Luk 6

1 MiaÅgö andöÅe Sabat kendon kunöŠJisösnöŠwit padi nup köröÅi ketaÅi kutuba anök. Ani gwarekurupÅan wösöÅini eÅguiga wit ölÅi mohot mohot böröÅinan misiba sömaÅda neget. 2 Mewö negeraÅgöra Farisi (Köna keugö kapaÅkölköl) tosatÅan mi eka kewö jiget, “IÅini mönö wuanöÅgöra Sabat kendongö nup meme soÅgoÅi oÅgitze?" 3 Mewö jigetmö, JisösnöŠkewö meleÅnök, “KiÅ DeiwidnöŠyarö aziurupÅi yembuk liliköba wösöÅini eÅguiga yuai akeri, mi lök oyoÅget me qahö? 4 YaÅön mönö Anutugö opo seri jikenöŠöÅgöba beret kömbukÅi Anutugö jemesoholÅe altanöŠalget tariga ösumÅan walöÅniga qekögeri, mi mönö meiga neget. Beret kömbukÅi mosötmosötÅi mi jike nup galöm yeÅönök nezema. YaÅön aka yaÅgö suÅgurumurupÅan mi nembepuköra soÅgo ahöyök mi töndup neget." 5 Mewö jiba kewö jii mötket, “Suep gölmegö azi ölÅan mönö Sabat kendongö KembuÅi akza.” Mewö. 6 JisösnöŠSabat kendon kunöŠköuluk mire öÅgöba BuÅa kusum eÅgiyök. MiaÅgöreÅ azi kun böröÅi ölÅi soholiiga tarök. 7 Köna keugö böhi aka Farisi (Köna keugö kapaÅkölköl) yeÅön Jisös eka keu jakeÅe al waÅgibingö könaÅi jaruba “Azi mi Sabat kendonöŠmöhamgöma me qahö?” jiba je galöm memba tatket. 8 Tatketmö, JisösnöŠmötmötÅini mi möt kutuba azi böröÅi sosoholiÅi mi kewö jii mörök, “Mönö wahöta jenine kinöÅ.” Mewö jiiga wahöta kinök. 9 Kini JisösnöŠjii mötket, “Köna keu wuataÅgöba Sabat kendonöŠyuai ölöpÅi me bölöÅi akin? Ãlöp kungö bohonÅi jöhöbin me mosöringa ayuhuma. Wanat kun meinga dop kölma? Mi qesim eÅgibi jiget." 10 Mewö jiba körek pakpak liliÅgöm purik eÅgeka azi miaÅgö jiyök, “Gi mönö börögi qötöteinöÅ.” Mewö jiiga böröÅi qötöteiiga kunbuk ölöwahök. 11 Ãlöwahökmö, galöm yeÅön irimÅini gwötpuk seholiiga “Jisös denöwö ak waÅgibin?” jiba nanÅini eraum mötket. Mewö. 12 Nalö miaÅgöreÅ JisösnöŠkunduÅe köulukömamgö öÅgöba suÅgem köröp mi Anutu köuluköm waÅgiba mali miri alök. 13 Miri giaÅiiga gwarekurupÅi eÅgohola yeÅgöreÅök 12 möwölöhöm eÅgiba melaimelai azi aposol qet mi eÅgiyök. 14 QetÅini kewö qerök: Saimon, JisösnöŠqetÅi Pitö waÅgiyök, yaÅgö munÅi Andru aka Jeims, Jon, Filip, Bartolomyu, 15 Matyu, Tomas, Jeims Alfiusgö nahönÅi aka Saimon qetÅi kun Tuaköpek azi qetket. 