LUKE 6

1 Ge kunina Wunaiurujau bulumÄn keÅa corn nÄnja, inalalaia ri: kubÄdjuÅiri, mindjá¸l kubÄdjuÅiri, corn ardori nÄnja wurÄÅgÄn kubÄdjuÅiri. 2 Pharisia atjÄkekaria kubÄdjun, ÄÅudja kunja kuriiri ge wunia Åuru-Åuru Wunaiurujau? 3 Jesu kandjo:lbÄla kundjuÅu, Wawu laiburu pinjidinjiri wuna David geÅu wuno:murum baia iÅgo:na, arka aua nÄnja kuda:? 4 DÄra iÅgeÅiri maiaru’ Åuru God anÄÅgam, kanmÄÅ maia adbiimbaie ÅÄria, mindjá¸l kundjuÅu, arka aua nÄnja ka:no:na, arge mindjá¸l kunja wunia Åuru-Åuru, dadjurdÅÄria argekamandj? 5 KundjuÅÄnÄÅgori, I:dj’iÅko:lu inaiuri kÄnuÅ Wunaiurujau. 6 Ge kunina Wunaiurujau tjÄkÄriau dÄra keÅ-aÅuru dadjurdÅÄrim maninja, kaniiÅgundÄla; i:dja ma kÄnineri, worawerdum anÄÅgÄm maralgam; 7 Wiri-wiri ÅÄria a Pharisia kaueranindjÄÅeri ÅÄmba Wunaiurujau iÅgÄmurdu, mara karwuna-nÄÅga wunja de iÅgarwu wunja. 8 Aua laiburu kÄninanÄÅgori ni: ÄÅgÄnineri, kundjuÅanÄÅga i:dja ino:ri dalga kudai, Bá¸ri bÄnu, bá»welge pulÄga nÄnja; aua bá¸ri kÄnina, kauwelgenja. 9 Jesu kundjuÅÄnÄÅgori, Burkai njinjiÄb, Wuniá»wu Wunaiurujau wunia workundju, woru workundju? IÅaui workumbundulba, bÄda arkumba? 10 Wunjili:wa kanbuna ardarawaia nÄnja kundjuÅanÄÅga, Åuno:ri la mÄma. Ge kundjuÅu, ino:ri kumurdui:na. 11 Ardji:la bá¸ri kÄnina, arge wurura kubÄrwadeÅu ÅÄni Jesu kadjunÄÅga wunja. 12 Gejau kunina dÄnde keÅaÅuru tá¸lÄmbÄn Åuru dadjurd kunja, kÄdjinma wundugum dadjurd kundjuÅÄnÄÅgeri God. 13 Wuno:murum mÄmÄÅgunu njiÅgÄnina, ai kanbuna inalalaia, arka nÄnja kanmurÄÅ twelve, (ÄnÅenÅÄlja), arge kandimÄla arkaÅawieja, 14 Simon aua kuda: iÅgÄrimala Peter, Andrew iwomale, James a John, Philip a Barthomolew, 15 Matthew a Thomas, James Alphaeus iÅko:lu a Simon iÅgÄrimaiena Zealot, 16 Judas James iÅko:lu a Judas Iscariot, aua iÅgÄnina tjiriwin ÅÄra. 17 Jeri kauwonal arka nÄnja kauwelgenja wauim maninja, peleÅgÄraia ardarawaia inalalaia, peleÅgÄre djenbeÅuru worumba Judaea marara-wum á¸lp, Jerusalem á¸lp, maiamiÅgum Tyre a Sidon, 18 Arka ÄÅgeÅgunal aua Åuru iÅgarkaÅuru wunja, ÄÅgÄmurdui: wunja mareja arkanÄÅgaia, arka pÄmbÄla ÄÅgÄnineri agulaia arduria nÄnja kadburduwi:na; 19 PeleÅgÄre ardarawaia kubÄrkÄnjiro:na iÅ-gadbÄndana wunja, gewunja wundjurulu auedÄgu kunjÄÅgunal, ardarawaia kanmurduna. 