Matyu 25

1 JisösnöŠjiyök, “Kunbuk kamami, nalö miaÅgöreÅ Suepkö bemtohoÅan kewö akÅa: Maren lömbuaÅ nalöÅe ambi seram jömukÅi tenÅan ‘Azi buÅabuk aitoÅgöbin,’ jiba kiwaÅini memba könanöŠanget. 2 YeÅgöreÅök 5 mi mötkutukutuÅinambuk aketmö, tosatÅi 5 yeÅgö mötkutukutuÅini mi piromÅi. 3 MötkutukutuÅini piromÅi yeÅön kiwaÅini megetmö, könöp (kuwiÅ) kelökÅi qahö memba anget. 4 MötkutukutuÅinambuk yeÅön kiwaÅini aka kuwiÅ kelök kirinÅini mewöyök memba anget. 5 Angetka azi buÅanöŠzilaÅ qahö kaiga mambötketka nalö köriyöhaÅgöra körek yeÅgö jeÅini böÅböŠmeiga nöröpÅini eri sipköba gaun ahöget. 6 “Gaun ahögetmö, suÅgem bibiÅe kunöŠtömun qeri qet kewö mötket, ‘Mötket, azi buÅa kazawo! Mönö yaÅgöreÅ anda aitoÅgöme.’ 7 Qet mi möta ambi seram ten mi körekÅan wahöta kiwaÅini memba möhamgöba ohotiriget. 8 Ohotirigetka mötkutu-kutuÅini piromÅi yeÅön mötmöt ambi yeÅgöreÅ kaba kewö jiget, ‘NeÅgö kiwaninan böközawaÅgöra eÅön mönö kuwiÅ kelökÅi tosatÅi neÅgime.’ 9 “Mewö jigetka mötkutukutuÅinambuk yeÅön meleÅda kewö jiget, ‘Qahö. Mi iÅini aka nini dopnine qahö. MiaÅgöra mönö stuanöŠanda nanÅini kuwiÅ kelökÅini söÅgöröÅi meme.’ 10 “Mewö jigetmö, kuwiÅ kelökÅi bohonÅi membingöra anda könanöŠmalgetka azi buÅanöŠmönö miaÅgöreÅök kaÅgorök. Ambi seram jöjöröba kingeri, yeÅön anda yambuk aitoÅgöba maren lömbuaÅ miri uruÅe öÅgögetka naÅguÅi kölget. 11 Ambi seram stuanöŠangeri, yeÅön mewöyök könaÅgep kaÅgota naÅgu qeba kewö qetket, ‘Kembu Kembu, mönö naÅgu metal neÅginöÅ!’ 12 “Mewö qetketmö, kewö meleÅda jiyök, ‘Qahö. Ni iÅini qahö möt eÅgizal. Keu ölÅa mi jizal.’" 13 JisösnöŠsöpsöp keu mewö jiba gwarekurupÅi yeÅgöra keu kewö jii mötket, “IÅini ni kamamaÅgö nalöÅi me auaÅi kude mötzeaÅgöra mönö uruguliguli aka malme.” Mewö. 14 “Mönö dopkeu kiaÅgö dop asuhuma: Azi kun miriÅi mosöta köröwen kantri kunÅan anmamgö möta welenqeqeurupÅi eÅgoholi kagetka moneÅ sukinapÅi galöm kölmegöra jim kutum eÅgiba böröÅine alök. 15 Nup memeÅini kewöta ölÅi dawik asuhumawaÅgö dop möta nup meme azi kungöra moneÅ esu 5 (Kina 5000,-) waÅgiba kun moneÅ esu yahöt (Kina 2000,-) waÅgiba kun mohok-kun (Kina 1000,-) waÅgiyök. Mewö galöm kölmegöra mendeÅ eÅgiba eÅgömosöta anök. 16 “Azi Kina 5000,- meyöhaÅön miaÅgöreÅök anda kölköl-örörö nup meiga moneÅ sehiiga esu 5 kunbuk meyök. 17 MewöÅanök Kina 2000,- meyöhaÅön anda kölköl örörö nup meiga moneÅ sehiiga esu yahöt kunbuk meyök. 18 “Mewö meyohotmö, azi moneÅ esu mohok-kun (Kina 1000,-) meyöhaÅön mönö mosöta anda gölme esiba azi kembuÅaÅgö moneÅi löm köla asambörök. 19 Nalö köröpÅi teköiga welenqeqe yeÅgö azi kembuÅinan liliÅgöba kaba ‘Nup megeraÅgö kösohotÅini möta kewötmam,’ jiba köl öröm eÅgiiga kaget. 20 “Mewö kagetka azi Kina 5000,- meyöhaÅön jeÅe kaÅgota esu 5 kunbuk toroqeba memba kaba kewö jiyök, ‘KetaÅamni mötnöÅ, göÅön moneÅ esu 5 niÅginöÅi, nöÅön miaÅgö kölköl öröröÅi membi sehiiga esu 5 kunbuk asuhuiga memba kazal.’ 