Matyu 5
PNG1 Sisas ai hoeireandürane nindou afɨndɨ ranai ahandɨ süÅgu tümareandamboyu asu ai hafu hɨfɨ wafu mamɨ ranɨwamɨ nɨmaru ane asu ahambo süÅgururü-rundeimbɨ ai ahambo sowanambo masɨfomo. 2 Ranɨyu asu Sisas ai ahamumbo piyu haya yamundɨmareapurɨ. 3 Ranɨyu ai ahamumbo yare hoafɨyupurühɨ yahuya, “Nindou dɨdɨyei ai rarɨhi hoafɨyeihüya, Roana Godɨndɨ aboedɨ sürühoeimbɨ hohoanɨmo ra mbonɨmborɨ humɨndefɨ-mboanefɨ, asei ana, nindou ranai hɨhɨfɨ-hɨhɨfɨmbeyei-amboane, Åga God Ågɨnɨndɨ hɨfandarandɨ ranɨ hoarehɨ anɨboadei. 4 Nindou dɨdɨyei ai aranɨ aranɨyei hei ranai ana hɨhɨfɨ hɨhɨfɨmbeyei-amboane, Åga nindou ranaheimbo ana God ai dɨdɨboado-ndearühɨ yirümondearümbui. 5 Nindou dɨdɨyei ai hɨmboarɨ yaÅgɨrɨ hɨfandühündeimbɨ-mayei aiana hɨhɨfɨ-hɨhɨfɨmbeyei-amboane, Åga nindou ranai ana nɨnɨ-moatükunɨ God ai aheimbo saimbo yahuhaya masɨhendɨ ra ndahümündimboyei. 6 Nindou dɨdɨyei ai Godɨndɨ mbumundɨ hohoanɨmo ranahambo semɨndɨmbo wembohühɨ nouehindɨ asu hoe sɨmɨndɨmbo amɨndanɨÅombo nouehindɨ ana, aiana hɨhɨfɨ-hɨhɨfɨmbeyei-amboane, Åga God ai aheimbo mbumundɨ hohoanɨmo ra dagadürümbui. 7 Nindou dɨdɨyei ai nindou Ågorümbo moanɨ hɨpoamboarɨhündɨ ranai ana hɨhɨfɨ-hɨhɨfɨmbeyei-amboane, Åga God ai hɨpoambondearümbui. 8 Nindou dɨdɨyei ai ahei Ågusüfoambe moanɨ aboedɨ sürühoeyoweimbɨ hohoanɨmo ra amarondürɨ ana, aiana hɨhɨfɨ-hɨhɨfɨmbeyei-amboane, Åga aiana God amaru ranahambo hoeindɨhorɨmboyei. 9 Nindou dɨdɨyei ai moanɨ nindouyei mbusümo raranɨ moatükunɨmbo borɨfoeferambo yaÅgɨrɨ nindouayei ana, aiana hɨhɨfɨ-hɨhɨfɨmbeyei-amboane, Åga nindou ranai ana aheimboya aiana Godɨndɨ nɨmoranei, mbɨseimboyei. 10 Nindou dɨdɨyei ai mbumundɨ hohoanɨmo yaÅgɨrɨ süÅgurɨhindanɨ, asu ranɨmbo nindou amurɨ ai aheimbo tɨÅɨrɨfo sahündürühɨ moaruwai moaruwaimbo-arɨhindürɨ ana, asu nindou ranai ana hɨhɨfɨ-hɨhɨfɨmbeyei-amboane, Åga God Ågɨnɨndɨ hɨfandarandɨ sünambe ra ahei-ane. 11 Nindou bodɨmondɨ ai sɨhamumboya, Aiana Sisasɨmbo süÅgururü rundeimb-anemo, mbɨseihümbo, sɨhamumbo moaruwai moaruwaimbo ndɨhipurühümbo, moanɨ moaruwai wosɨhoaforɨ moatükunɨ wataporɨ hoafɨndühüpuranɨ ana, asu se ranɨmbo hɨhɨfɨ-hɨhɨfɨndɨmo. 12 Asu se Ågusüfoambe aboedɨ kündundühɨ afɨndɨ hɨhɨfɨ-hɨhɨfɨna nɨÅgomo sapo adükarɨ moatükunɨ takɨnɨ ra ai sünambe mbeÅgorɨpurɨ. Sapo Godɨndɨ hoafɨ hoafɨyomo-rundeimbɨ se nɨÅgomondɨ daboadanɨ manɨÅgomo ranahamumbo amboanɨ nindou ai rarɨhi yahurai moaruwaimbo marɨhipurɨ." 