ACTS 17
WBT1 Paul naêiki Silas dobatapaanan wiizai Amphipolis naêiki Apollonia ii aka, udaunaêan Ä©kaawan naa Thessalonica ati. Naêii kainaêa synagogue Jewnao idiwau. 2 Paul kaduz umorotauzon synagogue iti. Uruu idi idikinauêu naa umorotan synagogue iti, Sookapa-karu Kamoon dono kida. Uruu dono Paul daêatan naêiki uaitaan naa ipai wuruêu saadinpaêoraz Tominkaru paradan, Christ dauaêoraz. Kaimanaiman ukowaadan Ä©êati mishiêo wuruêu Christ patakaêuta-kaoaz naêiki uzowii-kaoaz, naêiki ukadishitanuzu pabaaranaa iki. “Ukauêan diêoraz Jesus õkowaadapaniaz uêati, uruu wuruêu Christ kii-kizaiz,” ukian Ä©êati. 4 Pabiêi kida Jewnao tuukii Ä©mishidan naêiki Ä©naêapata panyukunuu Paul kuwaa kida dauêati. Naêiki iriba Greeknao toriinpauzonao Tominkaru ati, mishidan kuwai Jesus dauêu, naêiki iriba kapam umanawun-tinpainao Greek-abanao mishidan. 5 Aizii Jewnao wuruêu mamishida-kainaouz Jesus, tuukii paêan Ä©kishauzin Paulnao ati. Uruu idi Ä©baokopatan naa zoonzionao pidannao, wuruêu chiêikinauzonaouz dunapota karikaonan. Naêiki Ä©toêoradan Ä©dyaun tuukii Paulnao ati. Sariapa mishi Ä©toêoraêakan mapidankiaka. Uruu idi Ä©kadakoinaêakan naa tuukii, aonaa masakaudaêu mani atii Ä©toêoradan iriba pidannao. Udaunaêan Ä©naêakaêakan naa Ä©dyaun sariapa Jason dapu iti. Ĩkaawan naêiti baupapa Ä©shaazodaêakan Jason paniinomizi. Uruu Ä©aipan naa pakodita-kidaêakan Paulnao ipai pidannao kanaapu iti. 6 Mazan aonaa Ä©ikodan Ä©dyaun naêii, uruu idi Ä©zaamataêakan naa kowas Jason naêiki baêoran mishidainao naêiainao utuma. Udaunaêan Ä©kozootaêakan naa Ä©dyaun atii wiizai zowaunaanao kanaapu iti. Ĩkaawan naêiti pakadakoinan tuma. Ĩkian, “Diêoraz pidannaouêu dikaudaapauzonao wiizai ipai amazada kawanaêati. Aizii kaawaêa naa Ä©dyaun wawiizi ati, 7 naêiki kaiman Jason taapan Ä©dyaun padapu ii. Aizii Ä©nao tuukii Ä©dikintapan tuubaruêo naobanai Caesar kakinaori. Ĩkian kainaêa baêoran king Jesus kiaêo uêuu." 8 Sariapa naobanai-tinpainao kida naêiki naêiainao pidannao toêoraêakan tuukii, paabatan idi wuruêu naêapaêoraz parada-karu. 9 Uruu idi naobanainao kian Jasonnao ati, “Wamuudan nii unao soo utaan an zii ipai puraata wadakotan kawanaêati.” Ĩtaan daunaêan puraata Ä©dakotan kawanaêati, uruu zii Ä©muuda-kao. 10 Aizii wamarutaêakan, uruêu naa mishidainao dyuudan Paul naêiki Silas makon Berea iti. Uruu idi Ä©makon, atii Ä©kaawan naêiti. Naêapaêa naa koshan Ä©morotan naêii synagogue iti, Jewnao idiwauz, 11 naêiki Ä©kakuwaapan naa Jewnao ati. Mazan tuukii paêan Jewnao wuruêu, Berea sannaouz aipan patominapa-kida-kao Thessalonica iainao ai. Uruu idi minziiwa Ä©waêatin Ä©abataêazon idi kaimanaiman Paul kuwaa. Naêiki ipai kamoo Ä©awunuutan saada-kariwaiz kida Tominkaru paradan, Ä©tukapaêazon Paul naêiki Silas kuwaa mishiin naêiki Ä©tukapaêazon unaêapan ukawanaêati. 