Matthew 18

1 MaliÄ¡uaqtaiñ utlakÅugu Jesus apiqsruÄ¡niÄ¡aat, “Kiña kamanaÄ¡niqsrauva Agaayyutim aÅaayuqautaani?" 2 Jesus-Åum tuqÅuÄ¡niÄ¡aa iḷiḷgauraq iÅmiñuquplugu, aasiiñ qikaqtitlugu akunÄ¡atnun maliÄ¡uaqtit 3 nipliqhuniasiiñ, “Uqautigipsi, isummitqiÅisuaÄ¡upsi aasiiñ iḷiḷusi iḷiḷgauratun isiÄ¡umiñaitchusi Agaayyutim aÅaayuqautaanun. 4 Kiñapayaaq atchiksiruaq iÅmiñik atripḷugu taamna iḷiḷgauraq kamanaÄ¡niqsrauruq ukunakÅa Agaayyutim aÅaayuqautaani. 5 Suli kisum iñuum akuqtuÄ¡umiuÅ iḷiḷgauraq pisigiluÅa akuqtuÄ¡aaÅa. 6 “Aglaan kia iñuum killuqsaqtitpagu iḷaÅat makua ukpiqsrisiqaqtuat uvaÅnun iḷiḷgaatun nakuutlukkayaqtuq taamna quÅisiÄ¡miutchiġḷugu uyaÄ¡akpaÅmik ipipkaqpan itiniqsraÅani taÄ¡ium. 7 Qanutun tatamnaqtigivat nunam iñui killuqsaqusaaqtuat iñuÅnik. Taatnatchich killuqsaqusaaÄ¡utit atuumarut ataramik. Aglaan qanutun tatamnaqtigiva taamna iñuk ukpiÄ¡utaiqsitchiruaq iñuÅnik killuqsaqusaaÅiÄ¡migun. 8 Argapsi naagaqaa isigapsi killuqsaqtitpasi, kipilugich igitchumagisi. Nakuutlukkayaqtuq isiÄ¡upsi iñuuÅiÄ¡mun argaiḷḷusi naagaqaa isigaiḷḷusi uumakÅa igḷuktun argaliÅmiñ naagaqaa isigaliÅmiñ igitauluniasiiñ isuitchuamun ikniÄ¡mun. 9 Suli iripsi killuqsaqtitpasi piiġḷugu igitchumagiksi. NakuutluÅniaqtuq isiÄ¡upsi isuksraitchuamun iñuuÅiÄ¡mun atautchimik iriqaÄ¡usi uumakÅa malÄ¡uÅnik iriliÅmiñ igitauluniasiiñ anasiñÅuqsaÄ¡vium ikniÅanun. 10 “Qaunagititchi suuÅiḷḷaÄ¡iÅiksraÅatniñ makua iḷiḷgaurat. Atakkii isaÄ¡uliÅich ataramik aapamnuÅhiñaurut qiḷaÅmi. 11 [IġñiÅa Iñuum aggiqsuq anniqsuÄ¡iaqÅugu tammaqtuaq]. 12 Qanuq isummatiginayaÄ¡niqpisiuÅ iñuk piqaqtuaq tallimakipianik ipnaiñik aasiiñ atausiq tammaÄ¡uni? PakkiaÄ¡umiñaiññiqpauÅ taamna atausiq tammaqtuaq? UniññiaÄ¡ai taapkua tallimakipiaÄ¡uutaiḷat ipnaich qimiÄ¡aamun. 13 Uqautigipsi, paqitkumiuÅ taamna atausiq ipnaiq quviatchautigitluÅniaÄ¡aa ukunakÅa tallimakipiaÄ¡uutaiḷaniñ tammaÅitchuaniñ. 14 Taatnatuntuuq aapapsi qiḷaÅmiittuam pisuÅiÄ¡iÅitkaa atausiÄ¡unniiñ iḷaÅat tamatkua ukpiqsriruat iḷiḷgauratun iḷipḷutiÅ tammaqulugu. 15 “Aniqatin killuqsaqpan akikÅaÄ¡utin uqautityaÄ¡uÅ killuqsautaanik kisiÅÅuÄ¡usik ilaalu ilviḷḷu. NaalaÄ¡nikpatin aniqatigiliutitqiÅñiaÄ¡iñ utitmun. 16 Aglaan naalaÄ¡nisuÅitpatin utlatqikkumagiñ piqasiÄ¡utin atautchimik naagaqaa malÄ¡uÅnik iññuÅnik. Taapkua iñuich iḷisimarautlaniaqtut uqaÄ¡ipayaakkapkun aniqatiupnun. Atakkii pasikkutipayaaq inillakkaugisiruq malÄ¡ukkun naagaqaa piÅasutigun iḷisimarauruatigun. 