13 “Seana hɨfɨnɨndɨ nindou ranahei aparümbɨ namɨ nahurai-anemo. Åga asu namɨ ranai ahandɨ aparɨ ra hɨnɨÅgɨreandühɨ wanayo ana, asu namɨ ra budesowanɨ aparɨ-koatendoanɨ Ågɨrɨ ahandɨ aparɨ ra koadürü koadüründɨfe hɨnɨÅgɨndɨfeyo, Åga wanɨ. Ranana ranɨ moatükunɨ ranai ndeara moaruwaimayoa nindou ai Ågɨrɨ ndahümündi ranambo ranɨmbondɨhindɨ, Åga pifeyoanɨ nindou ai pütapɨyeihanei. 14 Seana muÅguambo hɨfɨnɨndɨ nindou ranahei si nahurai-anemo. Ågoafɨ adükarɨ hɨfɨ wafuambe anaÅgo ranai Ågɨrɨ dɨbo naÅgo. 15 Nindou Ågorü ai Ågɨrɨ ram hai ra yimunde mbundambo wambürɨ hoarehɨ ragu nindeandɨ, Åga wanɨ. Åga ai moanɨ nɨmoamo moanambühɨ anɨmbo nindeandanɨ asu si ranai nindou muÅguambo ranɨ worambe amarei ranaheimbo si boakɨboadeandürɨmboe. 16 Moanɨ mamɨ ranɨ-süÅgumbo anɨmbo sɨhamundɨ si ranamboanɨ nindou ranahei hɨmboahü si boakɨboadeandüranɨ, asu ai nɨne aboedɨ moatükunɨ rawarundɨ ra hoeindɨhindühɨ rananɨmbo asu ai sɨhamundɨ Ape sünambe amaru ranahambo aboedani mbɨsei-amboane." 17 “Ro masɨnɨhɨ nda sapo Godɨndɨ hoafɨ hoafɨyomo rundeimbɨ yomondɨ hoafɨ meÅgoro asu Mosesɨndɨ ahɨnümbɨ hohoanɨmo ra raguanambofembo sɨnɨmboyahɨpoanɨ, Åga asu se randu hohoanɨmondɨmboemo, Åga wanɨ. Åga roana ranɨ hoafɨmayo ranɨfihɨ sɨmoÅgorɨyɨmɨndɨmboyahɨ masɨnɨhɨ. 18 Sɨhamumbo ndanahambo anɨhondümbo anahɨ hoafɨyahɨpurɨ, süÅgunambo sünü hɨfɨ ranai muÅguyoambe ra ahɨnümbɨ hohoanɨmo ranahandɨ sürü pamefeyo ane, asu ranahandɨ sɨsamane ranɨ-moatükunɨ ra akɨdou amboanɨ Ågɨrɨ awarɨndɨhoayo, Åga wanɨ. Åga ahɨnümbɨ hohoanɨmo moatükunɨ ra rande moanɨ yagodɨ Ågo Ågombo muÅguambo moatükunɨ ranai tükündɨfemboe. 19 Ranɨmboane nindou düdi ai moanɨ akɨdou amboanɨ ahɨnümbɨ hoafɨmayo ranahambo hɨmborɨkoateyuhü, asu ai nindou bodɨmondambo mare ranɨ hohoanɨmo süÅgu yamundareandürɨ ana, nindou ranɨmayu ranahandɨ ndürɨ ra moanɨ akɨdou hamɨndɨ God Ågɨnɨndɨ hɨfandarandɨ ranambe yagodomboe. Åga asu nindou düdi ai ahɨnümbɨ hohoanɨmo ranahambo hɨmborɨyu ranɨ-süÅgureandühɨ, asu ai nindou bodɨmondambo mare ranɨ hohoanɨmo süÅgu yamundareandürɨ ana, nindou ranɨmayu ahandɨ ndürɨ ra God Ågɨnɨndɨ hɨfandarandɨ ranambe adükarɨ hamɨndɨ yagodomboe. 