16 Judas Jeimsgö nahönÅi aka Judas Iskariot. Kariot azi miaÅön könaÅgen mamalolo azia ahök. 17 JisösnöŠaposolurupÅi yembuk kunduÅeyök eta gölme köröÅe anda kinget. Kingetka gwarek kambuÅi ketaÅi aka ambazip kambulelembe yeÅön yaÅgöra tokoba mambötket. YeÅön “BuÅaÅi jii möringa kawölnini mem ölöwakÅa,” jiba miaÅgöra Judia prowins pakpak, Jerusalem siti aka köwet jitÅeyök Taiö aka Saidon taon miaÅgöreÅök kaba tokoget. 18 ÃmewörömenöŠkölköljiÅjiÅ mem eÅgiyöhi, yeÅön mewöyök kaba ölöwaket. 19 KukösumÅan yaÅgöreÅök kutuba yeÅgöreŠöÅgöiga körek ölöwak eÅgiyök. MiaÅgöra ambazip körekÅan Jisös misiribingö jaram tiget. Mewö. 20 JisösnöŠgwarekurupÅi uba wahöta eÅgeka kewö jiyök, “Anutugö bemtohoÅ mi wanapÅi eÅgö buÅaya. MiaÅgöra wanapÅi iÅini mönö simbawoÅ akze. 21 Nalö kewöÅe nenegö ewö kömumba qemjeÅ qeba maljei, AnutunöŠmönö sihimÅini mi gumohom eÅgima. MiaÅgöra iÅini mönö simbawoÅ akze. Nalö kewöÅe sahötzei, eÅön mönö sösöÅgai aka gön kölme. MiaÅgöra wösöbirik maljei, iÅini mönö simbawoÅ akze. 22 “AmbazipnöŠiÅini Suep gölmegö azi ölÅaÅgöra aka kazik aka yaköriba sileÅe ala uruqeqe keu töhöreÅ jim eÅgiba kiam sekbölö ewö qetÅini kutumei, iÅini mönö simbawoÅ akze. 23 AmbösakonurupÅinan miaÅgö dop kezapqetok ambazip yeÅgöra ak eÅgiba malget. Mötket! AnutunöŠtöwaÅini öÅgöÅgöÅi Suep mire ali ahöza. MiaÅgöra mewö ak eÅgigetka nalö miaÅgöreÅ mönö söÅgaiba köiraÅ kölme. 24 IÅini simbawoÅ maljemö, pomÅi sukinapÅinambuk iÅini malmal siyoÅsayoÅi qahö maljei, mi teköma. MiaÅgöra nöÅön eÅgöra wölziköba ‘Yei!’ jizal. 25 Nalö kewöÅe nem timbireÅ maljei, iÅini mönö wösöÅini ali (buörö) bödi malme. MiaÅgöra nöÅön eÅgöra wölziköba ‘Yei!’ jizal. Nalö kewöÅe sösöÅgai aka gön köljei, iÅini mönö amburereÅ aka sahötme. MiaÅgöra nöÅön eÅgöra wölziköba ‘Yei!’ jizal. 26 “AmbösakonurupÅinan kezapqetok ambazip takapulakaÅi jim möpöseim eÅgiba malget. Ambazip pakpak miaÅgö dop ak eÅgigetka nöÅön eÅgöra wölziköba ‘Yei!’ jizal.” Mewö. 27 “BölöÅi ak eÅgimemö, iÅini keuni möta maljei, nöÅön eÅgöra kewö jibi mötme: mönö kerökurupÅini uruÅinan jöpaköm eÅgiba malme. Denike yeÅön kazik ak eÅgizei, i mönö ölöpÅanök ak eÅgiba malme. 28 “Denike yeÅön qesuahöba jiÅjerereÅ ak eÅgizei, i mönö köl tömbiba kötuetköm eÅgime. Ãröm ureim ak eÅgizei, yeÅgöra mönö Anutugö köuluköme. 29 “KunÅan nuÅgulumgi likepÅi qekötahöliiga likepÅi mewöyök meleÅ waÅgiman. KunÅan qakÅaÅgö malukugi goaÅgiriga göÅön mönö dutÅaÅgö opoÅi mohokÅe memamgö möri mi kude aÅgön kölman. 