santan iwaê impruê i gubuê safa mamaê igi riniubitan, da ini faringêa raman Tsakarias bingan yaba gin, 60 da bitsintaê rinanggan Elisabet ini ibiani, “Imaê! Wafaringê i binganggan Yowanis." 61 Da ribigi ini da arangan, “Da bitsintaê u utupam fain mangan wamingê i bingan aru nigi u." 62 Da ribigi iram bangin da mamaê igi ramanggan i faringêa bingan idzuwai yaba gin. 63 Tsakarias iram bangin i nam akara nan gin da arangan yakar ibiani, “Arangan binganggan Yowanis.” Da rib santan irunt fafun gin. 64 Da sung angu Tsakarias nifun ipuapap da ini nan ratar da itsarif Anutu. 65 Da rib santan igara bangin angu gin, da nan igi idzarang isangê Yudia gampan mamai santan. 66 Garam sib angu ringanta i nan igi da maran ifur nan ampi bingan da igut i ruan, “Mamaê narun ani yingêan, da nanga gum tsiraê idzuwai?” Ini ibinigi i Nifutsarif nampanggan irut arangan. 67 Da Marapayam Mararam isisungê raman Tsakarias da arangan ini Anutu nanggan Marapayam nida rutin wasi ibiani: 68 “Agi nifungê natsarif Nifutsarif, Israil Anutu gan, i Arangan iba rim gan garaman sib da iyu sinungê nam maisan. 69 Arangan itangin Garam nampang mangan i rima agi sib iba imingê gan garam guman Tafit utupan, 70 ibi Anutu nida wasi i profet mararam ruas nifunggan mungê ugu. 71 Itangin Garam igi i rima agi sib i gangê garam ipiapangê da garam nugun tsakiada i agi, 72 da santingêa nam gaiban bida ragada sib da agi tafangê rusangê ugu, da nanga Arangan nanggan mararam utusa i ruan gin suda nidzun. 73 Da Arangan iraga nan utusa i ruan gin igi mungê da agi tafanggangê Abraham 74 i uda agi sinungê garam ipiap banginggan, da agi anungê rungê ratan, da agi pumuêan Arangan 75 ruta wangunggangê sapan da sanab rururungan mingêa Anutu maranggan da gubuê sib angu sangêa agi nanggangê mpadan. 76 Dzi narungê, bungê afaringê agu nabi Anutu Wagungê profetan. I u bungê amungê sanab i Nifutsarif, da watip sanab i Arangan, 77 i rima ampan gan sib i sruêa i Anutu sanaban siata nanggan maisan rai da uda ribigi sinungê nam mampan, 78 wain ibiani Anutu nanggan maran gaiban. I nanggan gaiban igi angu da Puatsadan bungê amingê wagungê naba da agi nabi gubuê yaban 79 i arida wasi i garam gar mpada nam mimin da rata i nam mampan. Da napuatsa nari agi faganggangê i yunga sanab mpada bini." 80 Da Yowanis iyingê isu tsiraê da ifai i runggan iyab i uwayant bini da nam muarutsan. Da impa imingê nam manaê dadauntan isangê i fisa i nan wasi da garam Israil.