20 Ro sɨhamumbo nda hoafehapurɨ, sɨhamundɨ mbumundɨ hohoanɨmo ranai ahɨnümbɨ hohoanɨmo yamundu-rundeimbɨ nindou-anemo asu Farisi nindou-anemo ranahamundɨ mbumundɨ hohoanɨmo ranahambo Ågasündɨfekoateayo ana, se Ågɨrɨ God Ågɨnɨndɨ hɨfandarandɨ ranɨ-hoarehɨ nɨmandɨmo, Åga wanɨ." 21 “Se hɨmborɨyomombo-anemo horombo sɨhamundɨ amoao ai hoafɨ ra masowandümo. Yare hoafɨyohü yahoya, Se yowanɨ nindou hɨfokoefepoanɨ. Nindou düdi ai Ågorümbo hɨfokoararirɨ ana, ahambo nindou yɨbobore-randeimbɨ-mayu ranahandɨ hɨmboahü semündü homboani, mehomo ra. 22 Åga asu hapo ro sɨhamumbo hoafehapurɨ nda, nindou düdi ai ahandɨ wandafɨ ranahambo Ågɨnɨndɨ hɨmboahoeyu ana, sapo yɨbobore randeimbɨ-mayu ranahandɨ hɨmboahü semündü homboani. Asu nindou düdi ai ahandɨ wandafɨ ranahambo yare hoafɨyundühɨya, Seana fɨfɨrɨfe koate-anafɨ, ehundo ana, nindou ranahambo kansɨr bogorɨ ranahamundɨ hɨmboahü semündü homboani. Asu nindou düdi ai ahandɨ wandafɨ ranahambo yare hoafɨyundühɨya, Seana hohoanɨmokoate-anafɨ, ehundo ana, nindou ranai hɨbadambo, hai Ågoafambe homboani asu ranühɨ hai ahambo tɨkɨndɨrɨmboe. 23 Ranɨmboane asu se nɨnɨ-moatükunɨ Godɨmbo saimbo fondɨ-mayo ranɨwamɨ sɨhefembo safɨ hawamboyafɨhünda asu sɨhafɨ wandafɨndandɨ-mayo hoafɨ sɨhambo eÅgoro ra hohoanɨmondafühɨ ana, asu se nɨnɨ-moatükunɨ Godɨmbo saimbomayafɨ fondɨkɨmɨ rando dɨgoefɨ hawa Ågafɨ. Sapo sɨhafɨ wandafɨ-mayu ranɨdɨbo aboedɨ aboedɨndafɨne mbundɨnambo anɨmbo süÅguna Ågafɨ sɨhafɨ sɨhefembo moatükunɨ-mayo ra Godɨmbo dabado. 25 Asu nindou Ågorü ai sɨhambo papɨ-hoafɨyonɨnɨmbo mbüsü haya yɨbobore randeimbɨ nindou ahambo sowanɨmbo hombo sɨhambo ndemündünɨnanɨ ana, se nɨmai Ågafɨ nafɨnɨ aboedɨ aboedɨndafɨneandɨ. Åga asu hɨbadambo sɨhambo ai papɨ-hoafɨ ranambe sɨndeanɨnɨmbui. Asu se ranambe efoandɨ ana, asu ai sɨhambo yɨbobore-randeimbɨ ranahandɨ warambendeanɨnanɨ asu ai ndemündünɨnɨ prismanɨndɨ warɨhündeanɨnanɨ asu ai sɨhambo karabusambe hɨnɨÅgɨndeanɨnɨmbui. 26 Ro sɨhambo anɨhondümbo-anahɨ hoafehanɨnɨ. Asu se sɨhafɨ papɨ hoafɨ ranahambo kakɨ sɨhefekoateayafɨ ana, asu se Ågɨrɨ karabus ra hɨnɨÅgɨndo hawa aboedambondafoandɨ, Åga wanɨ. Åga se moanɨ rando karabus ranambe nɨmboamboyafɨ." 27 “Se hɨmborɨyomombo-anemo horombo yaru hoafɨyomondühɨ yahomoya, ‘Se yowanɨ nɨmorehɨ sɨsɨhɨmo asu nindowenihɨ bɨrabɨrɨpoanɨ,’ mehomo. 28 Åga asu hapo ro sɨhamumbo hoafehapurɨ nda, nindou düdi ai nɨmorehɨ hoeire haya ahambo hohoaÅareandɨ ana, nindou ranai ahandɨ Ågusüfoambe nɨmorehɨ sɨsɨhɨmoyumboani. 