Lukas 6

1 Gubuê Sabat mangan da Yisu iyung wasaê i gum wit mangan. Da gan riban atsungêa gin ituru wit nidzun fain da isisa gangan i bangin da iga i nidzun. 2 Da garam Farisai fain igutin, “Ibianungê da agam yis nan faidagin udziê i nanga gum suruda wit da gubuê Sabat?" 3 Da Yisu ini ribarangan nanggan mungaê, “Agam ini nan ibi agam mamida i faringêa nan i nam Tafit da gan utupan nangan da gubuê ribarangan mangits rutan ugu. 4 Arangan yatangê Anutu ungaran da iyu bret tsarada suda mararam da igan. Arangan iga nam aru atsungêa nan faidagin i garam tuas aru pumuêa Anutu angu gan gadan ugu, da irim fain da gan utupan igan." 5 Da Yisu itip ini, “Garam Narunggan isu wain i gubuê Sabat." 6 Da gubuê Sabat mangan da Yisu yatangê ungar mpruêa ruan gin da ifis i nan. Da garam manga bangin watsiang mingêa i bangin bini impa wasaê impruê. 7 Da Farisai da garam gudzupuê i nan faidagin isau sanab i dzura nan i raruda Yisu. Ibinigi da ribarangan irarab Yisu ragun, i bida tipa garam rinin gingêan da gubuê Sabat igi. 8 Da bitsintaê Arangan iwaê da ribarangan maran furan gan igi sib. Ibinigi da Arangan ini da garam bangin watsiang igi, “Wauriê da wamunti rib santan maran.” Da arangan imunti iyab rib santan maran. 9 Da Yisu ini da ribarangan, “Dzi ni guta i agam, mingêa gubuê Sabat da isangê nanga bini ma nanga maisan, ma agi rima rib fain sib i mpada marantaêan ma isa funub?" 10 Arangan irarab ribigi maran iba fan da ini da garam igi, “Watatu banginggam,” da arangan inang ibinigi, da arangan banginggan itip iwaê bini. 11 Da bitsintaê rib Farisai da garam gudzupuê nugun itsakia iyus da impruê ruan ini nan i nanga bida anungê i Yisu. 12 Gubuê igi gan mangan da Yisu ifa mamai i udagin da iyu idziang manga santan i udagin da Anutu. 13 Pisa tataê mangan da Arangan inuê gan riban atsungêa gin santan impruê da ipiriangê 12 angu da irim bingan aposel rutin: 14 manga Saimon (aru Arangan faringêa Petrus in) da Andru (Petrus rainggan), da Dzems, Yowanis, Filip, da Bartolomiu, 15 Matiu, Tomas, da Dzems (Alfius narunggan), da Saimon (faringêa Dzelot in), 16 da Yudas (Dzems narunggan), da Yudas Iskariot (aru nida Yisu wasi da garam ipiap). 17 Da Yisu irut ribarangan impruê ruan iruê ifa munti bump mangan. Da riban atsungêa gin utup tsiraê da garam ampi tsiraê bingan mingêa Yudia santan, mingêa Yerusalem, da mingêa uruts ringan Taia da Saidon iwaê impruê. 18 Santan igi iba i ringanta i Arangan da Arangan tipa ribigi rininggan dauman. Da Arangan itip rib santan marapayam maisan yantsangan iwaê bini. 19 Da garam santan yintsaê i gifa Arangan, i wain nampang iwaê imingê Arangan da inang ribarangan santan idaum. 20 Yisu irarab riban atsungêa gin da ini, “Agam aru sauda runggam ani, nugum watsiaê, i agam bungê ampa wasaê i Anutu nanggan mpada tayangê gan garaman. 21 Agam aru mpada mangits da aruani, nugum watsiaê, i agam bungê asuf. Agam aru ranga maragurun da aruani, nugum watsiaê, i agam bungê arubungê. 22 Nugum watsiaê da gubuê garam buginda agam da siata agam rai da nida nan maisan yaba i agam da tsanganda agam binganggam maisan i agam yatsungê Garam Narunggan. 23 Gubuê nam bida nigi waêan da agam da nugum watsiaê da watup da wangump farab angu gin. I agam bungê ayu mungaê gan tsiraê bingan namingê gunungun. I ribigi rumpun rusan inang ibinigi i profet ruas mungê. 24 Agam garam nam bunump yusan, watsauê i runggam, i agam iwaê da nanggam mpada bini sib. 25 Agam garam sufa bini i nam gadan da aruani, watsauê i runggam, i agam bungê ampa mangits. Agam garam rubungêan da aruani, watsauê i runggam, i agam bungê arang nagampun runggam. 26 Agam aru rib santan tsarifan ugu, watsauê i runggam, i ribarangan rumpun rusan inang ibinigi i profet umpur. 