San Mateo 5

1 TɨÌêɨj huaêuseíj É¨Ì teɨte mej jeíhua muêiicáa, aj puêi antíraa É¨Ì Jesús É¨Ì jɨrí japua. An pu aêujyeíjxɨ. MatɨÌêɨj mi aêɨÌɨme É¨Ì mej áêujujhuaêaneêe jamuan, aêɨÌɨ mú ajteáxɨɨrecaêa. 2 Aj pu i aêutéjche tɨ tihuáêumuaêaten. 3 Ayen tɨjɨÌn: âMicheêe huaújtemuaêaveêen jeíhua É¨Ì mej tirúêumuaêaree É¨Ì ru tzajtaêa mej caí aêij tíêijviicuaêi É¨Ì Dios jemi, aêiné aêɨÌɨ mú meêuun huatéêuu muáêajuêun É¨Ì Dios jemi. 4 ‘Micheêe huaújtemuaêaveêen jeíhua É¨Ì mej ruxɨeemɨÌjteêe meêɨÌjna jɨmeêe É¨Ì mej jɨÌn auteájturaa É¨Ì Dios jemi aêiné Dios pu rɨÌêɨ tihuaêutáêasin. 5 ‘Micheêe huaújtemuaêaveêen jeíhua É¨Ì mej rɨÌêɨ téêumuajcaa É¨Ì ru tzajtaêa É¨Ì Dios jemi, aêiné aêɨÌɨ mú raêancuréêasin aêɨÌjna chuéjraêa tɨ jɨÌmeêen Dios teêateújratziiriêi tɨ huaêutáêan. 6 ‘Micheêe huaújtemuaêaveêen jeíhua É¨Ì mej rahuauca, majta É¨Ì mej jeíhua raxɨÌêeveêe, mej mi miyen huárɨni aêij tɨ tiraavíjteêe É¨Ì Dios jemi, aêiné Dios pu ayén huáêaruuren mej mi miyen raêaráêastijreêen. 7 ‘Micheêe huaújtemuaêaveêen jeíhua É¨Ì mej huáêacuêuve É¨Ì seica É¨Ì ruêihuaamuaêa, aêiné Dios pu huáêancuêuvajxɨêɨsin aêɨÌmej. 8 ‘Micheêe huaújtemuaêaveêen jeíhua É¨Ì mej urarɨÌêen seijreêe É¨Ì ruxɨÌejniuêuca jetze, aêiné aêɨÌɨ mú raseijran É¨Ì Dios. 9 ‘Micheêe huaújtemuaêaveêen jeíhua É¨Ì mej rahuauhuau mej caí neêuseêe, aêiné ayée pu Dios huaêutámuaêatzi tɨjɨÌn: “Niyaujmuaêa." 10 ‘Micheêe huaújtemuaêaveêen jeíhua É¨Ì mej rajpuaíitzi muáêayeêi meêɨÌjna jɨmeêe mej miyen rɨcɨ aêij tɨ tíêijxeêeveêe É¨Ì Dios. Nain pu xaa tihuáêacɨêɨti aêujna aêu tɨ éêeseijreêe É¨Ì Dios. 11 ‘Setáêaj huaújtemuaêaveêen setɨÌj senaêa puaêamé múêeen, tɨ puaêa meêɨÌn É¨Ì teɨte miyen aêij puaêa tejáêamuaxajta, majta aêij puaêa áêamuaruure naêari huaêitzi jɨÌn tejáêamuaxajtziêi meêɨÌjna jɨmeêe sej tíêixaxaêa neetzi jetze meêecan. 12 Setáêaj huaújtemuaêaveêen. Caxú ruxɨeemɨsteêe, aêiné jeíhua pu tejáêamuacɨêɨti É¨Ì ta japua Dios tɨ éêeseijreêe. Ayee mú cheêatá menaêa huáêuruu aêɨÌmej É¨Ì mej mejmíêi tíêixaxaêataêa É¨Ì Dios jetze meêecan. 