29 Ranɨmboane asu sɨhafɨ hɨmboarɨ mamɨ ranai randeanɨnanɨ se moaruwai hohoanɨmondafanɨ ana, hɨmboarɨ ra hündandɨfɨ ragu pindowandɨ. Hɨmboarɨ mamɨ ranahambo yaÅgɨrɨ ragu moenda pife ranane aboedayo, Åga asu muÅguambo fi ra haiambe ho ana, aboedɨ hamɨndɨyopoanɨ. 30 Asu sɨhafɨ warɨ mamɨ ranai randeanɨnanɨ se moaruwai hohoanɨmondafanɨ ana, warɨ ra kandandɨfɨ pindowandɨ. Warɨ mamɨ ranahambo yaÅgɨrɨ ragu moenda pife ranane aboedayo, Åga asu muÅguambo fi ra haiambe ho ana, aboedɨ hamɨndɨyopoanɨ." 31 “Asükaiyo horombo hoafɨ ra yare hoafɨyowohü yahoya, Nindou düdi ai ahandɨ nɨmorehɨ ranahambo moei yahuhɨ hɨnɨÅgɨfembo mbüsuhɨ ana, ai nɨmorehɨ ranahambo hɨnɨÅgɨfe hoafɨ pepafihɨ sürü papɨndandühɨ anɨmboya, Ro nɨmorehɨ ndanahambo hɨnɨÅgɨfembo anahɨ, mbüsu, mehomo. 32 Åga asu ro hapo sɨhamumbo hoafehapurɨ nda, nɨmorehɨ ranai nindou Ågorü-dɨbo hokoateyowanɨ, asu ahandɨ nindowenihɨ ai moei yahuhü hɨnɨÅgɨreanda asu ai nindowenihɨ Ågorü aserɨmɨndo ana, nindou ranai nɨmorehɨ semɨndɨ ahɨnɨ ra gogonɨmbo-foareandühani." 33 “Asükaiyomo se hɨmborɨyomombo-anemo, horombo sɨhamundɨ amoao ranahamumbo yare hoafɨyowohü yahoya, Se tɨkando hawa hoafɨndafühɨ nɨmoamo nda mbɨsamboyafɨ. Åga asu se nɨnɨ moatükunɨmbo dabarɨfihɨ nɨmoamo nda yahombo mbɨsafombo ana, se moanɨ anɨhondümbo mamanɨmbo randowadühɨ amboanɨ Adükarɨndɨ hɨmboahü yahurai dabarɨndafoandɨ, meho. 34 Åga asu ro hapo sɨhamumbo hoafehapurɨ nda. Se nɨnɨmbo dabarɨfihɨ nɨmoamo nda yahopoanɨ, Åga wanɨ. Se sünambe ranahambo dükefihɨ nɨnɨ-moatükunɨmbo Ågɨnemɨndühɨ dabarɨfepoanɨ. Åga sapo sünü ranana Godɨndɨ muÅgu moatükunɨ ra hɨfandɨyo nɨmarɨmbo fondane. 35 Asu se nɨnɨmbo dabarɨfihɨ hɨfɨ ndanahambo dükefehümbo dabarɨfepoanɨ. Åga hɨfɨ ranana sapo God ai nɨmoamo ahandɨ fondɨwamɨ nɨmarümbo hɨfɨ ranɨ-fihani tɨÅarɨ türe amaru. Asu se Serusarem Ågoafɨ ra ndürɨ dükefihɨ ranɨfihɨ dabarɨfepoanɨ. Åga Serusarem ranana Adükarɨ Bogorɨndɨ Ågoafane. 36 Asu nɨne-hoafɨ ranahambo Ågɨnemɨndɨmbohünda mbɨrofihɨ kife dabarɨfepoanɨ. Ågɨrɨ sɨhafɨhoarɨ mbɨrɨnaÅɨ mamamboanɨ ra randowadanɨ kɨfohɨndo asu nɨmbandɨndo ndandɨ, Åga wanɨ. 37 Se yɨnɨ ehomo ana, yɨnɨ yaÅgɨrɨ yɨnɨ mbɨsɨmo. Se wanɨ ehomo ana, wanɨ yaÅgɨrɨ wanɨ mbɨsɨmo. Ranɨ-hoafɨ ra moanɨ ndearane. Åga nɨne-hoafɨ ranɨfihɨ türe haya aho ranahambo se hoafemo ranana Satanɨndɨ-mayo hohoanɨmoane." 