20 Ambula ba:l kumÄÅ inalalaia nÄnja kundjuÅu, Tjukul ÅÄri njidje, gewunja njirkanÄÅga bÄndaia God anÄÅga. 21 Tjukul ÅÄri njiri baia ÅÄri weni, gewunja pitja barui njiranowi:. Tjukul ÅÄri njiri wola: wur-ÄÅundju weni, gewunja pitja djirai njirÄnu. 22 Tjukul ÅÄri njiduÅ wuno:murum i:dja njin-ÅumbÄrkundjuru, wolara njinÅumbÄrkaru, jau njin-ÅumbÄrkaÅuru, njirkumba wai kadjÄb woru kÄd-jinu I:dj’iÅko:lu wunja. 23 Gejau tjukul njidu, kurkudjal njidu, gewunja wai! wunaiuru lÄÅugu njirkanÄÅga Ändjo:l’ dÄnja; gewunja ge kÄdjinu iranÄÅgoria kubÄdju-ÅÄnÄÅgori tjo:lbÄdaia. 24 O! Wurgunu njiri nÄnja, tjiÅi:ra, gewunja já¸mbula njirkanÄÅga gole kurÄmÄÅ. 25 Wurgunu njiri nÄnja, weni barui wurÄÅund-ju, gewunja pitja baia njinjo:. Wurgunu njiri dji-rai ÅÄri weni, gewunja pitja wola: wureju, dji:rwa njirÄnu. 26 Wurgunu wuno:murum i:dja ardarawaia wunia njiri wunja ka:lu, gewunja ge kÄdjinu ira-nÄÅgoria kubÄdjuÅÄnÄÅgori tjo:lbÄdaia tjibareja. 27 O! KuÅenuri Åuru njirkunuÅiri, Ardauurgu-nuria njidarienÄÅgori, wunia wurinÄÅgori ark a njinÅumbÄdjo:ndjuriria, 28 Wunia wuralunÄÅgori arka woru ka:lunuri, dadjurd wuri: arka wunja woru kadjunuri. 29 Aua ÅunmÄÅulp maiaruÅum Åoiil ge, maiak-Ärim kuda: ino:, aua ÅunÅuno:Ågu wobi Åundja-nÄÅga, iakÄra wunja pÄndjÄmaiá¸mbiri. 30 Ano: ardarawaia ÅunÅumbÄdiauia, aua wulÄnbiri ÅundjanÄÅga ÅunÅuno:Ågu, pÄndjÄniauwiri. 31 Lai njirkumbÄnanÄÅgori i:dja kadjunuri ge kÄdjinu wurinÄÅgori. 32 Njiri ÅÄmba lai ÄÅgawonanuri arka lai njirwanÄÅgori, Åá¸nÄÅga wungulbo:wie njiri ná¸nja? Gewunja arworia kuda: kadarieÅanÄÅgori ÄÅganarieÅÄnÄÅgori. 33 Njiri ÅÄmba wunia wurÄÅundjunÄÅgori arka wunia kadjunuri, Åá¸nÄÅga wungulbo:wie njiri nÄnja? Arworia kuda: ge-i-di-dÄgu kubÄdju. 34 Njiri ÅÄmba njirkunawodjÄÅa arka ni: njirkunuÅÄnÄÅgori arÄÅunma njele, Åá¸nÄÅga wungulbo:wie njiri nÄnja? Arworia kuda: kadawodjieÅu arwor’ Åundju-Åundjia ge-i-di-dÄgu kadba njele. 