13 ‘Ayee xu hui tíêivaɨreêe huáêa tzajtaêa É¨Ì teɨte tɨÌj ajta tíêivaɨreêe É¨Ì unaj É¨Ì mej jɨÌn tíêicacare É¨Ì cuaêira japua. AêɨÌjna É¨Ì unaj tíêivaɨreêe tɨÌêij caí huatépete É¨Ì huaêiraêa. MÉ¨Ì ajta, tɨ puaêa huateáruêuna, aj puêi ráxɨêɨsin É¨Ì tɨ aêancacá. ¿Aêiné auj tíêirɨêɨri tɨÌêij ajtahuaêa ancacá áêaraêani? Capu chéêe aêij tíêirɨêɨri, aêiné puêuri ráaxɨêɨ É¨Ì tɨ ancacá. Ayee puêu qui tíêivaɨreêe mej mi mé rúurɨeexɨn, mej mi majta ratzíinajyeêican É¨Ì teɨte. RɨÌêɨ xuêu múêeen tɨÌêij caí ayén cheêatá naêa tejamuáaruuren múêejmi. 14 ‘Ayee xu seijreêe huáêa tzajtaêa É¨Ì teɨte tɨÌj tatzari tɨ jaêatÉ¨Ì Ã¡n yáêujche tɨ ij aêɨmuá aêatáneeriêicɨj nainjapua íiyen chaanaca japua. Ajta, chajtaêa tɨ aêutáca É¨Ì jɨrí jetze, capu rɨêɨrí tɨ huateúravaa. 15 Ajta, capu jaêatÉ¨Ì ayén cantiiraêa antítaiira tɨ ij aêuun yaêuteárujteêen É¨Ì utaatzi jete, sino án pu yaêujchájtza ánɨmua tɨÌêij aêɨmuá aêatáneeriêicɨj huáêa tzajtaêa É¨Ì mej uráatei u chiêita. 16 AêɨÌj pu jɨÌn, tɨ puaêa tiêitɨÌj aêij seruure múêeen, setáêaj hui siyen ráaruuren mé jéjreêe huáêa tzajtaêa É¨Ì teɨte mej mi ráamuaêaree sej siyen rɨcɨ seêɨÌjna jɨmeêe É¨Ì tɨ íêixɨêepɨêɨn. Aj mú mi xaa rɨÌêɨ tiraateájtuaani É¨Ì Dios. 17 ‘Caxu siyen tíêimuaêajca É¨Ì ru tzajtaêa yee nee nu raêantipuáêajteêesin neêɨÌjna É¨Ì niuucari tɨ raateájtuaa itejmi jemi aêɨÌjna É¨Ì Moisés teecan, ajta É¨Ì mej raataxájtacaêa aêɨÌɨme É¨Ì mej tíêixaxaêataêa É¨Ì Dios jetze meêecan. Canu neêɨÌjna jɨÌn mú aêuvéêemej nej ni raêantipuáêajteêen neêɨÌjna É¨Ì niuucari. Canu xaa neêu. Ayee nu êeen jɨÌn mú aêuvéêemej nej ni raanaíjmireêen. 18 Ayee nu tejáêamuaêixaateêe tzáahuatiêiraêa jɨmeêe, tɨÌêɨj auj seijreêe tɨ yen seijreêe íiyen chaanaca japua, ajta É¨Ì tɨ éêeseijreêe júteêe u ta japua, capu hui tiêitɨÌj aêuvaɨÌjtzi aêɨÌjna jetze É¨Ì mej raêuyúêuxacaêa É¨Ì yuêuxari jetze, capu tiêitɨÌj, tɨ puaêa leetra naêa, naêari É¨Ì tɨ raêavéêeraráatzajme. 