38 “Se hɨmborɨyomombo-anemo hoafɨ ra yare hoafɨyowohü yahoya, Nindou Ågorü ai sɨhafɨ hɨmboarɨ nɨkondeandanɨ sɨmborɨ amboanɨ ahandɨ nɨkondowandɨ. Asu ai sɨhafɨ yahafɨ kaboadeandanɨ sɨmborɨ amboanɨ ahandɨ kaboadowandɨ, meho. 39 Åga asu hapo ro sɨhamumbo hoafehapurɨ nda, nindou ai sɨhambo moaruwaimbo-ndeanɨnanɨ asu se sɨmborɨ moaruwaimbo-ndɨworɨmboyafɨ, Åga wanɨ. Nindou Ågorü ai sɨhafɨ koeho ra pakarɨndɨhenɨnanɨ asu Ågorügoanɨnɨ amboanɨ ahambo hɨhɨrɨndowandɨ. 40 Nindou düdi ai sɨhafɨ warɨ ambeimbɨ hoearɨ ra ai ndahamɨndɨ yahu haya sɨhambo papɨ hoafɨfembo randɨfiyuwanɨ ana, asu sɨhafɨ Ågɨsɨharɨ hoearɨ Ågorü ranamboa kameihɨ dabado. 41 Nindou ai ahandɨ napo semɨndɨmbo, Se wandɨ napo ra ndowandɨfɨ hawa mamɨ kiromita nafɨ gebuai ra Ågafɨ, mbüsuanɨ ana, asu se Ågorü kiromita nafɨ gebuai ra tapandandɨfɨ hawa napo ra ndowandɨfɨ Ågafɨ. 42 Nindou Ågorü ai sɨhambo nɨnɨ moatükunɨmboyu düdundüfinɨnanɨ moanɨ ahambo dabado. Asu nindou düdi ai sɨhafɨ-mayo nɨnɨ-moatükunɨmboyu semɨndɨ mburumbo saimbo mbüsüwanɨ Ågɨrɨ ahambo daboadɨ hɨhɨndɨworɨ." 43 “Se hɨmborɨyomombo-anemo hoafɨ ra yare hoafɨyowohü yahoya, ‘Se sɨhafɨ Ågunindambürɨ ranaheimbo hohoanɨmo pandowandürɨ asu sɨhafɨ hürütümbɨ nendɨ-mayei ranaheimbo moaruwai moaruwaimbo ndoandürɨ,’ meho. 44 Åga asu hapo sɨhamumbo ro hoafehapurɨ nda. Nindou sɨhamundɨ hürütümbayei ranaheimbo se hohoanɨmo pandundürɨ asu nindou sɨhamumbo moaruwaimbo-arɨhindɨ ranaheimbohünda Godɨmbo dɨdɨbafɨndafundɨ. 45 Rananɨmbo se sapo sɨhamundɨ Ape God sünambe amaru ranahandɨ nɨmorɨ nɨÅgomboemo. Sapo ahandɨ hüfɨhamɨndɨ ra ai nindou moaruwai-anei asu aboedanei ranaheiwamɨ ai rareandanɨ boakɨfoareandühane. Asu ai hoe ra rareandanɨ nindou moaruwaiayei ranaheiwamɨ peyo asu nindou mbumundayei ranaheiwamɨ amboanɨ peyo randühane. 46 Asu se nindou sɨhamumbo aboedɨ hohoanɨmoyei rɨhündeimbɨmbo sɨmborɨ aheimbo aboedɨ hohoanɨmoemondürɨ ana, ranɨmbo asu God ai sɨhamumbo nɨnɨ-takɨnɨ madagapurɨyo? Nindouyei-mayo takis kakɨ sowandümo-rundeimbɨ aiamboanɨ yahurai yaru arundɨ. 47 Asu se sɨhamundɨ wandafɨ ranaheimbo yaÅgɨrɨ hɨhɨfaründürɨ ana, asu sɨhamundɨ hohoanɨmo ra nindou amurɨ ranaheimbo nüÅgundo Ågasündɨmandowora? Nindou sapo Godɨmbo fɨfɨrɨfekoate-mayei ranai ranɨ hohoanɨmo se süÅguarundɨ ra aiamboanɨ süÅgurɨhindühanei. 48 Ranɨmboane asu se moanɨ mbumundɨ hamɨndɨ hondü nɨÅgomo sapo sɨhamundɨ Ape sünambe moanɨ mbumundɨ hamɨndɨ hondü anüÅgu nou."