21 “Mewö jiiga azi kembuÅan kewö meleÅ waÅgiyök, ‘Mi ölöp. Gi nup meme azi ölöpÅi memburik-qemburiki qahö. Gi yuai awamÅi memba mi kapaÅkapaÅ aka galöm köla malnöÅga sehiyök. MiaÅgöra nöÅön yuai gwötpuk göhö böröge albi miaÅgö galömÅa malman. Ãlöp kaba azi kembugi nöÅgö miri uruÅe kaÅgota mohotÅe sösöÅgai aka malbin.’ 22 Azi Kina 2000,- meyöhaÅön mewöÅanök kaÅgota kewö jiyök, ‘KetaÅamni mötnöÅ, göÅön moneÅ esu yahöt niÅginöÅi, nöÅön miaÅgö kölköl-öröröÅi membi sehiiga esu yahöt kunbuk asuhuiga memba kazal.’ 23 “Mewö jiiga azi kembuÅan kewö meleÅ waÅgiyök, ‘Mi ölöp. Gi nup meme azi ölöpÅi memburik-qemburiki qahö. Gi yuai awamdökÅi memba mi kapaÅkapaÅ aka galöm köla malnöÅga sehiyök. MiaÅgöra nöÅön yuai gwötpuk göhö böröge albi miaÅgö galömÅa malman. Ãlöp kaba azi kembugi nöÅgö miri uruÅe kaÅgota mohotÅe sösöÅgai aka malbin.’ 24 “MiaÅgö andöÅe azi moneÅ esu mohok-kun (Kina 1000,-) meyöhaÅön kaÅgota kewö jiyök, ‘KetaÅamni mötnöÅ, nöÅön könaÅamgi kewö möt yaköyal: Azi kembunan mönö azi köhöikÅi könöpÅambuk akza. Nangak nene kötÅi qahö qesiÅ gilnöÅga miaÅgöreÅ mönö töndup ölÅi sounöŠyandiba memamgö mörakzan. Padi kötÅi qahö esinöŠgeiga miaÅgöreÅ mönö töndup ölÅi qezakömamgö mörakzan. 25 “Mewö möt yaköba keÅgötni möta anda göhö moneÅ esugi mi gölmenöŠasambötpiga ahöyök. EknöÅ, moneÅ esu niÅginöÅi, miyöhök mönö törörök ki.’ 26 Mewö jiba mi waÅgiyökmö, azi kembuÅan meleÅda kewö jim waÅgiyök, ‘Gi injarere aka welenqeqe bölöÅi akzan! Gi könaÅamni möt yakönöÅ: Nanak nene kötÅi qahö qesiÅ gilbiga miaÅgöreÅ mönö töndup ölÅi sounöŠyandiba memamgö mörakzal. Nanak padi kötÅi qahö esibi geiga miaÅgöreÅ töndup ölÅi qezakömamgö mörakzal. NöÅgö tandökni mewö möt yaköbagun mönö wuanöÅgöra ak sohoba malnöÅ? 27 “Gi nöÅgö moneÅni benknöŠalnöÅga dop kölbawak. BenknöŠalnöÅga qariiga liliÅgöba kayali, nalö kiaÅgöreÅ mi ölöp suÅambuk membileÅak.’ 28 Toroqeba tosatÅi yeÅgöra jiyök, ‘IÅini mönö qölzöm injarere azi miaÅgö moneÅ esuÅi mi waÅgita kun esu 10 miwikÅaiyöhi, mönö i waÅgime.’ 29 “Dopkeu kiaÅgö könaÅi kewö: Denike yeÅgöreÅ yuai ahözawi, körek yeÅgöra mönö toroqeba eÅgiget sehiiga keleÅmaleleÅ ahöm eÅgima. Mewö sehimapmö, kungöreÅ yuai kun qahö ahözawi, yaÅgöreÅ yuai mi mönö mewöyök waÅgitketka öne töhöntöhön malma. 30 Ayop, welenqeqe azi omaÅi nupÅaÅgö ölÅi qahö i mönö yaigepÅe gilgetka söÅaupnöŠgema. MiaÅgöreÅ geba sahöt gigilahöba göboÅini yöhözömgögetka qetÅi qeri malme.” Mewö. 31 “Suep gölmegö azi ölÅan kinda Suep garata pakpak eÅguaÅgita mohotÅe kamei, nalö miaÅgöreÅ Suepkö asakmararaÅan asuhuiga yaÅön KiÅ Kembugö jakömbuak dumnöŠtatma. 32 Tata jiiga gölmegö ambazip kambu pakpak qezaköm eÅgigetka yaÅgö jeÅe asuhume. Asuhugetka lama galömÅan lamaurupÅi meme (noniÅ) yeÅgöreÅök mendeÅ eÅgizawi, miaÅgö dop i mendeqendeÅ ak eÅgima. 