19 ‘AêɨÌj pu jɨÌn, tɨ puaêa jaêatÉ¨Ì caí raêaráêastijreêen seɨÌj É¨Ì niuucari tɨ ayén téêeyuêusiêihuacaêa É¨Ì yuêuxari jetze, tɨ puaêa ajta aêɨÌɨn tiráamuaêaten seɨÌj É¨Ì jaêatɨ tɨ ayén cheêatá naêa caí raêaráêastijreêen aêɨÌjna, Dios pu jemi ayén ámitɨeereêe tɨ caí tiêitɨÌj vaɨreêe aêɨÌjna É¨Ì jaêatɨ aêujna u ta japua. Capu amɨÌn aêij tɨ puaêa caí raêaráêastijre É¨Ì niuucari tɨ jaítzeêe caí ruxeêeveêe; aúcheêe pu veêecán jɨÌn auteáturaasin É¨Ì Dios jemi. Mɨ ajta, tɨ puaêa jaêatÉ¨Ì tɨ naêa tɨ ayén ráêatzaahuateêe aêɨÌjna É¨Ì niuucari, ajta seica tiúêumuaêaten mej mi miyen cheêatá menaêa rɨjca, Dios pu jemi ámitɨeereêe tɨ aêɨÌɨn xaa tíêivaɨreêe jeíhua u ta japua. 20 ‘AêɨÌj pu jɨÌn, ayée nu tejáêamuaêixaateêe, tɨ puaêa secaí siyen tihuaêutémuaêitɨn aêɨÌmej É¨Ì mej tihuáêumuaêaten É¨Ì yuêuxari jetze, majta aêɨÌmej É¨Ì fariseos, tɨ puaêa secaí huaêutémuaêitɨn seêɨÌjna jɨmeêe É¨Ì sej raêaráêastijreêen aêij tɨ téêeyuêusiêi É¨Ì yuêuxari jetze, ca xu jaêanáj aêuteáruti aêájna Dios tɨ éêeseijreêe u ta japua. 21 ‘Xuêuri siyen ráanamuajriêi mej miyen tihuaêutáêixaa É¨Ì Ã¡êamuayaêupuacɨêɨstemuaêa tɨjɨÌn: “Caxu tíêitecuiêica. Naêari caí, tɨ puaêa jaêatÉ¨Ì seɨÌj huajéêica, ruxeêeveêe mej puaíjtzi raatáêan." 22 ‘MÉ¨Ì neajta inee, ayée nu tejáêamuaêixaateêe, tɨ puaêa jaêatÉ¨Ì ayén huataniúêucan jemin É¨Ì ruxɨÌêej tevi, ayée pu tiúêujxeêeveêe tɨ Dios ayén puaíjtzi raatáêan aêɨÌjna É¨Ì jaêatɨ. Neajta niyen tejáêamuaêixaateêe, tɨ puaêa jaêatÉ¨Ì ayén aêij puaêa tiraatájeeve aêɨÌjna É¨Ì ruxɨÌêej tevi tɨjɨÌn: “Múêee pej caí tiêitɨÌj huayɨÌêɨtɨ”, ayée pu tiúêujxeêeveêe mej ráêanviêitɨn aêɨÌmej jemi É¨Ì jueesi. MÉ¨Ì neajta inee, ayée nu tejáêamuaêixaateêe, tɨ puaêa jaêatÉ¨Ì ayén aêij puaêa tiraatájeeve É¨Ì ruxɨÌêej tevi tɨjɨÌn: “Múêee pej caí tiêitɨÌj muaêaree”, ayée pu Dios ayén tiraatáêixaateêesin tɨjɨÌn: “Aricu, áa pej aêutevée puáêaraêani É¨Ì taij tzajtaêa tɨ caí jaêanáj áêamɨêɨni." 23 ‘AêɨÌj pu jɨÌn, tɨ puaêa peri tiêitɨÌj tíêimuaɨêɨvajta aêɨÌjna japua aêu sej yéêanaêamiche É¨Ì Dios, tɨ puaêa peri raêutámuaêaree É¨Ì pej jɨÌn auteájturaa jemin É¨Ì axɨÌêej tevi, ayée pej huárɨni. 24 Aêuu pej yeêutécan É¨Ì pej tiuêutámuaɨêɨvejta aêɨÌjna japua aêu sej yéêanaêamiche É¨Ì Dios. Patáêaj amuacaí u áêumeêen aêɨÌjna jemi É¨Ì axɨÌêej tevi patáêaj tiuêutáêuuniêi É¨Ì pej jɨÌn aêuteájturaa É¨Ì jemin. Aj pu xaa ari rɨêɨrí pej mú aêuvéêemeêen patáêaj tiuêutámuaɨêɨvejta. 