Mark 4

1 Tarrasuli Jesus-Åum iḷisautiaqsiḷgiññiÄ¡ai narvam siñaani imma. Iñuich katilgiññiqsut iñugiaksipḷutiÅ. Taatnaqmataasiiñ ikiniqsuq umiamun, mikiruuramik ayaktaallakÅugu, aquvinniqsuq. IñugaaÄ¡ruich qichaqtuiñaqtut narvam siñaani. 2 Ilaan iḷisautiniÄ¡ai iñugiaktuatigun atrikusautitigun. Aasii iḷisauttutmiñi uqaaqtuutiuraaqÅugich. 3 “NaalaÄ¡niḷḷagitchi! Iñugguuq nautchiityaÄ¡niqsuq. 4 NautchirapkaqÅugu nautchiaksrat iḷaÅich katagaÄ¡niqsut apqutmun, aasiitai tiÅmiurat tikitḷutiÅ niÄ¡iñiÄ¡aich. 5 IḷaÅich kataÅniqsut uyaÄ¡auruamun nunamun nunaqapiaÅitchuamun. Nauniqsut qilamik atakkii nunakitḷuni. 6 Aasiiñ siqiñġum mayuaqami pasikÅÌ£ugich atakkii kaÅiqapiaÅitḷutiÅ pannaqÅuÅniÄ¡ai. 7 Suli iḷaÅich kataÅniqsut akunÄ¡atnun kakitḷaÄ¡nat, aasiiñ kakitḷaÄ¡nat naukamiÅ nagguviksraiġñiÄ¡aich asirriÅitḷutiÅaasiiñ. 8 IḷaÅitsuli katakhutiÅ nunagiksaamun asirriaqaÄ¡niqsut. IñugiaksipḷutiÅ nauriñiqsut mukkaaksranik atautchimiñ iñuiññaq quliÅuttaaqhutiÅ suli iḷaÅich piÅasukipiaÅuttaaqhutiÅ suli iḷaÅich tallimakipiaÅuttaaqhutiÅ." 9 Ilaan nipliutigai, “Taamna iñuk siutiqaqtuaq naalaÄ¡niḷi." 10 KisiÅÅuqamiÅ, maliÄ¡uaqtaiñ iñuiḷḷu tusaaruat ilaanik apiqsruÄ¡niÄ¡aat taavrumuuna atrikusautikun. 11 Jesus-Åum nipliutigai, “Agaayyutim sagviÄ¡aa nalunaqtuaÅanik aÅaayuqautaan ilipsitñuÅhiñaq, aglaali tamatkunuÅa ukpiqsriÅitchuanun uqaÄ¡aqtuÅa atrikusautitiguÅhiñaq. Taamna aglausimaruaq uqaÅiÄ¡ni immiumaruq Agaayyutim itnauttutigikkaÅa, 12 ‘QiñiÄ¡aluaqhutiÅ irimiknik iḷisaqsritḷaitchut, unniiñ tusaagaluaqhutiÅ siutimiknik kaÅiqsiḷḷaitchut. KaÅiqsiñiÄ¡umiÅ mumikpiaqtut Agaayyutmun, ilaanli natqigutigai killuqsautiÅitñik.’” Isaiah 6:9-10 13 Jesus-Åum apiqsruÄ¡niÄ¡ai, “NaluniqpisiuÅ taamna atrikusaun? QanuÄ¡mi kaÅiqsiñiaqpisigich atlat atrikusautit? 14 Nautchiiri nautchiiruq tusaayugaallautamik. 15 Iḷaatni uqaÅiq nautchiaksratun katagaqhuni apqutmun; tamatkua iñuich tusaaplugu uqaÅiq, aglaan tuunÄ¡aum tikitḷugu qilamik aattaÄ¡niÄ¡ai uqaÅhich nautchirriutauruat uummatiÅitñi. 16 Suli atlat iñuich atripḷugich nautchiaksrat kataktuat uyaÄ¡auraaliÅmun; tusaaplugulu uqaÅiq qilamik quviasukhutiÅ akuqtuqÅugulu, 17 aglaan uqaÅiq kaÅiḷiÅitman akuniutlaitchuq. KiÅuagun iÅuiḷḷiuÅiÄ¡lu piyuaqsiuÅiÄ¡lu iḷipmaknik pigiplugu uqaÅiq qapiqtiÄ¡aÄ¡niqsut. 18 Suli atlat iñuich atripḷugich nautchiaksrat kataktuat akunÄ¡atnun kakitḷaÄ¡nat. Taapkua tusaaruat uqaÅiÄ¡mik 19 aglaan isumaaluutit iñuuniaÅikun, kinnitñiÅniaÄ¡utitlu umialgutmik suli kimmutit supayaanik suqutiginÄ¡iÄ¡aÄ¡igaat Agaayyutim uqaÅha. Taimmaasiiñ nauritḷaitchut asianik. 