30 “Yuaigö ulet gihigetka mi mönö körek yeÅgöra eÅgiman. KunÅan göhö inap yuaigi meiga mi mönö meleÅ gihimapkö kude kapaÅ köla qesiman. 31 AmbazipnöŠyuai nanÅinaÅgö ak eÅgimegö mörakzei, miaÅgö dop mönö nanÅini mewöyök i ak eÅgimakÅe. 32 “Gölmegö siÅgisöndok ambazipnöŠalaurupÅinan jöpaköm eÅgigetka kitipÅi meleÅda jöpaköm eÅgiba möpöseim aÅgumakze. IÅini miaÅgö dop gölmegö tandökÅi wuataÅgömakze ewö, AnutugöreÅ tosa qahö ahuiga mönö denöwö iÅini möpöseim eÅgibawak? AlaurupÅini aka kerökurupÅini mi mönö mohotÅe jöpaköm eÅgigetka töwa eÅgiiga oyaeÅkoyaeÅ akÅe. 33 “Gölmegö siÅgisöndok ambazipnöŠalaurupÅinan yuai ölöpÅi ak eÅgigetka kitipÅi meleÅ eÅgiba ala ak aÅguba möpöseim aÅgumakze. IÅini miaÅgö dop aka gölmegö tandökÅi wuataÅgömakze ewö, AnutugöreÅ tosa qahö ahuiga iÅini qahö möpöseim eÅgima. 34 “Gölmegö siÅgisöndok ambazipnöŠmoneÅ yuai mi siÅgisöndok ambazip tosatÅi yeÅgöra eÅgiba kitipÅi miyök meleÅ eÅgimegöra kapaÅ kölakze. Mi gölmegö ahakmemeya. IÅini tosatÅan tosaÅini meleÅ eÅgimegö al mambötketka AnutunöŠmönö denöwö möpöseim eÅgibawak? TosatÅan tosaÅini qahö meleÅ eÅgigetka AnutunöŠmönö kitipÅi mi meleÅda töwa eÅgima. 35 “IÅini mönö Suep ToÅaÅgö ahakmemeya aka memba malme. Gölme ambazipnöŠbölöÅi aka saiwap qahö jimakzemö, AnutunöŠtöndup i ölöpÅi ak eÅgimakza. MiaÅgöra iÅini mönö kerökurupÅini uruÅinan jöpaköba ölöpÅanök ak eÅgiba moneÅ yuai eÅgiba miaÅgö likepÅi kun meleÅda eÅgimegöra kude al mambötme. Mewö aka malgetka töwaÅinan sehiba öÅgöÅgöÅi aiga Anutu öÅgöÅgöÅaÅgö nahönböraturupÅi aka malme. 36 “Suep IwiÅinan körek pakpak ak kömum eÅgimamgö mötzawi, iÅini mönö miaÅgö dop ambazip pakpak ak kömum eÅgiba malme.” Mewö. 37 “Ambazip tosatÅi yeÅgö keuÅini mi kude kewöta jim teköme. Mi qahö jim teköm eÅgigetka AnutunöŠmönö nanÅini mewöyök qahö jim teköm eÅgima. IÅini tosatÅi yeÅgö siÅgisöndokÅinaÅgö likepÅi mi qahö meleÅ eÅgime. Mi qahö meleÅ eÅgigetka AnutunöŠmönö nanÅini siÅgisöndokÅinaÅgö likepÅi mi mewöyök qahö meleÅ eÅgima. IÅini mönö tosatÅi yeÅgö siÅgisöndokÅini mosötme. Mi mosötketka AnutunöŠnanÅini siÅgisöndokÅini mewöyök saÅgoÅda mosötma. 