25 ‘Setáêaj caêanacan raaxɨÌêepɨêɨntareêen aêɨÌjna jamuan É¨Ì tɨ muájchaêɨɨreêe, tɨÌêɨj auj muáêanviêitɨn huáêa jemi É¨Ì jueesi. Setáêaj siyen raaxɨÌêepɨêɨntareêen setɨÌêɨj seuj huajúêun É¨Ì juye jetze. Naêari tɨ puaêa pecaí piyen huárɨni, aêɨÌɨ pu múêeetzi tiuêutátuiireêesin É¨Ì juees jemi. Ajta aêɨÌjna múêeetzi pu tiuêutátuiireêesin jemin aêɨÌjna É¨Ì tɨ ravaɨreêe. Ajta aêɨÌɨn tɨ ravaɨreêe, aêɨÌɨ pu muaêiteánajsin. 26 Ayee nu hui tíêimuaêixaateêe tzáahuatiêiraêa jɨmeêe, camu jaêanáj muaêirátuaasin ajta penaêa caí tihuaêunájchiteêen nai jɨmeêe aêachú mej muáêijijveêe. 27 ‘Xuêuri ráanamuajriêi É¨Ì mej mejmíêi miyen tiuêutaxájtacaêa tɨjɨÌn: “Capej êɨÌitaêa jamuan huiêica É¨Ì pej caí ratéviêitɨn." 28 ‘MÉ¨Ì neajta inee, ayée nu tejáêamuaêixaateêe tɨjɨÌn: AêatÉ¨Ì tɨ naêa tɨ ayén êɨÌitaêa seijra temuaêa naa tɨ ij ayén raatáêasti É¨Ì ru tzajtaêa tɨ jamuan huáhuiêini, ayée nu tejáêamuaêixaateêe tɨ aêɨÌjna É¨Ì jaêatɨ ari tiúêujxanaêacɨraêate É¨Ì ru tzajtaêa aêɨÌjna jamuan É¨Ì êɨÌitaêa tɨ caí ratéviêitɨn. 29 ‘Neajta nu niyen tejáêamuaêixaateêe tɨjɨÌn: TÉ¨Ì puaêa piyen éeneêen pej jetzen rapuaêajteêe mɨ áêajɨêɨ tɨ arɨêɨríintaêa pújmeêen seijreêe peêɨÌjna jɨmeêe É¨Ì pej jɨÌn auteájturaa É¨Ì Dios jemi, aitátɨchi muáêajɨêɨ tɨ arɨêɨríintaêa pújmeêen seijreêe. Aa pej yaúurɨeni. Ayee pej huárɨni, aêiné jaítzeêe pu timuaatévaêɨri pej tiêitɨÌj áêurɨeni tɨ cɨÌlieen caí pej nain eêehuáêarɨeni matɨÌêɨj án muajáêurɨeeni É¨Ì taij tzajtaêa. 30 Ajta tɨ puaêa piyen éeneêen pej jetzen rapuaêajteêe mɨ áêamuajcaêa arɨêɨríintaêa pújmeêen seijreêe, patáêaj raêajtaveíjche amɨÌjna mɨ áêa muájcaêa. Pajta aêɨmuá yaúurɨeni aêiné jaítzeêe pu timuaatévaêɨri pej tiêitɨÌj áêurɨeni tɨ cɨÌlieen caí pej nain eêehuáêarɨeni matɨÌêɨj án mú jáêurɨeni É¨Ì taij tzajtaêa. 31 ‘Majta hui mejmíêi miyen tíêixaxaêataêa tɨjɨÌn: “JaêatÉ¨Ì tɨ raxɨÌêeveêe tɨ ruêɨÌj mé úurɨeni, chéêe aêɨÌɨn cuapée raatapíjteêen É¨Ì ruêɨÌj É¨Ì tɨ jɨÌn mé rúurɨeni." 