12 Uruu dono iriba Jewnao mishidan kuwai Jesus dauêu, naêiki iriba Greeknao daonaioranao mishidan, naêiki iriba kapam umanawun kidaêo Greek-abanao mishidan Ä©kuwaa. 13 Aizii Jewnao wuruêu Thessalonica sannaouz abatankan naa Paulnao kowaadapan koshan Tominkaru Paradan Berea ii, sariapa Ä©makon naêiti. Aizii Ä©kaawan naêiti sariapa Ä©toêoradan pabiêi kida naêiainao pidannao. Uruu idi baokopa Ä©toêoradinan Paulnao ati. 14 Sariapa mishidainao wuruêu Berea sannaouz dyuudan pidannao waêanpaêanan Paul kadimanaêo idaêan paran danoma itinapu. Mazan Silas naêiki Timothy aonaa paêan Ä©makon. 15 Uruu idi Paul makon naa paminaudaêunao tuma, atii Ä©kaawan Athens iti. Naêikiêi naa uminaudaêunao padantan powaa iti. Aizii Ä©kaawan powaa iti Ä©kowaadan naa Silas naêiki Timothy ati Paul aipan Ä©makon kadiman paêidiêiti. 16 Uruu idi Paul naêian naa uzaudapan Silas naêiki Timothy kaawan Athens iti. Mazan aonaa Paul nyukunuu kaimanan patukapan idi iriba manawun naêii toma-kariwainao paêidiwaru tominkarunao nii. 17 Naêiaêa naa koshan Paul morotan synagogue iti. Uruu idi ukakuwaapan kaimanaiman Jewnao ati, naêiki Gentilenao ati wuruêu toriinpauzonaouz Tominkaru ati. Naêiki ipai kamoo umakon pidannao dobaapauzo-kizi an. Naêii ukakuwaapan pidannao ati, dobatainao kida padazaba an. 18 Kainaêa pidannao diêitapauzonao panaêa kidaêo kuwai. Epicurean kiaêo Ä©dakota-kao, baêorainao dakota-kao Stoic kii. Ĩnao kashadaakapan tuukii Paul tuma ukuwaa kida dauêan. Sariapa Ä©kian kaikapaêa: “Naêapaêo dii kaiwuruêu pidan maaitapin-kaêo kuwaa kidaz kaikiniêi?” Baêorainao kian, “Utominapa-kidan pidannao baêoran kaduz tominkarunao dauaêo.” Ushaêapanum kauêan Ä©naêapan, Paul kakuwaapatinan idi Jesus dauêu, naêiki ukadishitan dauêu pamawaka-kizi iki. 19 Sariapa Ä©naêakan Paul pidannao diêiti, wuruêu tominpauzonao naêiki diêitapauzonaouz panaêa kidaêo kuwai. Areopagus iaêo wuruêu Ä©baokopatinpauzonuz. Naêiaêa naa Ä©kian Paul ati, “Waaitapaêazon kanom dauaêo naêiki naêapaêoram manawun kuwai wuruêu paêinaa kidaêoraz, pukowaadapan. 20 Pabiêi kida pukuwaa, aonaa waabatauzon zii. Uruu idi waabataêazon powaêa naêiki waaitapaêazon naêapaêoram manawun wuruêu pukuwaa kidaz." 21 (Ipai wuruêu Athens sannaouz naêiki baêorainao mashaapainao kida naêii, Ä©mashaapan soo pakadakotin-kidan dauêu karikaonan paêinaa kidaêo parada-karu oo kuwai uruu ziêo uabata-kao.) 22 Uruu idi naêiaêa naa Paul kadishitan pidannao kasabaêukinpainao kanaapu iti. Naêiki ukian Ä©êati, “Unao Athens sannao, mishi unao karikaonan daêi utoriinpauzon utominkarunnao ati. 23 Ushaêapanum kauêan ipai õchiêikaadanaan naêiki õawunuutan uwiizi. Kainaêa õtukapan iriba utoman altar kida utominkarunnao ati. Mazan kainaêa kapam õtukapan utomanii altar, kaikapaêa