33 Mi ak eÅgiba jiiga lama mi böröÅi ölÅe aka meme (noniÅ) mi qaniÅe al eÅgime. 34 “Mewö al eÅgigetka KiÅ KembunöŠböröÅi ölÅe kinmei, yeÅgöra kewö jima, ‘NöÅgö Iwinan kötuetköm eÅgii malgeri, iÅini mönö kaget. Iwi Anutuninan gölme pakpak miwikÅaim eÅgiyöhi, nalö miaÅgöreÅök lök eÅgöra bemtohoÅ mözözömgöba mei jöjöröba ahöba kotzawi, iÅini mönö kaba mi buÅa qem aÅguba malme. 35 ‘Mi kewögöra jizal: NöÅön yakanaÅgö kömumba malbiga iÅini nene niÅgiba malget. NöÅön ogöra qemjeÅ qeba malbiga iÅini o niÅgiba malget. NöÅön kian aka malbiga iÅini köl öröm niÅgigetka miriÅine öÅgöba malal. 36 NöÅön sile esunaÅgöra osiba malbiga iÅini opo kereÅ niÅgiba malget. NöÅön kawöl nöhöi ahöbiga iÅini galöm köl niÅgiba malget. NöÅön kösö mire malbiga iÅini ni nekingöra miaÅgöreÅ kaba malget.’ 37 “Mewö jiiga ambazip solanÅi yeÅön kewö meleÅ waÅgiba jime, ‘Kembu, gi mönö wani nalönöŠyakagahö kömunöŠgeka gumohom gihiba malin? Mönö wani nalönöŠogöra qemjeÅ qeba malnöÅga geka o gihiba malin? 38 Mönö wani nalönöŠkiana kanöÅga geka köl öröm gihiinga mirinine öÅgönöÅga malin? Mönö wani nalönöŠsile esugahöra osiba malnöÅga geka opo kereÅ gihiba malin? 39 ‘Mönö wani nalönöŠkawöl göhöi ahönöÅga geka me kösö mire malnöÅga möta gi gekingöra göhöreÅ kaba malin?’ 40 Mewö jigetka KiÅ KembunöŠmeleÅda kewö jii mötme, ‘NöÅön keu ölÅi kun kewö jibi mötme: IÅini nani urumeleÅ alaurupni etqeqeÅi kieÅgöreÅök kungöra yuai kun akeri, mi pakpak mönö ni ak niÅgiba malget.’ 41 “Mewö jiba miaÅgö andöÅe böröÅi qaniÅe kinmei, yeÅgöreÅ meleÅda kewö jima, ‘Iwinan qesuahöm eÅgii malgeri, iÅini mönö nömosöta kesalget. Könöp sia teteköÅi qahö jem öÅgömawi, mönö miaÅgöreÅ anda geme. AnutunöŠmi BölöÅaÅgö ToÅi aka yaÅgö garataurupÅi yeÅgöra mözözömgöba meköiga jöjöröba ahöza. 42 Mi kewögöra jizal: NöÅön yakanaÅgö kömumba malbiga iÅini nene qahö niÅgiba malget. NöÅön ogöra qemjeÅ qeba malbiga iÅini o qahö niÅgiba malget. 43 ‘NöÅön kian aka kabiga iÅini qahö köl öröm niÅgigetka miriÅine qahö öÅgöba malal. NöÅön sile esunaÅgöra osiba malbiga iÅini opo kereÅ qahö niÅgiba malget. NöÅön kawöl nöhöi ahöyal aka kösö mire malalmö, iÅini ni nekingöra miaÅgöreÅ qahö kaba malget.’ 44 “Mewö jiiga yeÅön mewöyök meleÅ waÅgiba kewö jime, ‘Kembu, gi mönö wani nalönöŠyakagahö kömunöŠme ogöra qemjeÅ qeba malnöŠme kiana malnöŠme sile esugahöra osiba malnöŠme kawöl göhöi ahönöŠme kösö mire malnöÅga nini gi qahö welen qem gihiba malin?’ 45 “Mewö jigetka meleÅda kewö jii mötme, ‘NöÅön keu ölÅi kewö jibi mötme: IÅini urumeleÅ alaurup etqeqeÅi kieÅgöreÅök kungöra yuai kun qahö akeri, mi pakpak mönö ni qahö ak niÅgiba malget akza.’ 46 “Mewö jii mötketka likepÅi meleÅ eÅgii qakÅine öÅgöiga aköm eÅgii anda sihimbölö nalö teteköÅi qahö möta mal öÅgöme. Mewö mal öÅgömemö, solanÅi yeÅön oyaeÅkoyaeÅ malmal mi nalö teteköÅi qahö mal öÅgöba malme.” Mewö.