32 MÉ¨Ì neajta inee, ayée nu tejáêamuaêixaateêe. TÉ¨Ì puaêa jaêatÉ¨Ì ruêɨÌj mé úurɨeni, caí ayén tiêitɨÌj jɨÌn huarɨÌn aêɨÌjna É¨Ì êɨÌitaêa tɨ xanaêacɨreêe, tɨ puaêa caí seɨÌj jamuan huáhuiêini, seɨÌj puêu É¨Ì tɨ jɨÌn tiuêutáêa tɨ ij jaêatÉ¨Ì ruêɨÌj mé úurɨeni. Aêii pu aêɨÌɨn púêeen tɨ iêi ɨÌɨraêaraêantacaêa tihuaújxanaêacɨraêate seɨÌj jamuan É¨Ì teáataêa. Aj pu xaa íêirɨêɨri tɨ mé rúurɨeni. Ajta aêɨÌjna É¨Ì teáataêa tɨ seɨÌj ancuréêeviêitɨn É¨Ì êɨÌitaêa tɨ jaêatÉ¨Ì ari mé rúurɨe, aêɨÌjna É¨Ì jaêatɨ ajta pu tihuaújxanaêacɨraêate. 33 ‘Seajta xuêuri ráanamuajriêi seêíjna i niuucari É¨Ì mej mejmíêi tihuaêutáêixaa É¨Ì teɨte tɨjɨÌn: “Capej yáêujɨpuan É¨Ì pej jɨÌn teêatáêaratziira niuucajtzeêen É¨Ì Dios." 34 ‘MÉ¨Ì neajta inee, ayée nu tejáêamuaêixaateêe tɨjɨÌn: Caxu aêatzu teêataújratziêiraêan niuucajtzeêen É¨Ì Dios, caxu aêatzu. Caxu seajta teêataújratziêiraêan niuucajtzeêen É¨Ì ta japua, aêiné aêɨÌɨ pu japuan án áêujca É¨Ì Dios. 35 Caxu seajta teêataújratziêiraêan niuucajtzeêen i chaanaca aêiné aêɨÌɨ pu yen raêɨÌɨcajme É¨Ì Dios. Caxu seajta teêataújratziêiraêan É¨Ì niuucajtzeêen É¨Ì Jerusalén, aêiné aêɨÌɨ pu antiújmuaêaree íiye chajtaêa aêɨÌjna É¨Ì Rey tɨ veêée. 36 Caxu seajta teêataújratziêiracareêen niuucajtzeêen mɨ aêamuamuêúu jetze, aêiné caxu rujɨÌɨmuaêa senaêa raayɨÌêɨtɨ sej raatéxuêumuareêen naêari sej raatécuainareêen seɨÌj mɨ aêamua cɨpua. 37 ‘Chéêe ayén éeneêen, tɨ puaêa piyen raataxáj yee “¡Jee!”, chéêe ayén éeneêen tzáahuatiêiraêa jɨmeêe yee “¡Jee!” Ajta, ayén cheêatá naêa, tɨ puaêa piyen yee “¡Capu!”, chéêe ayén éeneêen tzáahuatiêiraêa jɨmeêe yee “¡Capu!” TiêitÉ¨Ì tɨ aêij seɨcɨé êeen, aêɨÌjna jetze pu avéêemeêecan aêɨÌjna É¨Ì tɨ aêij puaêa êeen. 38 ‘Xuêuri siyen tiúêunamuajriêi É¨Ì mej mejmíêi miyen tíêixaxaêataêa tɨjɨÌn: “TÉ¨Ì puaêa jaêatÉ¨Ì raêitátɨni É¨Ì jɨêɨseáaraêan É¨Ì ruxɨÌêej tevi, ruxeêeveêe tɨ aêɨÌjna É¨Ì jaêatɨ ayén cheêatá naêa tiuêunájchita rujɨÌêɨ jɨmeêe.” Ajta ayén tɨjɨÌn: “TÉ¨Ì puaêa jaêatÉ¨Ì seɨÌj raêantácuura É¨Ì tamaaraêan, ruxeêeveêe tɨ aêɨÌjna jaêatÉ¨Ì ayén cheêatá naêa tiuêunájchita rutamej jɨmeêe." 39 ‘MÉ¨Ì neajta inee, ayée nu tejáêamuaêixaateêe yee: Caxu siyen cheêatá senaêa raruure É¨Ì tɨ aêij puaêa êeen aêij tɨ aêɨÌɨn ari ayén amuáaruu múêejmi. TÉ¨Ì puaêa jaêatÉ¨Ì muêitéjveeni muaêɨpée jetze arɨêɨríintaêa pújmeêen, patáêaj pajta raatáêan tɨ muêitéjveeni É¨Ì seɨÌjtaêa É¨Ì muaêɨpée jetze. 