27 “Da bitsintaê dzi nani da agam aru ringanta i dzi nabiani: Maram wari i garam ipiapam, da wanang bini i rib buginda agam. 28 Da waugin da wagut i Anutu i nanga bini i rib pupuarapan da agam da rib nanga maisan i agam. 29 Bida manga puaka u giyam marafaingê da waitam i marafaingê nafa rutin, ma bida manga uda u saketam, da anungê miminda i siotam u. 30 Rib guta agu i nanggam idzuwai da warim rutin. Da bida rib fain uda u nanggam mangan da anungê guta gin i tipa udan u. 31 Sanab idzuwai agam nida rib fain nangan da agam, da wanang da ribigi mungê raiyi. 32 “Bida agam maram arida i rib fain maran arida i agam, da manga butsarifa agam in? I garam asub maran yari i garam maran arida gin ibinigi. 33 Bida agam nanga bini i rib nanga bini i agam, da manga butsarifa agam in? I garam asub inang sanab bida nigi impruê. 34 Da bida agam rima nam da ribagam maram fura i uda nam mungaê gin, da manga butsarifa agam in? I garam asub irim nam da garam asub fain i uda nam mungaê gin ibinigi. 35 Da bitsintaê maram wari i garam ipiapam, da wanang bini i ribarangan. Da warim nam rutin, da maram anungê fura i tipa uda nam igi mungaê gan u. Atsungêa uwayant bida nigi da agam bungê awaê da nam mungaê tsiraê bingan, da agam bungê asu Anutu Mpada Wagungê narun rusan, i Arangan isu maraampi da garam maisan da mamida i nida dangki rutin. 36 Wasu maraampi da rib fain nabi agam Ramanggam isu maraampi da agam. 37 “Anungê raruda garam fain; agam nanga bida nigi da Anutu wasangê raruda agam. Da anungê tsanganda garam fain maisan da nida nan asubin; agam nanga bida nigi da Anutu wasangê tsanganda agam maisan. Wasiat garam fain nanggan maisan rai da Anutu bungê asiat agam nanggam maisan rai nabinigi. 38 Warim nam da rib fain, da bida agam nanga bida nigi, da agam bungê awaê da nam igi mungaê gan nayus, da bungê afungê wasi da nayats ruan. Nam igi bungê awaê da agam nasangê ampap idzuwai agam riman da rib fain." 39 Da Yisu itip ini nan raman mangan ibiani, “Amaê, isangê garam maran gampaman mangan mungêa i maran gampaman mangan? Imaê! Bungê aruaê ntsuf! 40 Da mamaê atangêan anungê isangê i yusa kidungwaga gan. Da bitsintaê rib santan ntsupa guman atangêan sib da bungê asangê gan kidungwaga gan. 41 Ibianungê da u tsanga gai pupumuts mingêa u rainggam maranggan, da u maram wafur dubung mingêa sib i u maranggam? 42 Ibianungê da u ni da rainggam ibiani, ‘Raingê, wanang da dzi nadziwar i gai pupumuts mingêa u maranggam,’ da bitsintaê u anungê itsangan dubung tsiraê mingêa sib i u maram u? U garam umpur nifun nida nan angu, watus dubung mingêa u maranggam mungê raiyi, ida u maram bungê adzidziwan i siata gai pupumuts rai i rainggam maran. 43 “Gai bini anungê ikap nidzun maisan ma gai maisan anungê ikap nidzun bini u, imaê. 44 Garam isruê i gai santan angu iyab i gan nidzunggan. Garam anungê iyu gai fik nidzun i gantsuats u, ma wain nidzun i gai maradantang u. Imaê. 45 Nam bini sisungêa mingêa garam bini wangun isu wain i sanab bini santan nangan. Da nam maisan sisungêa mingêa garam maisan wangun isu wain i sanab maisan santan nangan. Nan idzuwai garam nifun nidan bungê asanting i wangunggan. 46 “Ibianungê da agam ifaringê dzi, ‘Nifutsarif, Nifutsarif,’ da agam anungê yatsungê dzi nanggangê? 47 Dzi bungê asantingê agam i nan nayab i garam badan da dzi da ringanta i dzi nanggangê da yunga atsungêa gin. 48 Garam igi isangê garam rafa ungar dubung ruêa intap tauf babampafan i gifa ufiak. Da gubuê mpui furan da udzada i ungar igi da anungê isangê i gruêa ruan, i arangan itip bini angu. 49 Da bitsintaê manga ringanta i dzi nanggangê da mamida i atsungêa gin da aranga sangê garam mamida rafa dubung ruêa intap warangê da rima ungar yaba gin. Da gubuê mpui furan badan da udzada gin, da igruê ruan iruê da itatarat i ruan."