usaadinpan udaaraêa: Tominkaru Atiêo Aonaêoraz Uaitapauzo-kao. Mishi utoriinpauzonii Tominkaru ati wuruêu aonaêoraz uaitapauzo-kao. Aizii uruu Tominkaru dauaêo nii õkakuwaapan unao ati! 24 Uruu Tominkaru tomaêo ipai amazada naêiki utomanii ipai aimaakannao mashaapainao kida imiêi baara an. Uruu kazowautapanii ipai aimaakan aokazi ii naêiki imiêi baara an kidaêo. Aonaa umashaapan wuru idaêaêa pidan tomaniaz toriinapa-kizai nii. 25 Aonaa kanom uaipan pidannao ai, naêiki aonaa uaipan pakaminkaêuta-kao. Ushaêapanum kauêan uruu paêan taaêo kakupa-karu ipai pidannao ati, naêiki utaa ipai aimaakan Ä©aiapanii kida. 26 “Kotuaêa naa Tominkaru toman baudaêapa daonaiora. Baudaêapaêo pidan diêiki pabiêinaaka kida pidannao tominan ipai wuruêu mashaapainao kidaz naa imiêi baara an. Patoman uaêii pidannao, ipai ubuutan amazada, uaitapanii naêapainim nii pataan naêiki uaitapa kanomanaouêo nii pamuuda uruu amazada kida idaêa. 27 Tominkaru toman pidannao naêiki ushaêapatan aimaakan Ä©êati kaikapaêa. Uaipan idi tuukii Ä©dorotan paugaru, Ä©pishaadanaatan nii diêiiêakaêa atii panaadon naêapaêo idaêanaêo nii Ä©ikodanuzu. Aonaa Tominkaru munapon puêu mani ai. 28 Pidan kiauzon kawanaêati: ‘Uruu aipan atiêo wakakupan, wazikadinan naêiki wanizoinpan.’ Naêapa shaêatii unao iriban, aitaapauzo kiauzonuz, ‘Waunao naêapa udainao kapam.’ 29 “Mishi Tominkaru dainao waunao, ukauêan waaitapa, aonaa wuru kawanuêo mani uruêu, toma-kariwai kidaz gold idi, silver idi oo kuba kida idi. 30 Kotuaêa naa aonaa Tominkaru shaêapatan pidannao, Ä©shaêapaapan puêu naêapa kidaêo aimaakan. Ushaêapanum kauêan aonaa Ä©aitapan uruu. Mazan aizii Tominkaru dyuudan naêiki uaipan ipai, ipai pidannao tanawatinan wuruêu aiaêa oii kidaêoraz aimaakan pashaêapaapan. 31 Ushaêapanum kauêan uaitapa naêiaêoram kamoo donoêo niêi naa ukootowapa-kidan ipai, ipai pidannao, mashaapainao wuru amazada baara an kidaêa. Kainaêaêa naa uzaamatanii pidan, kootowapa-kidaêo nii Ä©dyaun sakitapa, Ä©shaêapatan kawanaêati shaêapaêoram kida aimaakan. Umishiian pazaamatan wuruêu pidanaz, ukadishita-kidan idaêan uruu pamawaka-kizi iki,” ukian. 32 Aizii Ä©abatankan Paul paradan mawakaêo kadishita-kida-kao dauêan, pabiêi kida pidannao tuukii Ä©shaazootin-kidan Paul kuwaa. Mazan baêorainao kian uêati, “Waabataêazon powaêa zii kaiwuruêu pukuwaa kidaz." 33 Uruu daunaêan, uipaian naa pakakuwaapan naêiki umakon naa wuru diêikiêi miitiniapa-kizaiz. 34 Mazan kainaêa pabiêi kida pidannao daêanan Paul, tuukii Ä©mishidan paêan. Kainaêa pidan mishidaêo Dionysius kiaêo uêuu. Uruu zaamatinpauzo wunao diêitiêi, tominpauzonao naêiki diêitapauzonaouz paêinaa kidaêo kuwai. Naêiki kainaêa zunaaba Damaris kiaêo oêuu. Oroo omishidan kapam, naêiki kainaêa kapam baêorainao kida mishidainao.