38 “IÅini ambazip tosatÅi yeÅgöra yuai ak eÅgigetka AnutunöŠmönö miaÅgö dop kewöta yuai mi meleÅda eÅgöra ak eÅgima. MiaÅgöra iÅini mönö yuai kalema eÅgimakÅe. Mewö eÅgigetka AnutunöŠmönö mewöÅanök kalema eÅgimakÅa. ÃlÅa, AnutunöŠekbonep qahö möta bauköm eÅgimakÅa. AnutunöŠkewöta iÅini eÅgigeri, miaÅgö dopÅi jömuk memba kiwinöŠmokoi numbuÅe kori utuköi qöröraÅ aiga mulumgöi gei toroqeba qakÅe mokoi dopÅi oÅgita qeqelaÅlaÅ eri, mi mönö gösöÅine löÅgöt eÅgima.” Anutugö könaÅi mewö. 39 JisösnöŠdopkeu kun kewö jii mötket, “Jegömöl ambazip kunöŠjegömöl alaÅi kun ölöp böröÅe memba waÅgitma me qahö? Mewö anbahorak mönö mohotÅe lömnöŠgeba etkubawak. 40 GwareknöŠböhiÅi qahö oÅgitza. BöhiÅinan mötmöt pakpak törörök kusum eÅgii möt kömumei, körek yeÅön mönö böhiÅini ewö akÅe. 41 “Gi wuanöÅgöra alagahö jeÅe gödöwöröt morörökÅi ekzanmö, nangi jege ip sahötÅi ketaÅi ahözawi, mia denöwö kude ek kutuzan? 42 Nangi jege ip sahötÅi ketaÅi ahözawi, mi qahö ek kutuba denöwögöra alagahö kewö jibanak, ‘Alani mötnöÅ! Jege euke gödöwöröt geba tatzawi, mi ölöp itaköbi etma.’ O urumeleÅgö silesile azi, gi mönö mutuk nange jegeyök ip sahötÅi (tapötÅi) ketaÅi mi memba gilman. Mi mem gilagun törörök ek kutuba alagahö jeÅe gödöwöröt geba tatzawi, mi ölöp itakönöÅga etma.” Mewö. 43 “Ip ölöpÅi kunÅan ölÅi bölöÅi qahö kuÅgumakza. MewöÅanök ip bölöÅi kunÅan ölÅi ölöpÅi qahö kuÅgumakza. 44 Jau kötÅi mi jömnöŠasuhuiga membingö osimakzin aka muli ölÅi mi koururuknöŠasuhuiga qeköbingö osimakzin. MiaÅgö dop ipkö ölÅi eka kewöta könaÅi möt kutume. 45 “Azi uruÅan yuai kokolak qei ahözawi, mia mönö numbuÅan aukÅe jimakza. MiaÅgöra azi ölöpÅaÅgö uru köweÅe ölöpÅaÅgö möriamÅi ahözawi, yaÅön mönö ölöpÅi mi aukÅeyök jimakza. Azi bölöÅaÅgö uru köweÅe bölöÅi ahözawi, yaÅön mönö bölöÅi mi aukÅe jimakza.” Mewö. 46 “IÅini nöÅgöra ‘Kembu Kembu!’ qet mi mönö wuanöÅgöra qerakzemö, nöÅön yuai memegö jimakzali, mi qahö tem köla memakze. 47 “Denike yeÅön nöÅgöreÅ kaba keuni möta tem köla mezei, nöÅön yeÅgö könaÅamÅini kondela dopkeunöŠjimam. 48 YaÅön mitim qeqe azi kiaÅgö dop akza: Azi miaÅön ‘Miri memam,’ jiba löm köröpÅi esiba geba tandöÅi köt jamönjiÅ qakÅe kuÅgum köhöii kinök. Mewö kiniga kie uru nalöÅe o göulu köhöikÅi gila miri kembaÅe kuÅguyökmö, ölöpÅanök mem muhungöi kinök. MiaÅgöra kusumamgö qem bibihiiga köhöiba kinök. 49 Qem bibihiyökmö, kunöŠkeuni möta qahö tem köla mezawi, yaÅön mönö mitimqeqe azi kiaÅgö dop akza: YaÅön ‘Miri memam,’ jiba tandö qahö esim kömöta gölme qakÅe kut bim miyök ala meyök. Mei kiniga kie uru nalöÅe o göulu köhöikÅi gila miri kembaÅe kuÅguiga miri mi miaÅgöreÅök kusuiga goromororoÅgöba erök.” Mewö.