20 Suli atlat iñuich atripḷugich kataktuat nunagiksaumun: tusaakamitruÅ uqaÅiq akuqtuqÅugu suli asirriaqaqhutiÅ, iḷaÅich iñuiññaq qulitun, iḷaÅich piÅasukipiatun, iḷaÅitsuli tallimakipiatun." 21 Jesus nipliutigikkani iḷaniÄ¡ai, “AtaÅii, iñuich iḷiraÄ¡inÄ¡itchaa naniq ataanun utkusium unniiñ ataatnun siñigviich. Aglaan iñuich naniq iḷiraÄ¡igaa naniqaÄ¡viÅmun. 22 Agaayyutim iriqsimakkaÅi pakma sagviÄ¡isigai iḷaatnigu. Iñuich kaÅiqsimaÅitchaluaÄ¡umisigik pakma kaÅiqsigisigaich taimanigu. 23 Kiña iñuk siutiqaÄ¡umi tusaatlaruaÅnik, ki ilaa tusaali." 24 Ilaan nipliutimmiñiÄ¡ai, “Ki, naalaÄ¡nimmaaÄ¡iksi ata! Qanutun naalaÄ¡nisilaaqsi taimma itpan, taatnatun kaÅiqsiaqtilaaqsi itkisiruq, suli kaÅiqsisaiñaÄ¡niaqtusi. 25 Ilaa piqaqtuaq akuqtullaaÄ¡isiruq aglaan taavruma piqaÅitchuam anniagisigaa pigikkani." 26 Jesus nipliqsuq, “Atriqaqtuq aÅaayuqautaa Agaayyutim iñuÅmik nautchiiruamik nautchiaksranik nunamun. 27 UnnuaÄ¡aÄ¡ipman siñikhuni suli uvluÄ¡aÄ¡ipman makitluni savaaqaqtuq. Qaunaksraiḷaat nautchiaksrat nauraqtut, suli qanupiaq nalugaa nauÅhat. 28 Aglaan nunam naupkaqÅugu asirriraqtuq, sivulliuplugu nautchiaksraq nuiḷḷagaqtuq qiñiÄ¡naqsiuraqhuni aasiitai nauqqaaqhuni puuÅa piÅÅuqmata mukkaaksram, tavrakÅa iluqani niqiksraq nauvaalukhuni. 29 Aglaan asiat nautchiirim kipputmik kipiaqsiraÄ¡igai, katitchivik tikiumaplunikii." 30 Jesus nipliqsuq, “Sumun atritḷavisigu Agaayyutim aÅaayuqautaa iñuÅnik? UqautiniaÄ¡ipsi atrisilaaÅanik. 31 Atriqaqtuq nautchiaksrauramik atiqaqtuamik mustard-mik. MikiniqtaÄ¡aluaqtuq nautchiaksrapayaaniñ nunami. Aglaan nautchirriutaukami nunami 32 naugaqsiraqtuq aglitḷukhuni nauriapayaaniñ. AkiÄ¡uÄ¡luksipḷuni tiÅmiÅÌ£uich uvluutiqaÄ¡vigiraÄ¡niÄ¡aat taÄ¡Ä¡aÅatni akutuqpalgich." 33 Suli iñugiaktuatigun atrikusautitigun Jesus-Åum uqaaqtuutiraÄ¡niÄ¡ai iñuich kaÅiqsiḷgutilaaÅatitun. 34 Ilaan uqautitlaitkai atrikusautaiḷaaqhuni. Aglaan kisiÅÅuqamiÅ maliÄ¡uaqtini kaÅiqsipkaÄ¡niuraapiaqÅugich piraÄ¡niÄ¡ai. 35 Tamarrumani uvlumi anaqaksraaqman ilaan nipliutiniÄ¡ai maliÄ¡uaqtini, “AkmuÅaqta” 36 Tavrani iliÅisa uniññiÄ¡aich iñugaaÄ¡ruich. MaliÄ¡uaqtai ikiniqsut umiamiknun Jesus-Åum ikimmivianun. Atlat umiat itmiñiqsut. 37 AnuqÅiÄ¡uqman qaiḷiÄ¡uqhuni umiaÅat immautiaqsiñiÄ¡aa. 38 Jesus aquani umiam siñiÅniqsuq akitchiḷḷakhuni. IliÅisa itiqsaÄ¡niÄ¡aat niplialaplutiÅ, “Ataniiq, sugiÅitpiuÅ piyaqquÄ¡upta?" 39 Ilaa makitluni iñiqtiÄ¡niÄ¡ik anuÄ¡ilu qaiḷiġḷu, “Ki, anuÄ¡aiġḷi!” itnaqhuni. AnuÄ¡aiqhuni quunniÄ¡uÄ¡niqsuq taatnaqman. 40 NipliutiniÄ¡ai, “Suvaata iqsivisi ukpiqqutaitmatun?" 41 Taapkua iqsiḷiqpauraÄ¡niqsut. Apiqsruutiaqsiñiqsut avatmun, “Qanusiuniqpa una iñuk anuÄ¡imunniiñ qaiḷiqpauratlu kamagivatruÅ?"