17 NaalaÄ¡nisuÅiḷgitpagich uqaÄ¡ilugu ukpiqtuaÅuruanun; naalaÄ¡nisuÅitchuiñaqpan aasiiñ ukpiqtuaÅuruanikunniiñ irrutigisigiksi Jew-ÅuÅitchuatun naagasuli tax-siliqiritun. 18 Iḷumun uqautigipsi, Suapayaaq qiḷiqsruumakkaqsi maani nunami qiḷġutiqaqtuiñaÄ¡isiruq qiḷaÅmi; suli suapayaaq qiḷġutaikkaqsi maani nunami qiḷġutaiyakkaugisiruq qiḷaÅmi. 19 UqautipsaaÄ¡ipsi, MalÄ¡uugupsik maani nunami aasii aÅiÄ¡utilusik supayaakun apiqsruÄ¡upsik, aapaa qiḷaÅmi savaaÄ¡igisigaa ilipsitñun. 20 Atakkii nani malÄ¡uk naagaqaa piÅasut katikpata pisigiluÅa nayuutigisiruÅa iliÅitñi." 21 Aasiiñ Peter-m utlakÅugu Jesus apiqsruÄ¡niÄ¡aa, “Ataniiq, qapsiñiaglaan natqigutiraksraÄ¡ivigu aniqatiga akitñaÄ¡luÅa killuqsaqpan? Tallimat malÄ¡uÅniaglaan?" 22 Jesus-Åum kiuniÄ¡aa, “Tallimat malÄ¡uÅhiñauÅiḷaaÅnik aglaan piÅasukipiaq qulit tallimat malÄ¡uÅniaglaan. 23 Agaayyutim aÅaayuqautaa sagviqpan atriqaÄ¡isiruq umialiÅmik apiqsruqtuamik savaktimiñik qanutun iliÅitñun akiqsruutiqaqmagaaÄ¡mi. 24 MakpiÄ¡arriqisaanikman iñuk akiqsruummirigikkaÅa manikpauramik tikiutikkauniqsuq ilaanun. 25 Akiḷiiyumiñaiññiqman aÅaayuqaÅan tunirautquniÄ¡aa aÄ¡naatlu suli qitunÄ¡auraÅi suli iluqaisa suurapayaaÅi aasiiñ akiḷiutigilugich niÄ¡Ä¡iuqsruutaiñun. 26 Savakti sitquqami sivuÄ¡aanun uqapsaaÄ¡niqsuq, ‘Ataniiq, utaqqiurallaÅÅa. Utiqtitchigisigikpiñ iluqaitñik.’ 27 AÅaayuqaÅan iḷunÅutchautiplugu aullaqtinniÄ¡aa natqigutiplugich niÄ¡Ä¡iuqsruutai. 28 Aglaan savakti anikami tavrakÅa nalaunniÄ¡aa iḷaÅat savaqatmi niÄ¡Ä¡iuqsruummirigikkani qapsiuranik maniÅñik. TiguniqÅukamiuÅ qimitchiqsruaqsiñiÄ¡aa nipliutiplugu, ‘NiÄ¡Ä¡iuqsruutin utiqtirruÅ uvamnun.’ 29 Savaqataan purviginiÄ¡aa iÅiqsruaqÅuguasiiñ, ‘UtaqqiurallaÅÅa. Utiqtitchigisigikpiñ iluqaitñik.’ 30 Aglaan akiqsruÄ¡vigikkaÅa utaqqisuÅiññiqsuq. AullautiÅhiñaÄ¡niÄ¡aa isiqsiviÅmun aasiiñ isiqtaupkaqÅugu utiqtitchiñiaÅhanunaglaan niÄ¡Ä¡iuqsruutaanik. 31 Atlat savaktit qiñiqamitruÅ taamna atuumaruaq ipiqtutchallapiaÄ¡niqsut. UtlakÅugu aÅaayuqaqtiÅ uqautiniÄ¡aat iluqaitñik atuumaruanik. 32 AÅaayuqaÅan savakti isiquniÄ¡aa nipliutiplugu, ‘Pigiitchuatiin savaktii! NatqigutigaluaÄ¡ikpiñ niÄ¡Ä¡iuqsruutipnik uvamnun iÅiqsruaqapÅa. 33 Suvaata iḷunÅuksriñġiññiqpich savaqatiknik atriḷuÅa nagliksriÅÌ£ÅÌ£aptun ilipnik?’ 34 Tavra aÅaayuqaÅan qinnautiplugu tuyuÄ¡iniÄ¡aa isiqsirinun anasiñÅuqsaquplugu akiḷiiñiaÅhanunaglaan niÄ¡Ä¡iuqsruutipayaaÅiñik. 35 Taatnatuntuuq aapama qiḷaÅmi irrutiniaqmigaasi natqigutriÅitchupsi aniqatiupsitñik uummatipsitñiñ."