35 O! Njiri ardauurgunuri njidarienÄÅgori, wunia wuri:, arano:wodju wa ni: pinjidin njele; lÄÅugu wunaiuru pitja njá¸nunuri, pitja njiranu KarÄÅ-ÅÄra mandj njinÅungula, aua inia iÅgá¸nuÅÄnÄÅgori aljaljadbuneja a arworia. 36 Araijeriwu, Iro:lidj kÄdjinu ÄÅgaieriwu. 37 Wure paro:jiri, pitja wa wure pinjirwi:n; bÄda paro:jiri, pitja wa bá¸da pinjirwi:n; wai wuraiÄb, pitja wai njejÄbienuri. 38 Arano:, pitja njá¸no:wi:nuri; wunaiuru, wunia, pÄndjuk ÅÄri, lukuluk ÅÄri, tjauaiba ÅÄri mÄlÄma njirkanÄÅgam maninja pitja njinbÄrano:; gewunja kÄdjinu arÄÅano: ge kÄdjinu pitja njÄno: wi:nuri. 39 Bá¸re-bá¸re kuda: kundjuÅÄnÄÅgori, Ambulidj ambulidj kaielguruÅ? Wawu dagulum maninja pÄÅgawengÄndu? 40 Inalala karÄÅ wa pÄÅgÄnin inaiuri nÄnja; O! ardarawaia gole ko:rug ÄÅgá¸mieÅu inaiuri kÄdjindjia pitja arÄnu. 41 ÄÅudja kunja mandjanindj tjurnim nawalo: lidj ambula nÄnja, Åuwonu Åungubul’ dÄnja wa pindjÄnindjÄn? 42 Åá¸runÄÅgowu pitja djená¸Åga nawalo:lidj, Åawaia, nali má¸Åamal tjurnim Åungubul’ dÄnja, Åunge Åundju-Åundju kÄdjinba pindjÄnindjÄn Åuwonu Åungubul’ dÄnja? ÅunmiÅum mÄljaljadbune, Åundjurle wai tjÄb Åuwonu Åungubul’ dÄnja, gejau pitja wunia mandjanindj tjurnim Åawalo:lidj ambula nÄnja mandjiÄba wunja. 43 Gewunja Åuwonu wunia kurab iwori wa bá¸ri pÄÅgaiÄndÄn, tjÄkÄri njele Åuwonu woru kurab inia wa bá¸ri pÄÅgaiÄndÄn. 44 Åuwonu darawa laiburu kuniÅaieÅu kurab kÄnÄÅga nÄnja; gewunja wonÄndja nÄnja wa pÄmadburÄn tjili:um, kari irululu kakadja Åá¸ri ná¸nja kanera. 45 I:dja inia wunia iÅaui nÄnja wunia ba kungÄÅural; i:dja iwori woru iÅaui nÄnja woru ba kuÅgÄÅural; gewunja dara iÅaui nÄnja iamundu kuluiri. 46 ÄÅudja kunja tjá¸rarim Inaiuri, Inaiuri, wa piriin ge Åá¸nÅundju? 47 Aua Åá¸njÄmurkal, ÅÄla-ÅÄla ÅaianÄÅga Åuru iÅgá¸nuÅ ge kÄminje, pitja njinjÄmiimbu ÄÅguja kÄdjindja iÅgá¸nuÅ. 48 KÄdjindja kÄnuÅ i:dj a maiarum mÄÅgandeÅiri, aua tjá¸ri geÅiri tjalani, maiarum mÄÅgandeÅu kaiugu nÄnja; worumbÄm mÄÅgeÅgunal, maro:ralim dai mÄÅgo:na maiarum ma nÄnja, kÄdjinba já¸lala pÄmo:nja, gewunja tjá¸dÄm mÄÅgandiena. 49 O! Aua Åuru iÅgÄnuÅ, wa puÅgen, kÄdjindja i:dja maiarum mÄÅgandeÅu kabÄlba ná¸nja waiuru mano:ruma, ma nÄnja maro:lalim dai mo:na, maiirgi:rkum mauwona, djenbeÅuru malemi:neri.