40 TÉ¨Ì puaêa jaêatÉ¨Ì caêanéeri jɨÌn muájhuavii mɨ áêasiicuêu tɨ ij aêɨÌɨn múêijchueeni, patáêaj raatáchuiteêen pajta mɨ pej jɨÌmeêen raêitévajra mɨ áêahuareêetzeêe. 41 Ajta, tɨ puaêa jaêatÉ¨Ì muaêáijteêe pej tiêáêaraêan téêentɨni seɨÌj viêiraêa ɨmuá tɨ huatátee, patáêaj huaêapua viêiraêa ɨmuá téêentɨni. 42 Pajta, patáêaj raatáêan, tɨ puaêa jaêatÉ¨Ì tiêitɨÌj muáhuaviira, capej ramuaireêe É¨Ì jaêatɨ tɨ muaneɨÌɨriêira aêame. 43 ‘Ayee xu seri ráanamuajriêi É¨Ì mej mejmíêi miyen tíêixaxaêataêa tɨjɨÌn: “Patáêaj raxɨÌêeveêe puáêaraêani peêɨÌjna É¨Ì Ã¡êamiigu.” Ajta ayén tɨjɨÌn: “Patáêaj rájchaêɨɨreêe puáêaraêani peêɨÌjna É¨Ì tɨ muájchaêɨɨreêe." 44 MÉ¨Ì neajta inee, ayée nu tejáêamuaêixaateêe yee: Patáêaj raxɨÌêeveêe puáêaraêani aêɨÌjna É¨Ì tɨ muájchaêɨɨreêe. Pajta rahuaviira É¨Ì Dios jemi aêɨÌmej jɨÌmeêen É¨Ì mej aêij puaêa áêamuaruure sej si siyen ruxɨÌêej éeneêen xáêaraêani aêujna, áêamuayaêupua tɨ éêeseijreêe u ta japua. 45 ‘AêɨÌɨ pu hui huatáêaca tɨ aêɨÌɨn xɨca huaêutétatzaviêiteêe huáêa japua É¨Ì mej aêij puaêa tíêiteteɨte, ajta huáêa japua É¨Ì mej rɨÌêɨ tíêiteteɨte. Ajta aêɨÌɨ pu huatáêaca mej mi víjviêiyej huáêa japua É¨Ì mej xɨÌêepɨêɨn rɨcɨ, majta huáêa japua É¨Ì mej aêij puaêa rɨcɨ. 46 TÉ¨Ì puaêa siyen huáêaxeêeveêe senaêa aêɨÌmej É¨Ì mej jáêamuaxeêeveêe múêejmi, ¿ni secaí siyen tíêimuaêatze sej si seêɨÌjna jɨÌn tiêitɨÌj huamuáêitɨn É¨Ì Dios jemi? MÉ¨Ì seajta caí, caxu. Casiêi, ayée mú cheêatá menaêa rɨcɨ aêɨÌɨme É¨Ì mej áêujujhuaêan É¨Ì mej huaêujíjveêe É¨Ì mej tíêitɨcɨ. 47 Ajta, tɨ puaêa siyen huaêutateújte senaêa seêɨÌmej É¨Ì mej áêamuaêihuaamuaêa púêeen, ¿ni qui caí ayén tejamuáêamitɨejteêe sej siyen huaêutémuaêitɨn É¨Ì seica? MÉ¨Ì seajta caí, caxu. ¿Ni qui mecaí miyen rɨcɨ aêɨÌɨme É¨Ì mej caí ramuaêate É¨Ì Dios tzáahuatiêiraêa jɨmeêe? Ayee mú rɨcɨ xaa neêu. 48 ‘AêɨÌj pu jɨÌn, setáêaj siyen raanaíjmireêen aêachú tɨ tejamuáêaturaateêe, sej si siyen ruxɨÌêej êeeneêen temuaêa naa aêujna aêu tɨ áêamuayaêupua éêeseijreêe u ta japua.